Leren in organisaties — Jrg. 7 (september 2007) Nr. 8/9

Thema: BREINLEREN
Breinmythen ontmaskerd: wat weet œ van het brein? Hoe kan ik mijn brainwaves en die van anderen be•nvloeden?

3 Eerste verjaardag
REDACTIONEEL
Leontine Bibo


6 – 11 Nieuws & netwerk
Actualiteiten en updates

13 Verandert je brein als je dit leest…
THEMA / INTRO
Nina Lazeron

Intro over het thema van dit nummer.

14 Wetenschap / Leren over en met het brein
THEMA / OVERZICHT
Nina Lazeron
Het brein staat volop in de belangstelling. Er is de afgelopen jaren veel kennis beschikbaar gekomen over de werking ervan. Wat betekent dat voor ons vakgebied, wat levert het op voor het leren van mensen in organisaties en wat kan de HR-professional ermee? Dit artikel behandelt de belangrijkste ontwikkelingen en stelt de vraag naar de consequenties voor het leren.

20 Neurobiologie / Lerende hersenen
THEMA / ACHTERGROND
Wytse J. Wadman
Onderzoek aan hersenen kent vele vormen. In de psychologie probeert men hogere menselijke functies te begrijpen, vaak zonder dat de fysieke hersenen daarbij een rol spelen. In de biologie gebeurt het omgekeerde: men maakt zich druk over hoe cellen in de hersenen werken zonder daarbij het uiteindelijke doel ‘gedrag’ te betrekken. Moderne onderzoeksmethoden maken het mogelijk om deze verschillende strategie‘n steeds dichter bij elkaar te brengen. In dit artikel probeer ik uit te leggen welke algemeen geaccepteerde biologische principes ten grondslag liggen aan het functioneren van hersenen en dan vooral met betrekking tot leren en geheugen.

23 Wat weet œ van het brein?
THEMA
Jaap Murre en Wytse Wadman
Wat is er eigenlijk waar van al die oneliners als ‘uren voor twaalven tellen dubbel’ en ‘stress is slecht voor je geheugen’. Wat weet œ er eigenlijk van? Laat uw hersens kraken en als u onverhoopt de antwoorden niet weet: pagina 52 van dit tijdschrift biedt u de antwoorden.

24 Tools / Een routeplanner van het brein? Wat HRD’ers minimaal moeten weten van het brein
THEMA / PRAKTIJK
Martijn Frijters en Jacquelien Willemse
In de maand april vonden door het hele land regiobijeenkomsten plaats over leren en het brein, georganiseerd door de ‘breingroep’, de dragers van het jaarthema van NVO2.

27 Neurofeedback / Be•nvloeding van het breinritme
THEMA / TOOLS
Else Dahmen
Neurofeedback is momenteel booming business. Het wordt breed toegepast bij allerhande stoornissen, zoals ADHD, depressie, slaapproblemen, migraine en burnout. ‘Als van een of ander geneesmiddel was gebleken dat het zo breed en effectief kon worden ingezet als neurofeedback, was het nu al in elke apotheek ter wereld verkrijgbaar’, aldus Harvard professor Frank Duffy. Kortom: het werkt, maar hoe werkt het, waarom, en voor wie is het geschikt? Onderstaand een overzicht.

31 HRD / Dopamine als basis voor talentontwikkeling
THEMA / PRAKTIJK
Mariska van Laar-Noorloos en Peter Wielaard
Bij het ontvangen van complimenten maken mensen dopamine aan. Dit is een stof die een belangrijke rol speelt bij beweging en emoties. Daarnaast speelt dopamine een rol bij het ervaren van genot, blijdschap en welzijn. Wij staan bij talentontwikkeling een aanpak voor waarbij we de kracht van dopamine benutten.

33 ‘Omzeil de terugval’
COLUMN
Paul Bartels

35 Intelligence / The brain as organizing principle for organizational change
THEMA / INTERVIEW
Nina Lazeron
Professor Peter Kruse is professor of general and organizational psychology at Bremen University and founder of nextpractice GmbH. As a researcher he focuses on the processing of complexity and the autonomous order formation in intelligent networks. He designs and supports change processes for international companies. In 2005 he was voted among the 40 most influential personalities in HR Management (by Personalmagazin)

38 ‘Wij manipuleren altijd!’ / Margriet Sitskoorn over het brein
THEMA / INTERVIEW
Ria van Dinteren
In haar boek ‘Het maakbare brein’ maakt Margriet Sitskoorn een vertaling van de nieuwste neurowetenschappelijke inzichten naar de dagelijkse praktijk van alledag. In dit boek wordt de plasticiteit van het brein uitgelegd, wat in normaal Nederlands betekent dat het brein zich voortdurend aanpast en leert. Na afloop van haar presentatie op het congres ‘It’s all in the brain’ op 12 mei jl. voeren Nina Lazeron en Ria van Dinteren een gesprek met en over het brein met Margriet Sitskoorn.

41 Breinboeken
THEMA

42 De bezieling uit de fles! / Leertraject ‘regie in de buurt’ bij Portaal
DE VRIJE RUIMTE / IN BEDRIJF
Jeanette Koekkoek, Adriaan Norbart
Woningcorporatieland is volop in beweging. Van oudsher hebben corporaties de rol van bouwer, verhuurder en beheerder van woningen. Veel corporaties bezinnen zich op dit moment op de vraag hoe zij hun maatschappelijke rol kunnen invullen. Portaal is daar ook mee bezig. In het leer- en ontwikkelingstraject ‘Regie in de buurt’ is daarin een grote stap voorwaarts gezet.

44 Vroem / Paalpraat
DE VRIJE RUIMTE / COLUMN

45 HRD bij…. DNB / Gaan zitten wachten op je pensioen kan niet meer
DE VRIJE RUIMTE / INTERVIEW
Leontine Bibo
In 2004 fuseerde de Nederlandsche Bank, kortweg DNB, met de Pensioens- & Verzekeringskamer (OVK). Dit bracht een enorme reorganisatie met zich mee. Op dit moment heeft de organisatie 1800 medewerkers die nog voor een deel in Apeldoorn werken. Voor de toekomst is de standplaats Amsterdam. Is de rust wedergekeerd bij DNB?

47 Pinokkio
UITGESPROKEN
Ed Fenema

49 Blended learning / De mens in de mix
DE VRIJE RUIMTE / TOOLS
Marlous Regelink, Jaap van Lakerveld en Hemmo Smit

52 Wat weet œ van het brein?
DE ANTWOORDEN
De antwoorden op de vragen van pag. 23.