Egoscoop — Jrg. 14 (december 2009) Nr. 2

Thema: DE WAARDE VAN INTERNATIONALISERING VOOR E.G.O.

3 Mike en Mustafa waren 20 jaar geleden twee grote vrienden
VOORWOORD
Wilma van Esch (eindredacteur)

4 De waarde van internationalisering voor E.G.O.
THEMA
Annemarie van den Broek
Ludo Heylen is directeur internationalisering bij het Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs in Leuven. Hij is dŽ persoon om de vraag naar de waarde van internationalisering voor een onderwijsconcept te beantwoorden.

5 Wohlbefinden und Engagiertheit
THEMA
Klara Schlšmer
In 1996 ben ik met een aantal collega’s betrokken bij het EU-project: ‘Improving Early Childhood Education’s Quality’. Onder leiding van de Universiteit van Leuven werd in zes Europese landen de kwaliteit van onderwijs voor twee tot zevenjarigen onderzocht. Een tweede opdracht was: “Is ErvaringsGericht werken ook in een niet Belgische context bruikbaar.” Dertien jaar later raakt het me nog steeds.

6 Als het gemakkelijk is… dan hoef je het niet moeilijk te maken
THEMA
GŽrard Zeegers
“Missionarissen, dat zijn voor mij kampioenen in extreem moeilijke missies.” Carl Oomens (Belgi‘, 1965) was tussen 1988 en 2008 werkzaam in het onderwijs in Bolivia en Ecuador. Hij werkte er voor verschillende Belgische ngo’s (non gouvermentele organisaties). De ijver en bevlogenheid van de missionarissen die hij er ontmoette, vormen voor Oomens nog steeds een onuitputtelijke inspiratiebron.

10 Little stars

THEMA
Esther Poos
Er was weinig verbondenheid voelbaar tussen de leerkrachten en kinderen op Ysterplaat Primary in Kaapstad. De leerkrachten stonden ver boven de leerlingen, dreigden veelal met nablijven en als zij het nodig vonden, werden de kinderen geslagen. Dit maakte erg veel indruk. Op deze manier wilde ik geen vijf weken lesgeven, in het kader van mijn buitenlandstage (derde jaar PABO). De leerkrachten waren wel erg open, hierdoor was het snel duidelijk waarom zij op deze manier met de kinderen omgingen. Zij zagen de toekomst van de kinderen somber in en hoopten er met discipline nog iets van te maken. De leerkrachten vertelden dat deze kinderen in een slechte buurt leven. Ze verwachtten dat de kinderen, net als hun ouders, in deze buurt blijven wonen en waarschijnlijk verslaafd raken aan de alcohol en drugs.

12 Het wonder van Kent
THEMA
Annemarie van den Broek
Het Engelse onderwijs staat bekend als product- en prestatiegericht. Resultaat gaat voor alles. Al in de voorscholen wordt met jonge kinderen aan leren lezen en schrijven gewerkt. Door het gegeven dat steeds meer kinderen met Engels als tweede taal in de scholen komen, moet echter anders naar prestaties van kinderen worden. (Voor)scholen worden beoordeeld op de prestaties die kinderen halen. Als de prestaties achteruit gaan loopt de school het risico onder toezicht te komen. In het graafschap Kent, in het zuidoosten van Engeland zoeken begeleidingsdiensten en directies naar een oplossing om met een grote diversiteit aan leerlingen toch optimale resultaten te halen.

14 ErvaringsGericht Onderwijs op de Antillen
THEMA
Wilma van Esch
Op Sint Maarten was ruim tien jaar geleden al sprake van kinderen met een hele complexe thuissituatie. Dar was merkbaar aan hun excessieve gedrag. Kinderen gedroegen zich vaak agressief en luisterden niet naar de leerkrachten. Er moest iets gebeuren. De Zr. Marie Laurence school ging op zoek naar een antwoord. Henri Brookson, directeur, ontdekte via onderwijstijdschriften uit Nederland het concept E.G.O. Dit haakte enorm in op de manier waarop hij onderwijs eerder al intu•tief vormgaf. Het concept gaf praktische handvatten en mogelijkheden om kinderen zo optimaal mogelijk te begeleiden. Tijdens een bezoek aan Nederland, ontmoette Henri Marcel van Herpen van het expertisecentrum E.G.O. Nederland. En daarmee was een langdurige vriendschap, uitwisseling en kennisdeling tussen Nederland en Sint Maarten een feit.

18 Schulen fŸr es Leben – Bezoek aan de ‘freie active schulen WŸlfrath’
THEMA
Greetje de Vries
Robert Freitag, de directeur van de school, verbleef jaren geleden in Ecuador bij Rebecca Wild. Kinderen opvoeden vanuit hun eigenheid, maar ook met oog voor hun innerlijke groei was iets wat hem raakte. Ook het volgen van de wijsheid van de natuur en in een door de natuur geleide ontwikkeling sprak hem aan.

20 Good morning teacher!
STUDENT AAN HET WOORD
Chiara Somers
‘Good morning teacher’ klinkt het als de dag wordt geopend. Het is even wennen als je dit voor het eerst hoort. Het heeft iets bijzonders. Op 30 januari 2009 begon eindelijk mijn grote reis. Ik ging voor drie en een halve maand naar St. Maarten om daar de cultuur en het onderwijs te ervaren.

