Vernieuwing — Jrg. 62 (maart/april 2003) Nr. 3/4

4 Schijnwerpers op het jonge kind. Voor- en vroegschoolse educatie
Anne Luc van der Vegt & Martine van der Pluijm
Redactionele inleiding: Sinds het einde van de jaren tachtig staat het jonge kind onophoudelijk in de schijnwerpers. Met name allochtone jonge kinderen groeiden uit tot een belangrijk beleidsobject. Rond de eeuwwisseling zijn grote sommen geld gespendeerd aan de voor- en vroegschoolse educatie van die kinderen. Vernieuwing houdt de VVE nog eens kritisch tegen het licht. Want wat is eigenlijk de effectiviteit van de voor- en vroegschoolse educatie? Welke doelen dient de VVE en in welke mate verhoudt de huidige VVE-aanpak zich nog tot een bredere visie op achterstandsproblematieken en de rol van de ouders?

7 Peuters verdienen meer. De weerbarstige praktijk van de VVE-implementatie
Eveline Stetter & Anne Luc van der Vegt
Ondanks de ruime financiering is het lang niet overal in Nederland gelukt een goed begin te maken met de voor- en vroegschoolse educatie. In veel gevallen bleek er namelijk geen stevig fundament van voorschoolse voorzieningen te bestaan. Anne Luc van der Vegt en Eveline Stetter bepleiten daarom een herijking van pedagogische en maatschappelijke kerntaken van voorzieningen voor 0- tot 4-jaringen en heldere beleidskeuzes.

10 Roeien met de riemen die je hebt. Voor- en vroegschoolse educatie in plattelandsgemeenten
Berend Schonewille & Woutje Westenbrink
Ook in plattelandsgemeenten wonen en leren kinderen met onderwijs- en ontwikkelingsachterstanden. Berend Schonewille en Woutje Westenbrink brachten de specifieke moeilijkheden van kleine gemeenten in kaart. Ze laten verder zien hoe Borculo en Nunspeet werken aan VVE en de bestrijding van achterstanden bij hun jonge kinderen.

14 Kaleidoscoop, Piramide en Startblokken. Een beschouwing van drie VVE-programma’s
Jo Nelissen
Vanaf midden tachtig zijn er programma’s voor- en vroegschoolse educatie ontwikkeld. Jo Nelissen onderzocht wat deze programma’s inhoudelijk hebben te bieden. Na een inleiding over de ontwikkeling van jonge kinderen en de daarvoor noodzakelijke randvoorwaarden, houdt hij drie veelgebruikte VVE-programma’s kritisch tegen het licht.

17 Een goede start is maar half werk! De kracht van Startblokken en Basisontwikkeling
Frea Janssen-Vos & Bea Pompert
Mikken op betere onderwijsresultaten door een vroege start lukt alleen als er ——k in groep 3 van de basisschool wat verbetert. Juist d‡‡r moet eerder behaalde winst worden geconsolideerd. Frea Janssen-Vos en Bea Pompert belichten het werkplan ‘Startblokken’ en ‘Basisontwikkeling’, dat voor kinderen van twee tot acht jaar doorgaande lijnen in een spelgeori‘nteerd en ontwikkelingsgericht curriculum biedt.

20 Opstap Opnieuw. Ouders en de bestrijding van onderwijsachterstanden
Cathy van Tuijl
Momenteel gaat de aandacht binnen VVE vooral uit naar centrumgerichte programma’s. Het belang van ouderbetrokkenheid dreigt daardoor uit beeld te raken. Cathy van Tuijl zet uiteen waarom het belangrijk is ouders intensief te betrekken bij de bestrijding van achterstanden en hoe dat kan.

23 Moeilijk bereikbare groepen? Vraag, aanbod en blinde vlekken van VVE
Joke van der Zwaard
Een deel van de VVE doelgroep wordt niet bereikt met de huidige aanpak. Mogelijk zijn dat de kinderen die een extra onderwijsaanbod het hardst nodig hebben, stelt Joke van der Zwaard. Zij bepleit daarom eens serieus te kijken naar de individuen die momenteel zo gemakkelijk gestigmatiseerd worden als ‘niet bereikbaar’.

27 Ouderbeleid in Helmond. De kunst van een passend aanbod
Anneke Bezemer & Josette Hoex
Anneke Bezemer en Josette Hoex schetsen de activiteiten die in Helmond worden ontplooid om ouderbetrokkenheid concreet vorm te geven in het kader van voor- en vroegschoolse educatie.

31 De sprong
Ruben Gowricharn
Column over de onderwijsprestaties die migrantenkinderen wŽl leveren.

32 Heden, verleden en toekomstmuziek in de kinderopvang
Liesbeth Schreuder & Annemiek Veen
De auteurs schetsen het ontstaan van de drie verschillende voorzieningen en tonen aan hoezeer momenteel een maatschappelijke twee- of zelfs driedeling dreigt in de wereld rondom het jonge kind. Beide auteurs stellen voor ŽŽn voorziening voor jonge kinderen te cre‘ren, waar iedereen uit de buurt terecht kan voor een gedifferentieerd aanbod.

36 MŽŽr dan school alleen. Kritische kanttekeningen bij voor- en vroegschoolse educatie
Pauline Schreuder
De introductie van voor- en vroegschoolse educatie suggereert dat de pedagogische instellingen voor jonge kinderen uitsluitend betekenis hebben in dienst van wat zal volgen: de basisschool. Dit is onterecht, vindt Pauline Schreuder. Zij kritiseert de hegemonie van de school en breekt een lans voor een eigen pedagogisch klimaat voor jonge kinderen tot 4 jaar.

39 Profilering en professionalisering. Het peuterspeelzaalwerk in Nederland
Andrea Spaan & Ton Biesta
Met de aandacht voor voor- en vroegschoolse educatie is er steeds meer erkenning voor het werk van peuterspeelzalen ontstaan. De hoge verwachtingen maken echter een professionalisering noodzakelijk. Andrea Spaan sprak met Ton Biesta, voorzitter van het Landelijk Platform Peuterspeelzaalwerk, over de actuele ontwikkelingen in het peuterspeelzaalwerk en de kansen (en bedreigingen) die VVE het werkveld biedt.

42 In memoriam. Ivan Illich (1926-2002)
Ben van Oers
Op 2 december 2002 overleed Ivan Illich, ŽŽn van de scherpste critici van de westerse samenleving. Ben van Oers schreef een in memoriam.

RUBRIEKEN

43 Jeugdliteratuur
44 Vernieuwers van vroeger
45 ABC-Column
46 Info-rubriek