De Nieuwe Meso — Jrg. 6 (september 2019) nr. 3

Magazine

08 Vrijmoedig spreken en openhartig luisteren op school
Frank Weijers​
De essentie van Deep Democracy is alle invalshoeken verzamelen, zodat het volle potentieel van de groep gebruikt wordt om de allerbeste besluiten te kunnen nemen, met de wijsheid van meerderheid en minderheid. In dit artikel legt Frank Weijers uit hoe Deep Democracy (in het onderwijs) werkt.

16 Van projectonderwijs naar gepersonaliseerd leren
Bas Smies
In 2009 startte op het Bataafs Lyceum in Hengelo een masterclass voor meerbegaafde vwo-leerlingen. De leerlingen in deze masterclass volgen in leerjaren 1, 2 en 3 een programma op basis van compacten en verrijken. De reguliere lessen worden in een kortere tijd doorlopen, waardoor ruimte ontstaat voor onder meer tien uur projectonderwijs per week. In de afgelopen tien jaar is de masterclass uitgegroeid tot een volwaardig onderwijsconcept, dat regionaal en landelijk de aandacht op zich vestigde. Het is daarmee het meest geslaagde voorbeeld van een duurzame onder wijsvernieuwing binnen de school.

21 Hoera, we zijn een krimpschool!
Jaap Peters en Naomi Klok
Onder de druk van de krimp, slagen sommige basisscholen erin tot nieuwe concepten komen. Jaap Peters en Naomi Klok bezochten een aantal succesvolle voorbeelden en ontdekten een zekere lijn. In dit artikel omschrijven zij vijf gemene delers in de wijze waarop succesvolle krimpscholen van de nood een deugd maakten. 

28 Een stelselwijziging op kousenvoeten
Mirjam van Halem
Het woord stelselwijzigingis een groot taboe in de wijde omgeving van het ministerie van OCW. Toch wordt op datzelfde ministerie op dit moment hard gewerkt aan een ingrijpende stelselwijziging in het voortgezet onderwijs. Een stelselwijziging waar je eigenlijk alleen maar voor kunt zijn, maar die bestuurders en schoolleiders ook de nodige hoofdbrekens gaat opleveren

Rubrieken
14
Bestuur Beleid Beschouwing
26 Hoe zit het met uw
32 Boeken

Focus op…HET MBO SCHAKELT DOOR

40 Introductie
Wouter Jacobs, Herman Klop, Renée van Schoonhoven, Anneke Westerhuis
Het mbo schakelt door. Het is al weer wat jaartjes terug, maar nog steeds actueel: het advies uit 2013 van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid over de verdere ontwikkeling van ons land. Voor die ontwikkeling is, zo benadrukt de raad, het middelbaar beroepsonderwijs van groot belang. Helaas gaat het volgens de raad niet goed met het mbo; het zakt ook in internationaal opzicht en ondanks vele pogingen tot bijsturing steeds verder weg. Een duidelijker koers is gevraagd, waarbij de raad aan geeft dat er twee mogelijkheden zijn

44 Het is tijd dat we ‘groter’ denken 
Edwin Kaats, Herman Klop
Veel mboinstellingen letten op hun omgeving. Het is immers van belang voor de instellingen dat zij weet hebben van relevante ontwikkelingen en deze verbinden aan het eigen perspectief. Tegelijkertijd is in het actuele beleid van OCW de teneur een andere. Deze teneur is evident: Werk samen in een netwerk van (sociale) partners, ander mbo en scholen voor voortgezet onderwijs, vorm regionale netwerken of stem af in de regio.De beleidslijn is terug te zien in bijvoorbeeld het stimuleren van regionale arrangementen, zodat een duurzaam en dekkend aanbod van onderwijsvoorzieningen ontstaat dat is afgestemd op de regionale economie en arbeidsmarkt.

