Vrije Opvoedkunst — Jrg. 68 (april 2005) Nr. 3

3 Een paasgeheim
Frans Lutters
In de elfde klas van de vrijeschool wordt het Parcival-verhaal in de versie van de 13e eeuwse minnezanger Wolfram von Eschenbach besproken. Veel van de symboliek rond het verhaal van de dolende ridder op zoek naar de heilige graal is op het moment in het middelpunt van de aandacht door de ‘Da Vinci Code’, de bestseller van Dan Brown. In deze avonturenroman wordt het graalmysterie vereenzelvigd met het wezen van Maria Magdalena. Maira Magdalena werd door Rudolf Steiner een keer beschreven als de draagster van de gewaarwordingsziel van Christus. Wat bedoelde Rudolf Steiner met de term ‘gewaarwordingsziel’?

5 De kleine deugden… daar kunnen we het beste mee beginnen
Jan Alfrink
Op zaterdag 5 maart 2005 vond in de toneelzaal van de Geert Grooteschool in Amsterdam een conferentie plaats, die de titel meekreeg ‘Integriteit van het kind’. Een initiatief van de Antroposofische Vereniging in Nederland. Het was een landelijke openbare conferentie voor beroepsbeoefenaars in onderwijs, pedagogie en (geestelijke) gezondheidszorg. Een belangrijk onderzoeksmotief was: in hoeverre heeft het ideaal van een samenhangende kunst van opvoeden in deze tijd nog kansen.

8 IMPULS & BALANS
Sylvia van Kuyen & Francis Teeuw

10 Intu•tieve pedagogie
Louise Vaessen
Een bewegingsspel: een aantal stokken ligt verspreid door de zaal; vele wegen daar tussendoor zijn mogelijk voor de ‘kippen’ om te ontsnappen, voor de ‘vos’ om hen op slimme manier te ontmoeten. Dat vraagt om intelligentie in de voeten, in de beweging; prachtig om te zien hoe verschillend elke leerling zich in deze opdracht stort. Tijdens dit geliefde spel klonken opeens brom- en piepgeluiden bij de aandachtig toekijkende leerlingen. Wat bleek: het spel werd door een aantal van hen ervaren als een soort computerspel! Er was wel veel aandacht voor hun klasgenootjes, maar er zat blijkbaar een soort ‘scherm’ tussen.

12 Als ik die oefening heb gedaan voel ik mij groter
Edithe de Clercq Zubli
Op 11 juni komen ze bij elkaar in Zeist, de Nederlandse Bothmer-enthousiasten en – ge•nteresseerden. Jarenlang leek de interesse voor deze bijzondere manier van gymnastiek beoefenen minimaal: de Bothmerschule in Duitsland had opgehouden te bestaan, toen Alheidis von Bothmer, schoondochter van de inaugurator van deze vorm van gymnastiek met haar 66e jaar ophield met de leiding van de school en het aantal studenten sterk terugliep. In de lerarenopleiding in Stuttgart werd wel een applicatiecursus gegeven, maar die was niet te vergelijken met de voormalige opleiding. Drie jaar geleden, op de wereldconferentie van leraren in Stuttgart klonk opnieuw de vraag: hoe kunnen we de Bothmergymnastiek weer in de wereld zetten.

15 Academie voor Ouders: Afsluiting van het eerste cursusjaar
Jan Alfrink
Zaterdag 19 maart 2005 sloot de Academie voor Ouders haar eerste jaar af. Vijf zaterdagen tussen september 2004 en maart 2005 hadden vijftig mensen van 10.00 tot 16.00 uur zich beziggehouden met pedagogie, menskunde, schilderen, jaarfeesten en zingen. ‘Bezighouden’ betekent in dit geval: onderricht in gezichtspunten, onderzoek naar mogelijkheden en toepassing daarvan, uitwisseling van ervaringen uit het dagelijks leven; schilderen en zingen.