21 Japanse levensles wordt eigen schoolles
Janneke Mezenberg
De RVU heeft – in de serie Vergezicht de bekroonde documentaire “De Japanse levensles” een aantal malen uitgezonden.
Het toont een indringend beeldverslag van Toshiro Kanamori, een inspirerende, authentieke leerkracht die tegen de conservatieve stroom in, verbondenheid cre‘ert met en onder zijn leerlingen.

22 Ervaringsgericht onderwijs in Zuid-Afrika
THEMA
Esther Poos
CEGO Leuven voert in samenwerking met The Department of Education of the Free State, South Africa, een project uit ter verbetering van voorschoolse educatie voor kinderen van nul tot vijf jaar. Het hele project wordt gefinancierd door het Departement van Onderwijs, Vlaanderen. Honderden geselecteerde kleuterscholen nemen deel aan het project, ook hier worden welbevinden en betrokkenheid ingezet om het onderwijs te verbeteren.

24 Werken vanuit principes / De Essential Schools in Amerika
THEMA
Merlijn Wentzel
In 1985 onderzoekt Ted Sizer de staat van het Amerikaanse onderwijs. Hij constateert dat er in de grote scholengemeenschappen vooral verveling, anonimiteit en een grote mate van apathie bij de leerlingen heerst. Het is een plek waar leerlingen snel leren hoe je met zo min mogelijk inspanning net een voldoende kunt halen. Ted Sizer besluit dat hij het anders wil en start met 15 scholen de ‘Coalition of Essential Schools’. Ze streven naar persoonlijk onderwijs dat kinderen uit alle lagen van de bevolking intellectuele uitdaging biedt en bijdraagt aan de ontwikkeling van weldenkende mensen die er toe doen in de samenleving.

27 E.G.O. – besmette gebieden
Overzicht

28 Stella Nova, een ongewone voorschool / Reggio ge•nspireerd en multicultureel werken
THEMA
Doris Breuer & Axel Jansa
In Stockholm zijn stadsdelen, waar veel inwoners de landstaal bijna niet spreken. Als gevolg daarvan zijn de taal- en begripsproblemen voorstelbaar: uitsluiting, geringe sociale aanpassing en marginalisering van bevolkingsgroepen. Het Zweedse onderwijsministerie stelt speciale middelen ter beschikking, zodat emigrantenkinderen doelgericht in hun moedertaal onderwezen kunnen worden en het Zweeds succesvol als tweede taal verankeren. Toch zijn er veel aanwijzingen dat zulke aanzetten in Zweden niet succesvol zijn. In Stella Nova weet men niet meer, hoe deze speciale middelen adequaat ingezet kunnen worden.

31 Who cares? Echo van elk kind
THEMA
Ingrid Reede van Oudtshoorn
Het gedachtegoed van het ErvaringsGericht Onderwijs heeft niet alleen een stevige voet aan de grond in Belgi‘ en Nederland. Ook in ‘hoogwaardige gebieden’, zoals bijvoorbeeld Zweden, is het E.G.O.-concept na een lange reis geland. Na een nog langere reis is het inmiddels ook succesvol aangekomen in hele ‘zware gebieden’, zoals in India. In deze bijdrage vertelt Marcel van Herpen over zijn ervaringen in India en maakt hij een verbinding met de Nederlandse context.

36 Today Tomorrow Together
THEMA
Esther Poos
“Kinderen staan open voor hun omgeving. Ze zijn nieuwsgierig en willen van nature verder kijken dan hun neus lang is. Om in hun latere leven zo veel mogelijk kansen te hebben, is het belangrijk dat ze nu al gewend raken aan een omgeving die groter is dan Nederland. Als school of leraar inspelen op deze natuurlijke vaardigheden, betekent een grote verrijking voor het onderwijsaanbod. Een verrijking die het onderwijs beter maakt, maar ook leuker, inspirerender en uitdagender.”

38 Het is de manier van kijken waardoor de kwaliteit van het onderwijs bepaald wordt
THEMA
Ellen Emonds
Welbevinden en betrokkenheid zijn in iedere taal te verstaan. Met dat uitgangspunt vetrok Peter Van Sanden in 1998 naar Nicaragua. Van Sanden is onderwijspedagoog en was op dat moment werkzaam bij het CEGO in Leuven (Belgi‘). Het CEGO-project ‘Inclusief Onderwijs’ was zijn reden van vertrek, voor een periode van vijf jaar. Vanuit het ministerie van onderwijs in Nicaragua was de vraag gesteld wat er te bereiken was wat betreft het betrekken van kinderen met een handicap binnen het reguliere onderwijs. Er werd gevraagd om snel met zo veel mogelijk scholen aan de slag te gaan. ‘Ik zag dat anders. Ik wilde een kleine groep bereiken, om vanuit daar te zien hoe de aanpak moest zijn voor een grotere groep. De weerstand overwonnen ben ik naar 7 scholen gegaan.’

39 Verdrag inzake de rechten van het kind
De beschermde rechten van het kind in een overzicht en verdere informatie over het Verdrag inzake de rechten van het kind.