SpeZiaal — Jrg. 6 (december 2011) Nr. 4

Thema: DE NIEUWE LERAAR

3 Met het oog op Passend onderwijs: De nieuwe leraar
REDACTIONEEL

6 Bouwstenen voor nieuwe opleidingen
INTERVIEW
Als in een groep verschillen tussen kinderen erg groot zijn en hun gedrag soms moeilijk te hanteren is, vraagt het heel veel van leraren.” Prof.drs. Dolf van Veen is van mening dat je zittende en aankomende leraren zo snel en zo gericht mogelijk moet helpen om hun onderwijsaanbod voor alle leerlingen beter te maken, specifieker. “Om vaart te maken, hebben we alle partijen die bij de opleiding en nascholing betrokken zijn, uitgenodigd en voorgesteld om samen aan het werk te gaan. De alliantie, die we gevormd hebben, wil bouwstenen aandragen voor verbetering van het curriculum van de opleidingen, maar ook werken aan de bouwstenen voor een aanbod van na- en bijscholing in het kader van Passend onderwijs.”

10 Zijn wij klaar voor Passend onderwijs?
OPINIE
Jaap den Hertog
In de komende jaren wordt stap voor stap de wet Passend onderwijs ingevoerd. De sleutel van het slagen van deze stelselwijziging ligt bij de bekwaamheid van leraren. Minister Van Bijsterveldt erkent dat leraren op dit moment onvoldoende voorbereid zijn op Passend onderwijs. Uit ECPO-onderzoek valt op te maken, dat schoolbesturen extra middelen voor de invoering van Passend onderwijs tot nu toe veelal hebben ingezet voor andere zaken dan het toerusten van leraren. In deze bijdrage aandacht voor de invoering van Passend onderwijs en de vraag wie de scholing van leraren ter hand gaat nemen.

13 Achterstand
COLUMN
Peter Boer

14 Eisen aan pabostudent worden opgeschroefd
KENNISBASIS
Rob Diephuis
“De commissie gaat adviseren om de kennisbases die er liggen, te gaan splitsen in een kerndeel en in een profieldeel.” In deze bijdrage kijken we in het bijzonder naar de vernieuwing van de opleiding voor leraren.


16 Genealisten en specialisten in ŽŽn onderwijsteam
PO-RAAD
Kete Kervezee is sinds januari 2008 voorzitter van de PO-Raad, de sectororganisatie voor het primair onderwijs. Ook de PO-Raad buigt zich over actuele thema’s als: Moeten er meer academische geschoolde leraren voor de klas? Moet er een lerarenregister komen, waarin de bevoegdheid en bekwaamheid van elke leraar wordt opgenomen? En zijn we wel klaar voor Passend onderwijs? Voor SpeZiaal stelden we Kete Kervezee enkele prangende vragen.

18 Leraar kan eerstelijns zorg bieden
PABO
De opleidingen werken aan een nieuw opleidingscurriculum. Als besloten is wat uit de kennisbases van de verschillende vakken in ieder geval moet worden opgenomen, kunnen de opleidingen het eigen curriculum vaststellen. ‘Een bekwame leraar heeft niet all
een kennis van de schoolvakken, maar ook van leren, ontwikkelen, opvoeden en onderwijzen”, aldus, Dominique Hoozemans, voorzitter van het LOBO (landelijk Overleg Lerarenopleidingen Basisonderwijs). Hij legt uit hoe het staat met de vernieuwing van de opleidingen en geeft aan dat het het moment is om na te denken over de wijze waarop je aanstaande en ook zittende leraren leert omgaan met verschillen en gedragsproblemen in het onderwijs. De kwalitatief goede leraar is in staat – analoog aan een huisarts – de eerstelijns zorg goed uit te voeren. Hij is, met andere woorden, in staat te signaleren of de ontwikkeling van het kind optimaal verloopt.

21 De leraar 2.0 is een generalist
ONDERSTEUNING
De landelijk en regionale onderwijsondersteuningsinstellingen kiezen ook voor een gezamenlijke inzet op het terrein van Passend onderwijs en het omgaan met de Special Needs van leerlingen. “De leraar 2.0 is een generalist die zich bewust is van zijn sterke en zwakke kanten”, meent Paul Bemelen, directeur primair onderwijs van de KPC-groep. Leraren zijn weliswaar generalisten”, aldus Annemarie Kaptein (directeur EDventure), “maar zullen in de praktijk evenzeer zo nu en dan bijzonder expertise nodig hebben om leerlingen met bijzondere zorgvragen adequaat te kunnen helpen.” De oplossing ligt niet [alleen] in het vergroten van de inzet van experts in de scholen, maar vooral het vergroten van de expertise van de scholen zelf.


