Egoscoop — Jrg. 11 (november 2006) Nr. 2

Thema: ATELIERS

3 Wat kost een broodje nog?
Marcel van Herpen

4 Ateliers misschien wel de leukste werkvorm binnen het ErvaringsGericht Onderwijs
THEMA
Wilma van Esch
Spontaan roept het woord ‘ateliers’ activiteiten op die tot het kunstzinnige behoren. Knutselen, constructie, schilderen, boetseren, batikken en muziek maken. Binnen het ErvaringsGericht Onderwijs is de definitie wat breder. Ateliers kunnen naast expressieve artistieke activiteiten ook betrekking hebben op sport, omgang met techniek, ambachtelijk werk, maar ook het uitvoeren van (wetenschappelijke) experimenten.

8 Hoe organiseer je ateliers
THEMA
Wilma van Esch
Recentelijk heeft Erik Bakkers, medewerker EEzine CEGO, dertig leerkrachten bevraagd om de beweegredenen te achterhalen die hen aanzetten om op hun school ateliers te organiseren. Deze ervaringen en overwegingen hebben het mogelijk gemaakt een beslissingsschema op te stellen. Het moge duidelijk zijn dat het aanbieden van ateliers altijd de bedoeling heeft om zowel het welbevinden als de betrokkenheid bij de kinderen te verhogen.

18 “Ateliers mag niet stoppen, het is tŽ gezellig!”
THEMA
Esther Somers
Atelierontwikkelingen op Sint Maarten: 2004-2006. Vier van de vijf werkvormen van het E.G.O. hadden al een plaats in het weekrooster op de Sr. Marie Laurenceschool op het eiland St. Maarten. De behoefte om ook ateliers vorm te geven was groot. Er volgde een traject waarin antwoorden werden gevonden op vragen als: welke groepen betrekken we bij ateliers, hoe willen we de ontwikkelingen van de kinderen en leerkrachten volgen, evalueren en vastleggen, hoe gaan we ateliers organisatorisch indelen etc. Samen met twee LIO-stagiaires uit Nederland is er hard gewerkt om een passende vorm te vinden voor de groepen 5 tot en met 8. We zijn nu twee jaar verder. Wat is gebleven, wat is veranderd, wat kon beter? Dit artikel beschrijft de dynamische ontwikkelingen en de gemaakte keuzes in twe jaar ateliers.

21 Een uitstapje naar het theater is geen extraatje
Wilma van Esch
Een uitstapje naar het theater is geen extraatje, maar een wezenlijk deel van je onderwijs! In gesprek met Dorry Arts, Educator Stichting C.

24 Gelinkte websites
VOOR U BEKEKEN
Vakweblinks

26 Goede idee‘n moet je nooit wegstoppen!
Els van de Houwen
Het maakmuseum: aan de slag vanuit de ErvaringsGerichte grondhouding. Het is vrijdagochtend, de laatste schooldag voor de zomervakantie. In de kelder, van de Prof. Dr. H. Kramerschool in Amsterdam Osdorp, hebben zich zo’n 80 kinderen verzameld. Op de achterste rijen zitten hun ouders, vooral moeders van diverse nationaliteiten. Er hangt een opgelaten sfeer. “Eerst pak ik mijn verhalensjaal!”.

28 Kinderen en wetenschap
Annemarie van den Broek
Een nieuwe trend in leren en onderwijs is de kinderuniversiteit. Het is ontstaan in Duitsland waar, vooral in de zomer, wetenschappers naar vragen van kinderen luisteren om ze – waar dat kan – te beantwoorden. Zo willen universiteiten kinderen al op jonge leeftijd kennis laten maken met wetenschap. Het is geen wonder dat universiteiten zich interesseren in kinderen wanr de verwondering en nieuwsgierigheid die kinderen van nature hebben is een basis voor een wetenschappelijke en onderzoeksgerichte houding.

