Kind en adolescent praktijk — Jrg. 13 (juni 2014) Nr. 2

Onderzoek en praktijk
Marike Serra
Vanuit de principes van evidencebased practice leiden nieuwe wetenschappelijke inzichten tot bijstellen van het klinisch handelen, en uiteindelijk tot effectievere en goedkopere zorg. Helaas duurt het soms lang voor inzichten uit onderzoek hun beslag krijgen in de praktijk.

Empathie in autisme: Meedenken en meevoelen: zorgvuldig meten is van groot belang
Anke Scheeren
Hebben kinderen en adolescenten met een autismespectrumstoornis (ASS) minder empathie? In haar onderzoek heeft Anke Scheeren de empathische vermogens van deze kinderen bepaald. Hun scores verschilden nauwelijks van die van leeftijdgenoten zonder ASS. Ouders vertelden echter dat hun kind met ASS wel degelijk minder empathie toont in het dagelijks leven. De onderzoeksresultaten werpen een kritisch licht op de verschillende meetmethoden van empathie, en bieden implicaties voor de klinische praktijk.

Ouderschap En Gezag Gaan Niet Altijd Hand In Hand
Alice Broersma

In de rubriek Geregeld leggen wij het vergrootglas op wet- en regelgeving. Mr. Alice Broersma verheldert onderwerpen die voor niet-juristen soms taaie kost zijn, of bespreekt juridische thema’s die actueel zijn in ons werkveld.

“Einstein had het ook!”: Effectonderzoek naar E-health psycho-educatie bij kinderen met ass
Lindy Vermunt, Maarten Van’T Hof, Jacqueline Baily
‘Sarr Expertisecentrum Autisme’ biedt een psycho-educatiemodule voor kinderen met ASS van tien tot twaalf jaar. De ervaringen zijn positief, maar het kleinschalige effectonderzoek roept vooralsnog meer vragen op dan antwoorden. Zo staat bijvoorbeeld het beoogde doel van psycho-educatie ter discussie. Middels een aantal aanbevelingen geven de auteurs hier een voorzet voor vervolgonderzoek.

“Nee, niet weer een nieuw protocol!”
Linda Verhaak, Carolien Gevers
Prof. dr. Pier Prins is hoogleraar klinische kinder- en jeugdpsychologie aan de Universiteit van Amsterdam sinds 2003. In dit vraaggesprek blikt hij terug op zijn bewogen loopbaan en kijkt Prins vooruit naar zijn pensionering.

Het soort pestprogramma maakt weinig uit; het gaat om de toewijding
Jan Bijstra
In de rubriek Frictie geven wisselende auteurs hun visie op een onderwerp dat discussie oproept, of kijken zij kritisch naar een misverstand of dilemma waar professionals in hun werk tegenaan lopen.

Stenen voor brood
Jet Roobol
Marieke (16) is met spoed naar onze polikliniek verwezen. Na een tijd ‘gesloten’ te hebben gezeten in verband met gedrags- en regulatieproblemen, woont ze sinds kort weer in een leefgroep van de plaatselijke jeugdhulpverleningsinstelling. Marieke heeft veel onveiligheid meegemaakt en woont al sinds haar zesde niet meer thuis.

Meten per sessie: Een kwestie van moeten? Implementatie van feedback informed treatment binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie
Ingrid Van den Berg, Helen Klip, Mirjam Boeschen Hospers
In onderzoek is aangetoond dat het evalueren per sessie en het gebruik van feedback bijdraagt aan de effectiviteit van behandelingen. Feedback Informed Treatment (FIT) helpt mogelijk om de effectiviteit van behandeling binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie te vergroten. De veronderstelling is dat het monitoren van de therapeutische relatie en van het behaalde resultaat, bijdraagt aan de effectiviteit van de behandeling. In dit artikel worden de ervaringen met implementatie van FIT beschreven.

Opgroeien in de omgekeerde wereld
Frits Boer
Tussen de regels van de literatuur is een schat aan psychologisch inzicht te vinden. In deze rubriek doet Frits Boer voor u verslag van zijn speurtochten.

Moeder van Lotteke, achttien jaar
Anneke Eenhoorn

“Ik wil als moeder van Lotteke graag mijn verhaal doen. We hebben thuis vier kinderen van wie zij de oudste is. Toen zij naar de brugklas ging, zagen we al snel dat ze het er moeilijk had. We wilden haar graag helpen met bijvoorbeeld haar huiswerk, maar Lotteke wilde dat niet. Ze sloot zich steeds meer voor ons af. Ze trok op met jongeren die veel problemen hadden. Elke dag probeerde ze naar school te gaan, maar ze voelde zich vaak te ziek of ging tussentijds de klas uit. Soms dwaalde ze uren buiten rond. Toen ik haar eens onder de dekens vond met bloed, ben ik me rot geschrokken. Ze bleek zichzelf al een tijdje te snijden. Er moest iets gebeuren!

Jij bent je brein. Alles wat je wilt weten over je hersenen
Anneke Eenhoorn
In 2010 schreef Dick Swaab het lijvige boek ‘Wij zijn ons brein’. In ruim 460 bladzijden besprak hij de werking van de hersenen. Veel mensen begonnen er vol enthousiasme aan, maar raakten ergens halverwege de weg kwijt in de nogal pittige kost.

Towards improving treatment for childhood ocd: analysing mediating mechanisms & non-response
Renske Pols
In juli 2013 is Lidewij Wolters gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam op haar onderzoek naar de behandeling van dwangklachten bij kinderen. Zoals wel meer proefschriften is ook dit soms taaie kost, maar de Engelstalige discussie en de (ook in het Nederlands beschikbare) samenvatting zijn erg goed leesbaar.

Mevrouw, mag ik bij u wonen? Verhalen uit de praktijk van de jeugdbescherming
Yaron Kaldenbach
Als u denkt te weten wat Bureau Jeugdzorg (BJZ) doet, dan is dit boek een absolute aanrader. Iedereen heeft een mening over BJZ, nogal eens gekleurd door negatieve ervaringen of publiciteit. Gezinsdrama’s op het journaal, en wat blijkt? Ze waren bij ‘jeugdzorg’ in beeld. Waarom deden die niets? Of het omgekeerde scenario: jeugdzorg haalt met veel vertoon kinderen weg bij hun ouders met schrijnende tv-beelden van huilende kinderen en hysterische ouders. Hoe kan BJZ zo harteloos zijn?

Zelf plannen. Training voor jongeren met ADHD
Anneke Eenhoorn

Het was al een tijdje in de maak, dit behandelprotocol voor de adolescent met ADHD die moeite heeft met plannen en organiseren. Drie maaksters, samen met hulpvaardige collega’s in het land, gingen ermee aan de slag. Dingen die werken bleven, onzin werd geschrapt. Zo ontstond dit fraaie protocol: Zelf plannen – training voor jongeren met ADHD.