50 Service out is service in, Mbo-instellingen in het netwerk
Frans de Vijlder
In een onderzoek uit 2010 naar de interne organisatie en het extern functioneren van tien grote onderwijsinstellingen merkte een betrokkene bij een van de roccases op dat zijn organisatie steeds meer een netwerkorganisatie zou worden. Dit is nodig om de maatschappelijke problematiek het hoofd te kunnen bieden. Daarvoor is het bundelen van de krachten van meerdere partijen nodig(De Vijlder et al., 2010). Daarmee bedoelde hij te zeggen dat het roc intern als netwerkorganisatie zou moe ten functioneren, om ook in het externe netwerk effectief bij te kunnen dragen aan het leveren van maatschappelijke meerwaarde. De consequenties van die uitspraak zijn groot en het mag nauwelijks verbazen dat er naar algemeen gevoel bijna tien jaar later nog steeds in dat opzicht een wereld te winnen is

56 Van data naar informatie en inspiratie, Student analytics
Theo Bakker, Ron Evers
In alle beweeglijkheid van vandaag zoeken onderwijsinstellingen een eigen koers. Om op koers te blijven zijn echter wel bakens en referentiepunten nodig. In dat verband ontdekken steeds meer onderwijsinstellingen dat studiedata een groot goed zijn. Ze zijn niet alleen van belang voor verantwoording naar de overheid of voor een soepele onderwijslogistiek. Door data op nieuwe manieren te combineren en te analyseren, ontstaan ook nieuwe inzichten waarmee het onderwijs en het onderwijsbeleid aan kwaliteit winnen. Instellingen die met studiedata werken, merken vooral dat zij met elkaar kennis opbouwen over wie ze zijn, maar vooral ook kunnen en willen zijn. Er ontstaat kortom een reis van data naar informatie en inspiratie. 

64 Ondertussen in het vmbo
 Anneke Westerhuis, Renée van Schoonhoven
Het overgrote deel van de leerlingen in het vmbo stromen door naar het mbo. Daarmee zijn vmboscholen belangrijk voor het netwerk van een mboinstelling. Dus is de vraag relevant wat er gebeurt in het vmbo en wat die ontwikkelingen voor de netwerkvorming rond mboinstellingen betekenen. In dit artikel schetsen Westerhuis en Van Schoonhoven de ontwikkelingen in het vmbo

72 Doe de Dinges! Samenwerken in het mbo?
Hans Bosselaar, Duco Bannink
Verandering, vernieuwing, transitie en transformatie –  zijn niet alleen in het sociale domein, maar ook in het mbo de sleutelwoorden en dat zal de komende jaren wel zo blijven. Bestuurders en beleidsmakers spreken daar positief over: verandering en vernieuwing staan immers voor verbetering. Maar zo gemakkelijk als deze begrippen op papier worden gezet of in de politiek worden uitgesproken, zo moeilijk blijken ze in de praktijk te realiseren. Het helpt dan als er een Dingesis die dat voor elkaar krijgt

78 Het Kodakmoment voor het mbo en de bestuurlijke consequenties daarvan
Marc Vermeulen
In dit artikel wordt als eerst ingegaan op de vraag of er behoefte is aan middelbaar beroepsonderwijs in Nederland. Vervolgens wordt er gekeken naar of en hoe er dan nog iets te besturen valt. Verhalen over besturing van organisaties gaan volgens de auteur vrijwel altijd uit van de aanname dat de organisatie zelf moet blijven bestaan en hooguit de besturing misschien moet worden aangepast.

86 Nawoord
Wouter Jacobs, Herman Klop, Renée van Schoonhoven, Anneke Westerhuis
Vakgenoten die met gedeeld optimisme en bevlogenheid verbeteringen van het beroepsonderwijs in Nederland met elkaar bespreken, hebben al snel de neiging om dat vanuit een constructivistische invalshoek te doen. Zoals onder andere zichtbaar is in de trend van het flexibiliseren van het mbo. Nieuwe onderwijsconcepten komen tot stand in intensieve verandertrajecten en met gerenoveerde onderwijskundige in zichten. Onderwijs lijkt maakbaar en soms zelfs los van tijd en plaats te organiseren