Didactief — Jrg. 41 (mei 2011) Nr. 5

Special (in de katern tussen pag. 20 en 21): PROFESSIONAL, NEEM DE RUIMTE

3 Ouderwets
VAN DE REDACTIE
Simone Barneveld
Een duidelijke taak voor de lerarenopleidingen: meer aandacht voor differentiatie en aansluiting bij de belevingswereld van kinderen.

4 Zeg NEE tegen sluiting Onderwijsmuseum
Zeg NEE en plaats uw handtekening voor het behoud van uw en ons nationaal erfgoed.

6 Wie spreekt er straks nog Duits of Frans?

REPORTAGE (vo)
Monique Marreveld
Veel taaldocenten zijn moe. Moe van alle vernieuwingen en van alle kritiek op hun vak. Gelukkig is de taaldocent 2.0 onderweg: jong en ondernemend. Als zij straks vooral de doeltaal gebruikt in de klas en nieuwe media integreert in de didactiek, kunnen de talen nog gered worden. Maar dan moeten ze wel opschieten.

11 Terug bij af
COLUMN
Kloprogge

16 EŽn op de vijf vwo’s zwak
CARTOON
Berend Vonk

16 Kopje onder
WISSELSTROOK
Tijs van Ruiten

17 Lezersactie: Drillen?! / De tijgermoeder als rolmodel?
OPINIE
Filip Bloem
…of pamperen? De discussie over het boek ‘Strijdlied van een tijgermoeder’ van Amy Chua heeft het schoolplein bereikt. Moeten we onze leerlingen zware werkschema’s opleggen en ze letterlijk tot grote hoogte opzwepen? Stuur uw mening naar redactie@didaktief.nl.

18 Amisch onderwijs
DOORSNEDE (po/vo)
Inger Bout
Veertig kinderen van verschillende leeftijden in ŽŽn lokaal, onderwezen door een niet-gekwalificeerde leerkracht. Welke school wil zijn lessen zo organiseren? Voor de Old Orde Amish gemeenschap in de VS is het de ideale manier.



Special (in de katern tussen pag. 20 en 21): PROFESSIONAL, NEEM DE RUIMTE
Leerlingen zo goed mogelijk laten presteren. Je hebt het niet helemaal zelf in de hand, maar je kunt er wel wat aan doen als leraar. Door de ruimte die het leerplan biedt te benutten en kritisch naar je onderwijs te kijken. Op basis van objectieve data. En natuurlijk gesteund door directie en bestuur. Samen sta je sterk.


1 Professionals: neem de ruimte

2 Vrijheid leren gebruiken
Adam Handelzalts
Er zit een flink gat tussen objectieve en ervaren ruimte die docenten en scholen hebben om hun onderwijs inhoud en vorm te geven. Maar, als aan een aantal voorwaarden is voldaan, kan het rendement aanzienlijk zijn voor wie zijn ruimte benut.

3 D-team verbetert opbrengst
Kim Schildkamp, Marijke Lanjouw
Zouden de rekenvaardigheden van onze leerlingen beter kunnen? Dat vroeg het Twents Carmel College in Oldenzaal zich af. Samen met de Universiteit Twente ging een datateam aan de slag met de vraag. Ja, was het antwoord.

6 Uitblinken op video
Ellen van den Berg, EdmeŽ Suasso de Lima de Prado
Wat is een excellente leraar? John Hattie publiceerde bijna tien jaar geleden – op basis van een groot aantal studies – al een top 16 (sic!) van aspecten die excellente leraren kenmerken. Maar hoe leg je dat uit bij jou op school? Het project Zich op Excellentie weet het: met behulp van video op een website!

7 Leren voor het examen
Fer Coenders
Voor alle Btavakken in bovenbouw havo/vwo zijn nieuwe examenprogramma’s ontwikkeld die waarschijnlijk in 2013 worden ingevoerd. In Twente bereiden docenten zich voor op deze curriculumverandering in een docent-ontwikkelteam. Henk-Jan Visch, docent scheikunde aan De Waerdenborch in Holten, vertelt uit eigen ervaring.