30 Waarom ik ateliers zo superleuk vind!
COLUMN / THEMA
Marjolijn de Ruijter

32 De pedagogiek van Reggio Emilia
THEMA
Het Atelier als een plek voor uitdagingen. In 1945, begon een groep ouders in Reggio Emilia aan de bouw van een nieuwe school voor hun kinderen. In deze school zouden hun kinderen moeten leren om zelf na te denken en hun eigen keuzes te maken. Niet langer wilden zij hun kinderen naar scholen sturen waar zij enkel werde opgevoed om te gehoorzamen. De oorlog had hier immers het gevaar van laten zien. Deze ouders staan aan de basis van de pedagogiek van Reggio Emillia, ook wel de pedagogiek van de hoop genoemd. Vanaf het moment dat de Diana school in Reggio Emilia in 1970 werd uitgeroepen tot een van de beste scholen ter wereld, laten mensen uit de hele wereld zich inspireren door deze praktijkpedagogiek.

34 Fragmenten uit het Atelier werkboek
THEMA
E.G. Villerius en T.D. Van IJzendoorn
Eveline Villerius is als kunstenaar verbonden aan kindercentrum de Buitenkans. Op verzoek van de Buitenkans heeft zij een inspiratieboek voor het atelier geschreven, het Atelier werkboek. Zij is actief als beeldend kunstenaar en verzorgt cursussen en trainingen voor diverse doelgroepen.

36 Creatief rekenen
THEMA
Cathe Notten
Bij ons op school worden ateliers toch vooral gebruikt om handvaardigheden, technieken, drama en muziek aan te bieden. Tot in de vijfde schoolweek de leerkrachten van groep 3 en 4 mij vroegen of ik een rekenatelier voor hun groepen wilde verzorgen. Het liefst spelletjes waarbij de rekenvaardigheden van de kinderen ingezet en uitgebreis kunnen worden. Dat is een verzoek waar ik graag gehoor aan gaf, want ik denk dat rekenen een heel creatief vak is en zo zocht ik een paar geschikte spelletjes uit, die door de kinderen zelfstandig gespeeld kunnen worden. Het werd een middag met rode wangen, veel tellen, veel overleg en argumenten over en weer. Wat mij betreft wordt het een wekelijks terugkerend atelier.

39 In het weekend naar school
Annemarie van den Broek
Uit onderzoek is gebleken dat veel jongeren in achterstandswijken zeer gemotiveerd zijn om een goede schoolopleiding te gaan volgen, maar dat ze nauwelijks iets weten over de mogelijkheden die ze in de toekomst hebben. Vaak hebben ze bijvoorbeeld geen voorbeelden van mensen die tot de verbeelding sprekend werk doen. De jongeren verliezen daardoor hun enthousiasme en leergierigheid en worden somber over hun toekomst. Om dit te voorkomen en jongeren juist te stimuleren is in 1998 door psychologe Heleen Terwijn de eerste weekendschool in Amsterdam Zuid-Oost opgericht. Inmiddels is dit initiatief landelijk opgepikt. De formule weekendschool blijkt een groot succes.

42 Leuk, leerzaam en lekker!
THEMA
Werken in ateliers in het voortgezet onderwijs. Vaak is de aanleiding voor onderwijsvernieuwing erg triviaal. Zo ook in ons geval. Na de herfstvakantie stond er voor de bovenbouw een toetsweek op het programma. Naast zo’n toetsweek een volledig lesrooster draaien, bleek de afgelopen jaren een welhaast onmogelijke klus. De, vanuit het ministerie opgelegde, verplichting om dit schooljaar te voldoen aan een onderwijstijd van 1040 uur, plaatste ons dus voor een dilemma. Tegelijkertijd werd er in het schoolplan de ambitie uitgesproken om in het kader van de vernieuwde onderbouw in projecten en aan een krachtige leeromgeving te gaan werken. Bovendien lag er nog een oude belofte aan de oudervereniging om iets te gaan doen aan voorlichting op het gebied van gezonde voeding. Het nuttige werd derhalve met het aangename gecombineerd en de eerste idee‘n ontstonden voor de opzet van een projectweek rond dit thema.

44 Ateliers, een ErvaringsGerichte aanpak
THEMA

45 Programma 2006-2007 E.G.O. Nederland
“Een betere leerkracht begint bij de leerkracht”

46 Te zout gemaakt
COLUMN / THEMA

47 DVD ‘Ateliers – ErvaringsGericht Actief’
THEMA
In dit tijdschrift gratis bijgevoegde dvd met drie filmpjes over ateliers. (Vindplaats op Studiecentrum Pabo-Arnhem zie: ‘STUDIO 747.9 ATEL’)