16 ‘De Nieuwe Isis’
W.F. Veltman
In het deze zomer te houden internationale congres ‘De Roep van Europa’ (zie advertentie in dit blad) zal een opvoering worden gegeven van een dramatische schets : De Nieuwe Isis. De inhoud hiervan is een toneelbewerking van de zogenoemde Nieuwe Isis-legende van Rudolf Steiner. Deze toneelbewerking is door ondergetekende in het Duits geschreven en wordt door een internationale groep (Franse, Duitse, Tsjechische, Roemeense en Nederlandse ‘vrienden van Europa’) tijdens het congres voor de eerste maal opgevoerd. De redactie van Vrije Opvoedkunst verzocht mij in het blad iets over deze Nieuwe Isis te schrijven.

20 Kinderboeken
Maria Lagaay
Geeske en de cirkel van drie
– Vijf kleine kuikentjes
– Kom mee naar Dwergenland
– Dag dag

22 Het etherlichaam als pedagogisch instrument
Cornelis Boogerd
Uitgangspunt voor de opvoeding van kinderen tot zeven jaar is de vraag: ‘Hoe kan ik het etherlichaam tot pedagogisch instrument ontwikkelen?’ Het vloeit voort uit de pedagogische hoofdwet van Rudolf Steiner. Die wet komt erop neer, dat het instrument om een wezensdeel op te voeden, het direct ‘daarboven’ liggende wezensdeel is. Ook in de zelfopvoeding gaat dit op. Wat betekent dit?

24 Een ervaring die het leven vormt
Karel Wasch & Ruud van Weerdenburg
De Duitse mysticus, schrijver, opvoeder Wolfgang Frommel (1902-1986) is niet erg bekend in Nederland. Dat is vreemd, want hij was niet alleen bevriend met beroemdheden uit de literatuur en schilderkunst, maar hij schreef ook een aantal prachtige kleine novellen, artikelen, essays en gedichten. Onlangs werden twee van deze kleinodi‘n vertaald door Micha‘l Defuster en prachtig verzorgd uitgebracht bij uitgeverij Castrum Peregrini in Amsterdam. In De komst van Herakles wordt een diepe geestelijke ervaring van een kind beschreven. Reden om Ruud van Weerdenburg, de bekende journalist/publicist te vragen naar zijn ontmoetingen met Frommel en om een blik te werpen in het werk en leven van een moderne mysticus.

27 Zweden-Wandelkamp … inspiratie, beleving, uitdaging
Anna van Diepen & Tessa Brands
Zomer 2004 werd voor de tweede keer het Zweden-Wandelkamp georganiseerd, een onderdeel van De Christengemeenschap Kinder- en jeugdkampen. Een groot succes en een onvergetelijke ervaring, vonden zowel stafleden als deelnemers. In dit artikel onder andere een korte terugblik van een kampeling Žn een vooruitblik op het kamp van dit jaar.

28 Het sprookje van de levensbron
Frans Lutters
Rudolf Steiner schreef een sprookje over de bron. Het werd als los verhaal naar de soldaten aan het front gestuurd tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het was verpakt samen met een pakje sigaretten van de Waldorf Astoria fabriek. De directeur van deze fabriek was Emil Molt, de oprichter van de eerste Vrije School in Stuttgart. Het sprookje maakte deel uit van de door Rudolf Steiner geschreven mysteriedrama’s die deze maand opnieuw op de Rotterdamse Vrije School worden opgevoerd.

30 Kees
In beeld
Floor de Laaf, Lotte Verdijk & Stephanie Kooijman

32 Een Europaschool … wat is dat?
Edithe de Clercq Zubli
Dertien jongeren van 12 tot 16 jaar vormen een bovenbouwklas, aanleunend bij de onderbouw van de Vrije School Michael te Emmen. Een bijzondere klas, bestaande uit zes Duitse kinderen, zeven Nederlandse, waarvan er een in Duitsland woont. In de letterlijke betekenis van het woord: allemaal grensgevallen. Maar hoe nu verder met een vrijeschool-initiatief dat, behalve tweetalig ook echt ‘vrij’ wil zijn en onderdak wil verschaffen aan allerlei soorten kinderen?

33 Agenda