Bij de Les — Jrg. 3 (december 2007) Nr. 10

Thema: ACTIEF BURGERSCHAP

5 Kiezen
REDACTIONEEL
Susanne Nieuwenbroek

5 Begin van ons leven
Citaat
“Denken maakt jong. Want denken doet twijfelen.
En twijfel plaatst ons telkens weer aan het begin
van ons leven”
Johan Daisne

6 Met beleid aan de slag met actief burgerschap
THEMA
Laura Punt
Van leuk project naar samenhangend proces. Burgerschapsvorming is een hot item in onderwijsland. Veel docenten organiseren fantastische projecten die de leerlingen aanzetten zelfstandig verantwoordelijkheid te nemen voor gemeenschapsbelangen binnen en/of buiten de school. Maar passen deze projecten in de visie van de school en zijn zij ingebed in het curriculum? Spelen de activiteiten in op behoeften van de leerlingpopulatie van de school? Weten docenten en schoolleiding van elkaar wat er gebeurt op dit gebied? Met andere woorden: hoe wordt een leuk project een samenhangend proces gericht op actief burgerschap? Tips voor een praktische aanpak.

10 Eindexamen, en dan?
Annelies Stam
Hoe kiezen leerlingen? De folders voor open dagen verstoppen de brievenbus. Welke (beroeps)opleiding wordt het? Als decaan kun je de weg wijzen, maar laat leerlingen zelf uitzoeken en vergelijken. Een keuze waaraan je je verbonden voelt maakt je gelukkig en zorgt voor goede resultaten.

13 Ondernemen, Innovatie en Techniek (hbo voltijd)
Dynamiek in opleidingenland
Ankie van Gisbergen

Praktisch onmogelijk wordt het, ook door de vele veranderingen, van alle bestaande opleidingen op de hoogte te zijn. In deze rubriek maandelijks een nieuwe of sterk gewijzigde opleiding, steeds van verschillend niveau en uit verschillende regio’s. Hopelijk zinvol om nieuwe idee‘n op te doen, bij te blijven en vooral uw leerlingen op de goede weg te krijgen in opleidingenland.

14 In het leerbedrijf
Truda Zijp
Aan de slag, dan leer je het vanzelf. Scholen voor middelbaar beroepsonderwijs zetten met bedrijven en instellingen kleine ondernemingen op (leerbedrijven genoemd). Jongeren kunnen daar levensecht leren. Waarom is dat? En hoe gaat dat in de praktijk?

16 Dwalen door het land van rouw / De zoektocht na een verlieservaring
Riet Fiddelaars-Jaspers & Sabine Noten
Rouwen is vaak een eenzame en zware tocht voor jongeren. Ze kunnen verlies in velerlei vormen ervaren: een verbroken relatie, echtscheiding van hun ouders of de dood van een geliefd persoon. Door zo’n ingrijpend verlies kunnen jongeren de weg in het leven (tijdelijk) kwijtraken en daarbij zichzelf verliezen. Om jongeren meer zicht te laten krijgen op hun route door het Land van Rouw kun je met hen een individuele route doornemen aan de hand van zeven stappen, die Riet Fiddelaers in dit artikel uitgebreid bespreekt.

19 Transformers
COLUMN
Laurien Ruigrok

20 Interculturele communicatie kan veel beter
MET NAME
Maria Boink
Twee woorden zijn belangrijk in het onderwijs: hechting en binding. Wat het onderwijs altijd nodig heeft, zijn bevlogen mensen. Mensen die naar oplossingen zoeken en het creatieve vermogen aanspreken als de problemen torenhoog worden. Dat geldt nu zeker voor de situatie rond allochtonen. We spreken met Mieke Noomen (interne opleider en coach aan het ID-college) die veel succes heeft geboekt met haar aanpak voor de klas.

22 Kaf en koren op de testmarkt
Ankie van Gisbergen
Op dit moment zijn via internet en een tiental uitgevers in Nederland letterlijk duizenden tests beschikbaar, waarmee een decaan naar capaciteiten, persoonlijkheid of interesses van leerlingen kan kijken. De testmarkt is beweeglijk en ontzettend onoverzichtelijk. De verschillen tussen testen en hun aanbieders zijn groot. De kwaliteit varieert van waardeloos tot uitstekend. Hoe weet je nu als decaan wanneer je een goede test in handen hebt? Een vraag die niet makkelijk te beantwoorden is. Arbeids- en organisatiepsycholoog Tom Luken heeft op verzoek van NVS-NVL voor de sectie havo/vwo geprobeerd om het huidige aanbod aan interessetests in kaart te brengen. Zijn bevindingen heeft hij op het jaarcongres voor havo- en vwo-decanen gepresenteerd. Voor de aanwezige decanen heeft Luken tijdens de workshop ‘Kaf en koren op de testmarkt’ zes testen die in aanmerking komen, uitvoerig besproken. De uitslag vindt u terug in de kaderteksten: welke test komt het beste uit de bus?

25 Ergonomie in de klas
Ankie van Gisbergen
Welke rol speelt de school bij de leerlingbegeleiding bij het voorkomen van klachten door verkeerde lichaamshouding zoals RSI? Professor Jan Seghers, Europees ergonoom en docent bewegingsopvoeding (faculteit Bewegings- en Recalidatiewetenschappen) aan de K.U. Leuven (B), is van mening dat preventie van de klachten, die bij ‘repetitive strain injuries’ (RSI) horen, beginnen op school.

