Egoscoop — Jrg. 13 (december 2008) Nr. 2

Thema: RUIMTE VOOR INITIATIEF VAN DE LEERLING

3 Voor aap staan
REDACTIONEEL
Marcel van Herpen

4 Ruimte voor kinderen / ErvaringsGericht werken in een ‘openframework’-benadering
THEMA
Wilma van Esch
In een ‘open organisatievorm’ is er uitdrukkelijk plaats voor vrijheid: kinderen moeten keuzes kunnen maken, een eigen traject mee bepalen. “In groep 6 waren mijn vriendinnen en ik gek op “heksenspel”. Iedere pauze roerden we toverdrankjes, spraken spannende spreuken uit en bedachten allerlei spelletjes met elkaar. We maakten bezems van takken en verzamelden spulletjes van thuis. Naast het dagelijkse fruit werden aardappels en bonen meegenomen om het nog spannender te maken. Na school ging het spelen door, veel kinderen spraken met elkaar af op de berg vlakbij school. Op een keer bedacht Linda dat we wel konden gaan handelen en dat zij geld van papier kon maken. Ze bedacht verschillende kleuren, verschillende vormen en verschillende waardes. Ze knipte het papier in speciale randjes en vormen om vervalsingen te voorkomen. Ze deelde het aan alle kinderen van de groep uit in enveloppen. Nu kon ons heksenwinkeltje beginnen. Liefst in de klas…”

9 Sander
COLUMN
Claire Walkate
“Een leuke, drukke knul, die op vele vlakken meer van het leven had gezien dan ik, dankzij zijn vele bezoekjes aan houseparty’s en de coffeeshop.”

10 In gesprek met Ellen Kruizinga / Leerlinginitiatief, ook met een rugzak
THEMA
Ingrid van Reede van Oudtshoorn
Leerlingen met een leerling-gebonden financiering, ook wel ‘rugzak’ genoemd, hebben vanwege een ‘handicap’ intensieve begeleiding in het onderwijs nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Deze rugzak betekent menskracht en passende materialen. Het feit dat deze kinderen begeleiding nodig hebben die op een aantal punten afwijkt van andere kinderen op de basisschool, maakt dat hun eigen inbreng niet het eerste is waar aan gedacht wordt. In een gesprek met Ellen Kruizinga, begeleider van kinderen met een rugzak op een basisschool, wordt duidelijk dat leerlingeninitiatief juist een belangrijke voorwaarde is voor ontwikkeling van deze kinderen.

12 Leerkrachtinitiatief geeft leerlinginitiatief de ruimte
THEMA
Anne van Hees

Zet kinderen die normaal gesproken voornamelijk leerkrachtgestuurd onderwijs krijgen aangeboden in een rijke leeromgeving en het wordt snel duidelijk± met alleen veel keuze kom je er niet. De houding en de vaardigheden van de leerkracht zijn van cruciaal belang om het leerlinginitiatief te verruimen. Om hieraan te kunnen werken is kennis nodig. In dit artikel worden twee theorie‘n besproken. EŽn ervan maakt duidelijk dat initiatief voor een belangrijk deel wordt be•nvloed door het zelfbeeld van de leerling. De andere theorie geeft aan dat de mate waarin er tegemoet getreden wordt in de psychologische basisbehoeften van de leerling een belangrijke factor is. Beide factoren worden uitgebreid besproken, zodoende worden er handreikingen gedaan voor leerkrachten om het leerlinginitiatief positief te be•nvloeden.

16 Met de hele school op kamp
THEMA
Connie Schellens
Alles klopt: de omgeving, de inspanning, de ontspanning, het weer, de begeleiding en natuurlijk de betrokkenheid van de kinderen! Ieder jaar gaan we met de kinderen van de hele school op kamp. De kinderen van de groepen 1/2 blijven ŽŽn nachtje van huis, de kinderen van groep 3 tot en met 8 twee nachten. Het is altijd een hele happening.

18 In vrijheid en verbondenheid samen optrekken
GŽrard Zeegers
De paniek sloeg toe enkele maanden geleden, toen diverse “solide” Nederlandse banken aanklopten bij minister Bos om financi‘le steun. Onrust, vertrouwen, onzekerheid, paniek en angst vochten voortdurend om voorrang. Al snel werd duidelijk dat financi‘le instellingen wereldwijd hun hand hadden overspeeld. Leningen en schulden werden vrij verhandeld, al maar duurder, en op enig moment simpelweg onbetaalbaar. Banken, bedrijven en burgers hadden gespeculeerd op economische groei. Toen deze stagneerde, barstte de bom. Het vertrouwen van dŽ burger in de bank stond op het spel. Er kan hier een parallel worden getrokken met het onderwijs. Ook in het onderwijs wordt de vertrouwensvraag voortdurend gesteld. Is het initiatief aan de leerling of bepaalt de leerkracht de koers? Een leerkracht, een ouder, een bovenschools directeur, een trainer-adviseur en een wetenschapper laten hun licht schijnen over vrijheid, vertrouwen en verbondenheid.

24 ‘De Uitdaging’
THEMA
Ellen Emonds
Zoals leerkrachten van groep 8 wellicht weten; na de Cito-toets en de schoolkeuze voor het VO zakt de motivatie van de groep achters tot onder het nulpunt voor wat betreft schoolse zaken. Ze hebben zich bewezen tijdens de Cito-toets en op het moment dat hun volgende school gekozen is en de leerlingen zijn ingeschreven, hebben ze het gehad met leren en willen ze niets liever dan aan de musical beginnen. De leerlingen van groep 8 van ‘De Bonckert’ kregen EUR 100,- in een envelop aangeboden die zij na twee maanden weer moesten inleveren.

26 Kinderen in de houdgreep
COLUMN
Frieda van Dorp-Verdonk
“Op een dag kwam Chantal uit groep 5 aan me vragen of ze bij de kleuters een spreekbeurt mocht houden over judo. Natuurlijk mocht dat…”

27 Bouwers & planters
INSPIRATIE
Paulo Coelho
Ben jij een bouwer of een planter?

28 Passie, creativiteit en eigenheid
THEMA
Monique van der Heijden
Constructieve en beeldende activiteiten hebben een belangrijke ontwikkelingswaarde voor jonge kinderen. Specifieke kennis en vaardigheden op verschillende gebieden worden door deze activiteiten gestimuleerd, zoals het hanteren van verschillende gereedschappen, technieken en materialen; het vergelijken van concrete hoeveelheden; het herkennen en vergelijken van kleuren, vormen en afmetingen, het toepassen van fijn motorische vaardigheden en het verwoorden van ruimtelijke begrippen. Leerkrachten grijpen deze creatieve activiteiten graag aan om gericht aan bepaalde doelstellingen te werken.

30 De zwarte deur
INSPIRATIE
Een Ararbisch verhaal gaat over een spion die gevangen was en ter dood veroordeeld door een generaal van het Perzische leger. Een verhaal uit: De kortste weg, verhalen honderduit.

31 Een doosje vol idee‘n
COLUMN
Wilma van Esch
Het is inmiddels een flinke tijd geleden. Bart zal inmiddels uitgegroeid zijn tot een grote puber; destijds was hij een flinke kleuter.

32 Ruimte voor initiatief van de leerling
ACHTERPAGINA
Juist nu…