Didactief — Jrg. 44 (juni 2014) Nr. 6

Special: Leesproblemen kun je (zo) voorkomen

3  Vertrouwen
VAN DE REDACTIE
Monique Marreveld
Niet alleen voetballers staan wel eens buitenspel

6  De fusietoets getoetst
OPINIE
Hoe hard is de 50%-norm bij schoolfusies nog? Twee Friese schoolbesturen stapten naar de rechter toen hun voorgenomen fusie door OCW werd afgeblazen: hun gezamenlijke marktaandeel zou boven de 50% uitkomen. Onlangs werden ze in het gelijk gesteld.

7  Scheveningen, Zwaardstraat 16
WANDELEN MET…
Sjoerd Karsten
Ambachtscholen: hun populariteit liet lang op zich wachten.

8  Na Dijsselbloem
INTERVIEW
Bea Ros
Wat is er veranderd sinds de Commissie Dijsselbloem haar kritische licht liet schijnen op het onderwijs? Hoogleraar Bestuurskunde Paul Frissen raakt er niet over uitgepraat: ‘De notie ‘evidence-based’ waar Dijsselbloem op hamerde, is methodologisch zeer problematisch.’

11  Leren? Ja!
RONDOM HET BINNENHOF
Mary-Ann Schreurs
Door co-creatie maken we scholen voor iedereen.

13  Geef elkaar eens een compliment
DE ONDERZOEKENDE STUDENT
Nick van Schaik
Leerlingen moeten elkaar leren complimenteren, vindt Masja Lebouille. Het creëert een veilige sfeer in de klas en draagt bij aan een positief zelfbeeld van de leerling.

14  Paulo Freire (1921-1997)
DODE PEDAGOGEN
Anne Burgers
De Braziliaan Freire liep op school hopeloos achter, maar werd toch hoogleraar pedagogiek. Hij pleitte voor onderwijs dat aansloot bij de leefwereld van de armen.

15  Drie vragen aan Kim Dirkx
– Wat maakt tussentijdse toetsen belangrijk?
– Wat betekent dit voor de onderwijspraktijk?
– Zijn er richtlijnen voor het inzetten van tussentijdse toetsen?

15  De zielenwegers
COLUMN
Jo Kloprogge
Laat de inspectie een training in bescheidenheid volgen.

16  Eemland rules
PASSEND ONDERWIJS
Monique Marreveld
In een unieke pilot wisten vooruitstrevende leraren, schoolleiders en adviseurs een succesvolle vorm van passend onderwijs te realiseren. Met het budget voor één rugzakleerling werden ruim twee zorgleerlingen geholpen.

22  Kinderboekenambassadeur Jacques Vriens
INTERVIEW
Bea Ros
Scholen doen veel, maar kunnen nog veel meer doen om hun leerlingen enthousiast te krijgen voor het lezen van mooie en interessante boeken. Kinderboekenschrijver Jacques Vriens vertelt hoe.

24  De juiste koers
ONDERZOEK VO
Marije Meerdink
Ad hoc iets oplossen. Hebben scholen er soms een patent op? Gooi het roer om, zegt de Universiteit Twente die de datateammethode ontwikkelde.

27  Smartphonelessen voor grootouders
PRAKTIJKNIEUWS
Peter Zunneberg
Ouderen worden door de voortdenderende techiek van de mobiele telefonie soms voor grote raadsels gesteld. Leerlingen van csg Revius Wijk reiken hun sinds kort de hand.

28  Leren leuk? Voor leraren niet altijd
OPINIE
Scholen zijn goed bezig met stimulerende maatregelen voor bij- en nascholing van leraren. Maar helaas: veel scholingsactiviteiten sluiten onvoldoende aan op de werkelijke behoeften van leraren en school.

30  In de biotoop van Arjan van der Meij
INTERVIEW
Stef Verhoeven
Stef Verhoeven waagt zich maandelijks in de habitat van de homo sapiens educationis. Deze maand: waarom natuurkundedocent Arjan van der Meij vindt dat ‘de magie van het maken’ terug moet in het onderwijs.

