Didactief — Jrg. 40 (mei 2010) Nr. 5

Middenkatern tussen pagina 22 en 23
Special
: JEUGDLITERATUUR


3 Selectie
VAN DE REDACTIE
Linda Wether

4 Wie helpt hem
ACHTERGROND
Monique Marreveld
In elke klas zit er minstens ŽŽn. Basisschool, vmbo of gymnasium, het maakt niet uit: elke leraar kent een kind dat thuis wordt verwaarloosd of mishandeld. Minstens vijftig kinderen per jaar stereven aan de gevolgen.

9 De lerende leraar: Niet alleen op intu•tie
INTERVIEW (vo)
Peter Zunneberg
Theoretische onderbouwing van het omgaan met leerlingen met gedragsproblemen, daar had leerkracht Dorien Boeljon behoefte aan. En dus begon ze aan de studie Special Educational Needs bij het Seminarium voor Orthopedagogiek.

14 “Mooie tekening Jeffry, maar….”
CARTOON
Berend Vonk

14 Wisselstrook
OPINIE
Henk Zijlstra
Betrekken

15 Historisch moment of nieuwe kleilaag
OPINIE
Monique Marreveld
Eind maart zag de Stichting van het Onderwijs het levenslicht, een variant op de Stichting van de Arbeid: overlegorgaan van alle sociale partners. Een aanwinst of de zoveelste kleilaag die het functioneren van het onderwijs zal belemmeren.

1
6 Fotoserie: Ronald & Martin
REPORTAGE (vo)
Ronald Schaefer (39, links), docent economie en Martin Timmer (36), docent Duits aan het Corlaer College (havo/vwo-afdeling) in Nijkerk. Ronald is projectleider en Martin docent-onderzoeker binnen Durven, Delen, Doen-project over talentontwikkeling.

18 Vooroordelen over hiv hardnekkig. “Het is alsof ik weer in de kast ben gezet”

ACHETRGROND
Truus Groenewegen
Bij alledaagse contacten is het risico op hiv-besmetting nihil, maar een diepgewortelde angst houdt vooroordelen in stand. Deskundigen adviseren ouders van kinderen met hiv en seropositieve docenten daarom hun omgeving niet onnodig in te lichten.

19 Zeer zwakke aanpak

COLUMN
Kloprogge


20 Het belang van emotioneel kapitaal
INTERVIEW
Simone Barneveld
Mensen die niet goed weten om te gaan met hun emoties, redden het niet in deze maatschappij. Die vallen buiten de boot. Daarom moeten kinderen hun emoties goed leren beheersen. Niet alleen thuis, ,maar ook op school. Aldus Christien Brinkgreve in haar Kohnstammlezing.

Middenkatern tussen pagina 22 en 23
Special: JEUGDLITERATUUR

Zie onderaan.

23 Met de hand of met de muis? Ontdekkend leren met de muis

ONDERZOEK
Marjolein van Klink, Pascal Wilhelm, Ad Lazonder
Leerlingen hebben helemaal geen fysieke materialen nodig om ontdekkend te leren. Ze kunnen ook zelf aan de slag met een simulatie of de docent kan bepaalde proefjes demonstreren. Voor de hoogte van de leerprestaties is dat net zo effectief.

24 Tekenles m‡g
ONDERZOEK
Monique Marreveld
Kinderen mogen tekenen. Oudere kinderen willen graag lŽren tekenen. Geef gerust tekenles, vindt Folkert Haanstra, en beoordeel de resultaten op expressie n techniek.

25 Serieus nemen
COLUMN
Miek van Dam

26 De Vrije Ruimte, Den Haag: Natuurlijk leren voor kleuters en pubers
REPORTAGE (po)
Carolien Nout
In de nieuwe, particuliere school voor basis en voortgezet onderwijs De Vrije Ruimte zitten kinderen van vier tot achttien jaar bij elkaar in ŽŽn groep. De school is goedgekeurd door de Onderwijsinspectie, maar zal zich nog wel moeten bewijzen.

28 Geef vernieuwing de ruimte
OPINIE
Gerrit Vrieze, Maartje van Daalen, Menno Wester
Leraren willen volop vernieuwen. Maar ze krijgen daar van school onvoldoende tijd en faciliteiten voor. De overheid zou het persoonlijk ontwikkelingsbudget voor vernieuwende leraren kunnen vernieuwen.