10 Heldere afspraken
Marc van Zanten
Professionele ruimte betekent nog niet: Koning in eigen klaslokaal, Integendeel: afstemming met collega’s is nodig. Want de leerkracht maakt het verschil, maar niet in z’n eentje. Goede afspraken over bijvoorbeeld instructietaal bevorderen een doorlopende leerlijn.

11 Samen staan we sterk
Yvonne Zwart
De Dr. Schaepmanstichting in Hengelo gaat beter onderwijs. Uitgangspunt daarbij is dat dŽ zorgleerling niet bestaat. Iedere leerling heeft zorg nodig en leerkrachten spelen daarin een essenti‘le rol. Gewoon door goed onderwijs te geven.

14 Kennis en ervaring delen in Community of Learners
Nellie Verhoef
Wetenschappers en docenten bouwen samen onderzoekslessen in een zogenoemde Community of Learners. Het Noordik College in Almelo werkt samen met de Universiteit Twente. Tot beider tevredenheid: kennis en expertise delen is effectief.

14 Terra incognita
OPINIE
Dea Knol





21 ‘Vakidioot’ is ook een ‘adolecent-idioot’
INTERVIEW (vo)
Jacqueline Kuijpers
Ze zijn er nog, de authentieke vakidioten. Didaktief portretteert ze. Leraar maatschappijleer Hans Teunissen: ‘Ik vind het geweldig als leerlingen mij op de gang aanschieten: meneer, meneer, heeft u het journaal gezien?

23 Onderzoek kort / Nieuw onderzoek
ONDERZOEK
– Klaas van Veen: ‘Nascholing moet individueler’
– Cortisol remt examenstress
– Buitenland: Jongere mist basale e-skills
– ROC, blijf bij je leest
– Tweetalig onderwijs (tto): Wel taliger, niet Europeser
– Op naar exacte examens
– Gezocht: leuke btameid in Spangas
– Overgewicht
– Enqute
– Metacognitie
– Aangeboden

28 Basisscholen worstelen met leerlingvolgsysteem / ‘Ik geloof dat het wel goed gaat’
ONDERZOEK (po)
Filip Bloem
Leerlingvolgsystemen zijn binnenkort verplichte kost voor basisscholen. Maar die kunnen er lang niet altijd mee overweg. ‘Je kunt nog zo veel gegevens over een kind verzamelen, als je niet weet hoe je die moet interpreteren, schiet je er niet veel mee op.’

29 Kauwgum
COLUMN
Miek van Dam

30 Wiskunde leren? Kijk naar schaakgrootmeesters
ODERZOEK (vo)
Paul A. Kirschner, John Sweller, Richard E. Clark
Hoe onderwijs je wiskunde? Door leerlingen probleemoplossende strategie‘n bij te brengen of door hun veel uitgewerkte opgaven voor te schotelen? De eerste is veruit populair. Toch is de tweede beter. Kijk maar hoe schaakmeesters het fiksen, want wiskunde is net als schaken: je leert het niet door strategi‘n aan te leren, maar door problemen en oplossingen te bestuderen. Geheugen blijkt belangrijker dan inzicht.

33 Dromen van Jan Lighthart
INTERVIEW (po)
Astrid van de Weijenberg
Gepromoveerd en dan lesgeven op de basisschool. Je kunt niet hoog genoeg zijn opgeleid, vindt Cordula Rooijendijk. Ze is geen doorsnee-juf…

RUBRIEKEN

12 Nieuws
– Lerarenopleiding voor het (v)mbo sluit niet goed aan
– Achterbankgeneratie
– Examencijfers kernvakken gedaald
– Tekort onderwijspersoneel in steden, elders overschot
– Opluchting na uitstel bezuiniging op passend onderwijs
– Onderwijsraad: ‘Kennis versus vorming is schijn’

22 Praktijknieuws
– Uitleggen doet begrijpen
– Buzzy bees

34 Boeken
– Eer voor alfa-inzichten
– Lessen in lyriek
– De beste baas
– Hoogbegaafd
– Kinderen
– Koekjesmensen
– Anarchie
– Wiskundige raadsels
– Goed onderwijs

36 (Inter)Actief
– Op de vlucht: Humanity House
– Internationale fascinaties
– Lent Junior

38 Agenda en Colofon