Tijdschrift voor Lerarenopleiders — Jrg. 32 (september 2011) Nr. 3

3 Van de redactie
Redactioneel
Gerda Geerdink

4 Het beeld van de leraar: Over wijsheid en virtuositeit in onderwijs en onderwijzen
Gert Biesta
In dit artikel ziet men dat het spreken over onderwijs en onderwijzen in termen van leren het lastiger heeft gemaakt om aandacht te besteden aan de doelen en de inhoud van het onderwijs en aan het feit dat het in het onderwijs altijd om relaties draait. Hoe we die relaties vormgeven en welke inhouden we in het onderwijs aan de orde stellen hangt in hoge mate af van wat we met het onderwijs willen bereiken. Er zijn drie dimensies te onderscheiden: kwalificatie, socialisatie en subjectivering. Het feit dat het vraagstuk van de doelen van het onderwijs multidimensionaal is, betekent dat leraren in staat moeten zijn om oordelen te vellen over wat, in een specifieke situatie, onderwijspedagogisch gezien wenselijk is. Het vermogen om zulke oordelen te vellen, is geen vaardigheid of competentie maar een integrale kwaliteit van de pedagogische professional. De opleiding van leraren zou daarom aandacht moeten besteden aan de vorming van virtuositeit in het vellen van oordelen over wat onderwijspedagogisch gezien wenselijk is.

12 Kennisgroepen als innovatieve bruggenbouwers
Tim Post & Gerdo Velthorst
Steeds vaker is de problematische relatie tussen onderwijsonderzoek en de onderzoekspraktijk aan de orde .Het zo getypeerde ‘eilandengedrag’ onderhoudt een onderzoek-praktijkkloof en voorkomt een ontmoeting waarin onderwijskundig onderzoek en de ervaringen en deskundigheid van leerkrachten in het basisonderwijs met elkaar verbonden worden. Want juist dan is innovatie kansrijk. ‘CoReflect’ is een kennisgroep waarin onderwijskundigen, leerkrachten, pabostudenten, domeindeskundigen en lerarenopleiders kennis en ervaring bundelen. Het product: innovatieve lessenseries in dienst van Wetenschap & Techniek voor de bovenbouw van het basisonderwijs. De succesfactoren voor het opzetten en onderhouden van duurzame kennisgroepen blijft in de literatuur helaas vaak onderbelicht. Dit terwijl de noodzaak voor de verdere ontwikkeling en ondersteuning van het wetenschap- en techniekonderwijs in Nederland groter is dan ooit tevoren.

17 Het 6E-model: een compromis tussen positivistisch en constructivistisch wiskunde-onderwijs?
Bart Windels
Al twintig jaar woedt een didactische polarisatie in het wiskundeonderwijs in Nederland en Vlaanderen. Een analyse voor het secundair/voortgezet onderwijs via twee kernvragen laat toe een compromisvisie te formuleren, die pluspunten van de beide heersende paradigma’s verenigt. Deze zogenaamde constructivistische instructie wordt concreet gemaakt in het 6E-model, een instructiemodel dat een handvat biedt aan leraren en student-leraren om effectief en motiverend wiskundeonderwijs te realiseren. Dit model verenigt – enigszins verrassend – contextrijke motivatie, contextvrije vastzetting van de inhouden, leerkrachtgestuurde instructie, constructivistische leerstrategie‘n en activerende werkvormen.

25 Communicatie, taal en (vakspecitiek) leren – Aanzet tot een taalbeleid voor de universitaire lerarenopleiding
Ingrid Evers, Fer Hooghuis, Piet-Hein van de Ven & Michiel Vogelzang
In deze bijdrage schetsen we hoe we aan onze eigen universitaire opleiding langzaamaan taalbeleid vormgeven, ingaand op de dimensies van zo’n taalbeleid: Nederlands als tweede taal, interculturele communicatie en communicatietheorie en taalgericht vakonderwijs. We besteden nadrukkelijk aandacht aan wat in een aantal recente documenten onderbelicht blijft: de rol van taal bij het leren.

32 Onderzoekend leren: de nieuwsgierigheid voorbij
Gerdo Velhorst, Ida Oosterheert & Niels Brouwer
Kanttekeningen bij een drietal opvattingen van pabostudenten en leraren Primair Onderwijs over ‘onderzoekend leren’. We hebben de opvattingen geordend met betrekking tot hun onderwerp. Het gaat om opvattingen over:
– de lesdoelen bij onderzoekend leren,
– de rol van de leraar bij onderzoekend leren
– de didactiek van wetenschap- en techniekonderwijs.

39 Kroonprinsessen
COLUMN
Johan L. Vanderhoeven

ACTUEEL – VOOR U GELEZEN
40 ‘The professional development of Teacher Educators’
40 ‘De terugkeer van het gezag. Waarom kinderen niets meer leren’
41 ‘Identiteit en interculturaliteit. Identiteitsconstructie bij jongeren in Brussel’
42 ‘Handboek voor leraren’
43 ‘Help, ik word beoordeeld!’
43 ‘Groepsdynamica bij kinderen en jongeren’
43 ‘Breinlink voor ouders. Je kind helpen leren’

ACTUEEL – IN EN OM VELON & VELOV
44 Project Leerkracht van Lerarenopleiders (NL)
45 Aankondiging VELOV congres 2012 (6 en 7 februari) (VL)
46 Aankondiging werkgroepenstudiedag ‘De kennisbasis van lerarenopleiders; wat doe je ermee?’ op 11-11-11 (NL)
47 Kennisbasis en opleiding opleiders (NL)
47 Werkgroep Belero – Een week in het leven van Roeland Boot (NL)
49 Geregistreerd? Van harte gefeliciteerd !! (NL)

5
9 Auteurspagina’s met richtlijnen voor artikelen
Informatie over auteurs van dit nummer.