29 Onderzoek kort
ONDERZOEK (po)
Peter Zunneberg, Bea Ros
– Interview: ‘Ook lief zijn tegen lastige kleuters.’
– Shakespear of cabaret
– Lesmethode is niet heilig
– Hoe een dubbeltje een kwartje wordt
– Ondermaats presteren in Duitsland
– Meisjes tevreden over profiel
– Leesproblemen zijn te voorspelen.

33 Onderzoek Nieuw

ONDERZOEK
Astrid van de Weijenberg
– Straattaal
– Bewegen
– Studiekeuze
– Oproep

34 Schakelklassen: ongevraagd, wel succesvol
ONDERZOEK
Paul van der Bijl
De invoering van schakelklassen is een van de meest succesvolle onderdelen van het achterstandsbeleid in het basisonderwijs de afgelopen jaren. Opmerkelijk, want er was vanuit het onderwijs niet om gevraagd. En er was ook geen bewijs dat het zou werken.

35 Ingezonden brief: California Dreaming

OPINIE
Ruud Claessens
Reactie op het artikel ‘Goudmijn’, pagina 18 in de vorige Didaktief (april 2010).

37 Recht op rust in de klas
INTERVIEW (vo)
Truus Groenewegen
Orthopedagoge en schrijfster Astrid Boon heeft een missie: ervoor zorgen dat scholen effectievere straffen gaan hanteren. Leerlingen blijken strakkere regels en sneller sancties te willen. In de lessen kan dan weer geleerd worden.

RUBRIEKEN

10 Nieuws

22 Praktijknieuws

38 Boeken

40 (Inter)Actief

42 Agenda en colofon

Special:
JEUGDLITERATUUR
Middenkatern tussen pagina 22 en 23.

Leeskilometers maken. Dankzij jeugdliteratuur doen leerlingen in de basisvorming vaardigheden en ervaringen op. Die bereiden hen voor op het literatuuronderwijs en de leeslijst in de tweede fase. In de Special didactische en inspirerende tips voor werken met jeugdboeken.

2 Al lezend omhoog klimmen
Bea Ros
Vakdidacticus The Witte heeft een methodiek ontwikkeld om de literaire ontwikkeling van leerlingen gefaseerd te begeleiden. Zij zes leesniveaus zijn uitgemond in de website Lezen voor de lijst. Inmiddels maakt Witte een vervolg voor de onderbouw. Zo ontstaat een doorlopende leer en leeslijn voor het voortgezet onderwijs.

3 Klassiek leesverslag verdwijnt, gelukkig
Bea Ros
Leerlingen een boek laten lezen en ze er vervolgens een verslag over laten maken. Dat is de meest voorkomende vorm van fictieonderwijs in de onderbouw. Maar hoe geef je als docent daar zinvol onderwijs aan? Enkele oplossingen uit de praktijk.

6 Sport, po‘zie en groentesoep

Peter Zunneberg
Po‘zie heeft een reputatie van hoogdravend, moeilijk of saai. Reden voor veel docenten in de onderbouw om er met een grote boog omheen te lopen. Terwijl de leerlingen het hartstikke leuk vinden.

9 Benut de bibliothecaris

Bea Ros
De meeste docenten hebben geen tijd om bij te houden welke nieuwe jeugdboeken er verschijnen. Voor de schoolmediathecaris en bibliothecaris is dit dagelijks werk. Zij zorgen niet alleen voor passend, actueel aanbod, maatregelen ook schrijversbezoeken. Samenwerking loont dus.

9 Spetterende Schrijversdag op het Theresia Lyceum
Bea Ros
Op 23 februari werd een extra feestelijke editie van de jaarlijkse Schrijversdag op het Tilburgse Theresia Lyceum gevierd. In twintig jaar is deze dag uitgegroeid tot een dag lang literatuur en cultuur voor alle onderbouwklassen, met ruim twintig jeugdboekenschrijvers.

14 Jeugdliteratuur op de lijst

Bea Ros
Waarom zou je wel Joe Speedboot en Nathan Sid mogen lezen voor de lijst en niet Wespennest of Allemaal willen we de hemel? Helma van Lierop-Debrauwer, hoogleraar literatuur in Leiden en Tilburg, ziet in literair opzicht weinig verschil. Ze pleit ervoor om de adolescentenroman een plaats te geven in het literatuuronderwijs in de bovenbouw.