29 “Ja kijk de meubels zijn wel goed…, maar de verdeling…”

CARTOON
Henk Kooy

30 Digitaal solliciteren
IN THE PICTURE
Pascal Wortman
De kaartenbakken van het CWI en de Sociale Dienst zijn gevuld met duizenden werkzoekende jongeren tussen de 17 en 27 jaar. Zij gaan niet naar school, volgen geen opleiding en hebben geen werk. Ze zijn vaak niet in het bezit van een startkwalificatie (mbo-diploma niveau 2). Veel van deze jongeren zijn door persoonlijke problemen van allerlei aard op een zijspoor terechtgekomen. Ze missen de vaardigheden en het vertrouwen om weer aan de slag te kunnen. Overal in het land zijn trajecten opgezet om deze grote groep jongeren weer naar de arbeidsmarkt toe te leiden.

30 – 37
KORT NIEUWS
– Gratis Taalpeilkrant: Nederlands, dat leer je toch vanzelf?
– Les geven aan het kind van een collega
– ‘Rauw op je dak’
– Edutopia: het waarom van onderwijs
– Wat moest en wat mag in het vmbo?
– Extra risico zittenblijver havo, vwo
– Ha, ik word leraar!
– “Ik heb autisme, of autisme heeft mij”
– Grote vraag onderwijs naar samenwerking met bedrijfsleven
– Doorgaande taallijn van vmbo naar mbo
– ELO stappenplan downloaden
– Jonge bta-onderzoekers voor de klas
– De 1040 urennorm legt te veel nadruk op kwantiteit
– Digit@@ltjes

32 De digitale decaan
Wijnand Rietman
Over websites en gegevens die voor decanen nuttig kunnen zijn. Om vragen over inschrijving en studiefinanciering te kunnen beantwoorden, moet de decaan behoorlijk thuis zijn op internet.

35 Gezonde voeding
Marlin de Bresser
Leerlingen Kempenhorst treden in voetsporen Jamie Oliver. Worstenbroodjes en snoep versus fruit en broodje gezond. Iedereen moet op school lekker en gezond kunnen eten tegen een betaalbare prijs.

38 Pedagogiek van het welbevinden
Dhyan Vermeulen
Na vele jaren put Anneke, leidinggevende op een groet school in Oost Nederland, nog steeds uit haar eigen jeugdervaringen op school, die ze verbindt met haar opvattingen over de onderwijspraktijk. Luisterend naar het verhaal van Anneke kom je tot besef dat in haar verhaal facetten van de pedagogiek van het welbevinden aanwezig zijn. Facetten van pedagogisch handelen die in theorie zo saai lijken, komen tot leven door haar verhaal.

41 Zorgcošrdinator (de zoco) in het onderwijs: vuilnisruimer of bruggenbouwer?
Joop van der Sman
Er zijn nogal wat verschillen in waardering (LC-schaal ja/nee) die in de buitenwereld leiden tot een hoop onbegrip en bij de zoco’s zelf tot een hoop frustratie leiden. En dat terwijl ze hun energie hard nodig hebben voor iets anders: de zorg voor de leerlingen!

44 ‘Niet naar school’
Leerlingen aan het woord
Truda Zijp, Ankie van Gisbergen & Chiel Voerman
Het gebeurt wel eens dat een leerling wegens ziekte een poosje niet naar school kan. Natuurlijk onderhoudt de school dan contact en als begeleider wil je de leerling zo goed mogelijk ondersteunen. Hoe ervaart de leerling die begeleiding? Interview met drie leerlingen van verschillende scholen

46 Waterlandproject
Truda Zijp
Thijs Duysens, RMC-consulent in de regio Waterland, volgt leerlingen in de zomer tijdens de overstap naar het mbo ter voorkoming van voortijdige schooluitval.

50 Jongerenproject in Sloveni‘
Jitka Peeters & Leonie Coppes
Amnesty International bood de kans om een jongerenkamp mee te maken met als thema ‘discriminatie van Roma’, omdat deze bevolkingsgroep nog steeds zwaar gediscrimineerd wordt in het EU-land Sloveni‘. Het ging hierbij om de Roma-kinderen en hun recht op onderwijs. “In het echt is het anders …”

53 Decembermaand: Feestmaand!
Energizer
Ivo Mijland
Energizers zijn korte oefeningen of opdrachtjes die je met een groep doet om op te warmen, om elkaar beter te leren kennen, veiligheid te vergroten en het energieniveau te verhogen. Deze keer een energizer als feestje, niet met dure, maar met onbetaalbare cadeaus.

57 De juiste plek
COLUMN
Truda Zijp

59 Uit de media
– Stap naar havo valt vmbo’er zwaar
– ‘Ze hoeven niets te kunnen. Als ze maar w’llen’
– Maatschappelijke stage duurt 72 uur
– ‘Nieuwe leren’ slaat aan in het mbo

60 Om naar uit te zien
Conferenties, cursussen & studiedagen
Mentortraining op locatie
– Trainingen en Conferenties KPC Groep
– Trainingen en Conferenties APS
– Nationale E-learning Congres
– “Hoe gaat u om met pubbies, kal-kletsers en bisco’s?”
– Bimbo’s, bro’s en coole collega’s
– Trainingen Orthoconsult:
> ‘Faalangst de baas met een training op school!’
> ‘Hoogsensitieve leerlingen’
– Extra training ‘Rouw op je dak / Gedeeld Verdriet’
– Het Nationaal Vmbo Congres
– Beroepskeuze lastig? Doe mee aan: ‘Kom in het leerbedrijf’
– 6-daagse conferentie ‘Rouw en Verdriet’
– Loopbaan tussen oud en nieuw leren