23 Leerkracht nabij
SPECIAAL ONDERWIJS
Peter Mol
Er zijn verschillende manieren om naar Passend onderwijs te kijken. EŽn manier gaat uit van het beperken van de uitstroom naar speciaal onderwijs, vermindering van he
t stellen van diagnoses, een systeem wat minder bureaucratisch, en vooral goedkoper, moet worden. Het einddoel, minder uitstroom, is uitgangspunt en bepalend.

25 Maatwerk voor leerlingen Žn docenten is de toekomst
VORAAD
Sjoerd Slagter

Het voortgezet onderwijs staat voor een aantal grote uitdagingen, met ‘maatwerk’ als sleutelwoord. De minister wil meer leraren met een masteropleiding, een docentenpopulatie ‘op maat’, meer samenwerking tussen scholen en lerarenopleidingen en meer differentiatie in de klas
. Wil je als school je leerlingen maatwerk kunnen bieden, dan zul je ook je docentpopulatie op maat moeten maken.

27 WOSO-opleidingen / Lange traditie in speciale onderwijszorg
PRAKTIJK
Margreet Verbunt, Jan van Balkon

Als het gaat om Passend onderwijs en het opleiden van toekomstige leraren die adequaat om weten te gaan met de speciale onderwijsbehoeften van leerlingen, dan hebben de Opleidingen voor Speciale Onderwijszorg een lange traditie. Nu de invoering van Passend onderwijs voor de deur staat en de lerarenopleidingen worden vernieuwd, is het de vraag hoe de expertise van de opleidingen speciale onderwijszorg een bijdrage kunnen leveren aan het curriculum voor de opleiding en scholing van alle leraren.

30 Wanneer is het wat
COLUMN
Lou Repetur


31 Wat hoort thuis in de opleiding van leraren?
ALLIANTIE
Berthold van Leeuwen
Het Nederlandse onderwijs doet het goed en ondanks alle soms negatieve berichten in de media hebben we nog een onderwijssector die grossiert in een kwalitatief hoogstaand aanbod. We hebben een lerarenkorps dat vakbekwaam is. De onderwijsinspectie erkent dat ook in de verslagen die ze jaar in jaar uit van het onderwijs maakt. Maar niet alles gaatgoed en sommige aspecten van het onderwijs kunnen beter. Met de invoering van Passend onderwijs hebben we een aspect van het onderwijs in beeld dat beter kan en moet.

32 Meer passend opleiden voor voortgezet onderwijs
PRAKTIJK
Dolf van Veen
Het is van groot belang om te zien of aanstaande leraren een voldoende basis aangereikt krijgen om echt startbekwaam aan Passend onderwijs te kunnen beginnen. Ans Buys, voorzitter van het Algemeen Directeurenoverleg Educatieve Faculteiten (ADEF) benadrukte tijdens een conferentie voor lerarenopleiders de grote urgentie van passend opleiden, ook voor het voorgezet onderwijs.

34 Professionalisering en Passend onderwijs
QUICKSCAN
Linda Sontag
Met de invoering van Passend onderwijs wordt beoogd dat meer zorgleerlingen in het reguliere onderwijs worden opgevangen. EŽn van de knelpunten in de huidige zorgstructuur van scholen voor regulier onderwijs is dat het aangepast onderwijs te veel buiten de klas wordt georganiseerd. Passend onderwijs moet dan ook vooral gestalte krijgen in de klas. Naast veel bestuurlijke drukte over de financi‘le gevolgen van de beleidsoperatie en de (her) indeling van samenwerkingsverbanden is er ook veel aandacht voor de rol van de leraar. Wat betekenen de veranderingen eigenlijk voor leraren, wat vraagt dit van de kennis en kunde van de professionals die dagelijks met de leerlingen bezig zijn? Hoe bereiden zij zich voor op het geven van passend onderwijs? Linda Sontag (KPCgroep) belicht dit onderwerp vanuit verschillende gezichtspunten.

38 Passend professioneel, een onderzoek
PRAKTIJK
Gerla M. Schuurhuis-Schra & Guido de Bresschool
Bestaat er een mogelijk verband tussen Passend onderwijs en de professionaliteitsopvatting van leerkrachten? In dit artikel de uitkomsten van een onderzoek, uitgevoerd als afsluiting van een Master SEN studie bij Windesheim in Zwolle. Het onderzoek is verricht op een reguliere basisschool.

42 Scholing
COLUMN
Meester Jan

43 Colofon