Egoscoop — Jrg. 12 (maart 2008) Nr. 3

3 Veerkracht flikflakt makkelijker
REDACTIONEEL
Marcel van Herpen

4 Ruimte voor verdriet / Kinderen steunen in het omgaan met verlies
Wilma van Esch
Als leerkracht komt verdriet van kinderen vaak op je pad. Ruzies tussen vriendjes, een verloren wedstrijd, pijn bij het vallen, verdriet om iets wat thuis speelt. De meeste verliezen zijn snel herstelnaar en krijgen van kinderen geen of bijna geen betekenis. Maar soms is verdriet onmetelijk groot. Dan kun je als leerkracht weinig doen, maar tegelijkertijd ook heel veel. In het boek “Ruimte voor verdriet” van Erik Verliefde en Riet Fiddelaers worden duidelijk handreikingen gegeven voor ouders en leerkrachten. Geen gouden tips, maar wel een aantal kapstokken om kinderen te begeleiden wanneer er een ingrijpend verlies in hun leven plaatsvindt.

8 Smalle schouders, grote last / Wanneer kinderen te maken krijgen met de dood
Riet Fiddelaers-Jaspers
In het begin van het schooljaar overlijdt de papa van Sjoerd en Luuk. Sjoerd zit in groep zes en Luuk in groep 3. Ze hebben nog een ouder zusje, Tessa, die op het voortgezet onderwijs zit. Enkele maanden na het overlijden vertelt de moeder van de kinderen dat ze af en toe niet weet hoe ze met het verdriet van haar kinderen moet omgaan. Vooral Sjoerd geeft problemen. Enerzijds is hij geneigd de rol van zijn vader over te nemen en zich groter voor te doen dan hij is, anderzijds is hij heel angstig en durft hij ’s avonds nauwelijks te gaan slapen. De school biedt aan om extra hulp te bieden. In samenspraak met moeder wordt een ondersteuningsplan opgesteld.

12 Als je ouders gescheiden zijn
Annemarie van den Broek
Een veel voorkomend verlies bij kinderen is dat van ouders die gaan scheiden. Iedere leerkracht heeft wel ŽŽn of meer kinderen met gescheiden ouders in de klas. Aandacht voor deze kinderen is hard nodig, want het proces van een echtscheiding en alles wat daarbij komt kijken heeft grote impact op het leven van een kind. Houden mijn ouders nog wel van mij? Waar ga ik wonen? Wat zullen mijn klasgenoten denken? Allemaal belangrijke vragen waar een kind iets mee moet. In dit artikel wil ik wat kaders en handreikingen geven voor de omgang met kinderen in een echtscheidingssituatie.

17 Demi krijgt nieuwe longen
KIND AAN HET WOORD
Demi van Es

18 Een wereld vol troost

In 2006 heeft het CEGO in Leuven een prachtige materialenset uitgegeven rond kinderen en verliessituaties. In een eerdere EGOscoop, jaargang 10 nummer 3, verscheen al een interview met de samensteller van dit materiaal, Erik Verliefde. In dit themanummer over troost en verbondenheid willen we dit materiaal nog eens onder de aandacht brengen.

20 Verliezen doe je alleen, rouwen kun je samen
Ellen Emonds, Marieke Kellendonk, GŽrard Zeegers
“Willy is dood”, was de droeve boodschap die Brigitte, de moeder van Fleur uit groep 8, wel heel kernachtig op me overbracht. We schrijven zondagmiddag 23 september 2007 Willy is de vader van Fleur. Hij is op 41-jarige leeftijd plotseling overleden. Buiten schijnt de zon en ik sta op het punt om met mijn gezin te gaan fietsen als de telefoon gaat. Tien minuten later zit ik op mijn fiets. Ik ga naar school, om, samen met mijn collega’s, een heel bijzondere week voor te bereiden.

30 Een ontdekdoos voor rouwverwerking
Debbie Monteny-Leeflang en Janneke de Vreeze-v.d. Valk
Enige tijd geleden kregen wij te horen dat we allebei een leerling in de klas kregen waarvan een ouder terminaal ziek was. Deze mededeling zette ons aan het denken: Is er een rouwprotocol bij ons op school? Welke informatie is er aanwezig? Welke materialen hebben we om de leerlingen te begeleiden? Hoe kunnen wij vanuit de pijlers van het ErvaringsGericht Onderwijs het beste omgaan met deze situatie in de klas? Er was voldoende informatie aanwezig, maar we vonden nauwelijks praktisch bruikbaar materiaal. We besloten een ontdekdoos “rouwverwerking” samen te stellen. Het moest een rouwdoos worden waarmee elke leerling op zijn eigen manier met rouw bezig zou kunnen zijn.

32 Het leven duurt een leven lang
VOOR U GELEZEN
Annet Weijers en Petra Penning
Er zijn vele zinvolle en mooie materialen rondom verlies en rouw te verkrijgen. Op deze pagina’s zullen er een aantal worden besproken die ondersteuning kunnen bieden bij het begeleiden van het rouwproces bij kinderen. De besproken boeken bieden een goede ingang in het aangaan van een gesprek over de dood met kinderen.

34 Niet mijn probleem

COLUMN
Wilma van Esch