32  Beeldspraak Gaza
Kinderen in een buurtcentrum in Gaza-stad op 10 april 2014.

34  Leerlingen aan het stuur
LEERPLAN
Filip Bloem
Laat leerlingen meepraten over het leerplan en verhoog zo en passant hun burgerschapsvaardigheden en 21st century skills. Dat is de gedachte achter een recente pilot op vier VO-scholen.

35  Leer docenten om aan hun identiteit te werken
ONDERZOEK KORT
Nick van Schaik
Identiteitsontwikkeling is onderbelicht in het huidige onderwijs voor docenten, stelt Paulien Meijer in haar oratie als hoogleraar-directeur van de Radboud Docenten Academie in Nijmegen.

36  Klik!
ONDERZOEK KORT
Een leraar in opleiding kan veel leren van een ervaren collega op de stageplek. Maar dan moet er wel een goede klik zijn, concludeert Chris Kroeze.

37 Waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan?
ONDERZOEK KORT
Paul Kirschner, hoogleraar Onderwijspsychologie aan de Open Universiteit, kiest tweemaandelijks de krenten uit recent internationaal onderzoek.

38  Didactief Dating / Welke leraar leert het meest?
ONDERZOEK KORT
Leerlinggerichte leraren werken meer aan hun professionele ontwikkeling dan hun vakgerichte collega’s, ontdekte Siebrich de Vries tijdens haar promotieonderzoek.

40  De favoriete leraar van Jeroen van Baar
INTERVIEW
Bea Ros
We mochten doen wat we wilden

42  Computermodellen in de klas
ONDERZOEK VO
Yvonne G. Mulder, Noortje Janssen en Ard Lazonder
Hoe snel stroomt water uit een lekke emmer? Wat is het verloop van een griepepidemie? Middelbare scholieren krijgen door zelf computermodellen te bouwen sneller grip op dit soort vragen.

44  Groepjes in de klas
ONDERZOEK
Jeroen Janssen
Leren in groepjes is hartstikke belangrijk, maar kan voor leerlingen ook bijzonder frustrerend zijn. Onderzoekers geven tips om het samenwerken tussen leerlingen zo soepel en leerzaam mogelijk te laten verlopen.

46 Mag Cito haar know how over toetsen doorverkopen?
DISCUSSIE
Monique Marreveld
Is het raar dat de overheid wettelijk verplicht is om Stichting Cito altijd bij de ontwikkeling van toetsen en examens te betrekken, de stichting hiervoor overheidsgeld geeft, maar dat Cito een deel van de opgedane know how vervolgens via de eigen BV vermarkt en de overheid geen cent terugziet? Heldere afspraken lijken te ontbreken.

48  Onderwijs Researchdagen
ONDERZOEK
– Hoe werk je effectief samen met collega’s?
– Waar moet ik heen?
– Scan: Waar staan we met onze professionele leercultuur?

50  Boeken
– Sjoerd De Grote S
– Stromingen
– Oogkleppen af
– Praktijkboek
– Taalbewust werken
– Toetsen

52  D to Go
Nick van Schaik
– Literatuur in anderhalf uur
– Knalfeest met proefjes
– Jonge tekenaars in actie
– Rekenen
– Snugger
– Respect voor dieren

55  Colofon & volgende maand

DIDACTIEF SPECIAL

6  Hoe eerder hoe beter
Leesachterstanden vaststellen bij kleuters? Zijn ze daarvoor niet veel te jong? Wie wacht tot groep 3 laat kansen liggen vinden de leraren op basisschool Het Gein in Amsterdam Zuid-Oost.

10  Bestaat dyslexie straks nog?
Zal het aantal kinderen bij wie dyslexie wordt vastgesteld in de toekomst drastisch afnemen? Volgens deskundigen Peter de Jong en Chris Struiksma wel als je de instructie en leertijd intensiveert in groep 3. ‘Maar alles valt of staat met de didactische vaardigheden van de leraar’.

12  Toffe tutoren
In Bouw! oefenen leerlingen op de computer, maar omdat ze te jong zijn om dat zelfstandig te doen worden ze bijgestaan door tutoren. Die blijken van onschatbare waarde bij leesproblemen. ‘Bij ons ontlasten ze de leraar.’