Zone — Jrg. 9 (maart 2011) Nr. 1

3 “Wat is dat, 12?”
EDITORIAL
– Realistisch rekenen in OGO-scholen?
– Betekenis

4 Van rekenmethode naar rekenmethodiek
THEORIE EN PRAKTIJK
Niko Fijma
In basisontwikkeling leren jonge kinderen rekenen en wiskunde door deel te nemen aan betekenisvolle activiteiten. Voor henzelf betekenisvol omdat de activiteiten aansluiten bij hun interesses, vragen en motieven. Voor de leerkracht betekenisvol omdat zij weet dat zij aan de activiteiten haar doelen kan verbinden. Het beredeneerde aanbod van de leerkracht omdat dus haar doelen Žn de betekenissen van haar leerlingen. De Horebinstrumenten vormen de basis van de ‘gereedschapskoffer’ van de leerkracht. De methode hanteert zij als bron. Niko Fijma schets deze methodiek aan de hand van het thema ‘Post’ in groep 3 van leerkrachten Greet en Monique van de Julianaschool in Schagen.

8
“31 kokmeeuwen en 10 ganzen, juf!”
THEORIE EN PRAKTIJK
Lorien de Koning
Ook in de bovenbouw is het goed mogelijk om aan de slag te gaan met betekenisvol reken-wiskundeonderwijs. Lorien de Koning beschrijft hoe zij in haar groep 5-6 de ‘stappen-methodiek rekenen en wiskunde in OGO’ (zie het artikel van Niko Frijma eerder in dit nummer) gebruikt om de reken-wiskundeactiviteiten onderdeel te laten worden van de onderzoeksactiviteiten.

12 Communiceren in rekentaal
THEORIE EN PRAKTIJK
Maulfry Worthington
Maulfry Wortington is doctoraal student aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en medeoprichter en wedredacteur van ‘Children’s Mathematics Network’. Ze heeft in Engeland onderzoek gedaan naar rekensymbolen die jonge kinderen in hun spel gebruiken. Vanuit verschillende voorbeelden laat ze ons het belang van deze grafische symbolen zien en hoe we daar als leerkracht mee door kunnen gaan.

16 “Anders zouden we natte voeten hebben!”
THEORIE EN PRAKTIJK
Willeke Westerlaken
Groep 1-2 van de basisschool De Schakel in Nieuw-Lekkerland gaat op bezoek bij de molens in de buurt. Ze leren veel over hoe de afwatering van de polder werkt. In de watertafel maken kinderen een maquette van wat ze tijdens de excursie hebben gezien. Ze willen in het bijbehorende souvenirwinkeltje in de klas een plattegrond verkopen van de molens en de omgeving. twee kinderen besluiten hiermee aan het werk te gaan. Leerkracht Willeke Westerlaken bescrijft hoe ze met deze kinderen aan de slag is gegaan.

19 Werkhoek
WEBSITE
Meer informatie op het ledendeel van de website www.tijdschriftzone.nl

19 Rekenonderwijs met een gouden randje
UIT DE SCHOOL GEKLAPT
Paula Scheele & Corrie Brouwer

20 Ruimtelijk structuurvermogen en ontluikend getalbegrip bij jonge kinderen
BERICHTEN
Hilde Amse & Wil Oonk
Er wordt veel onderzoek gedaan naar rekenen en wiskunde. In dit artikel beschrijven Wil Oonk en Hilde Amse een onderzoek waarin de ontwikkeling van het ruimtelijk inzicht bij kinderen een verband kan houden met het verkort gestructureerd leren tellen. En daar kunnen we in de OGO-klassen ons voordeel mee doen.

21 Onderzoekend leren op de Grote Rekendag
WERK IN UITVOERING
Ronald Keijzer & Corry Verschure
Het artikel van Niko Fijma en het artikel van Lorien de Koning eerder in dit nummer laten zien hoe je, met onder andere de rekenmethode als bron, kunt thematiseren en het rekenwiskundeonderwijs kunt verbinden aan sociaal-culturele praktijken. Toch is het loslaten van de rekenmethode nog geen gemeengoed op de OGO-scholen. Wat kun je als leerkracht doen als je geacht wordt de rekenmethode te volgen om daarnaast het rekenonderwijs een extra impuls te geven? Een mogelijkheid daarvoor is het organiseren van een Grote Rekendag. De eerstvolgende Grote Rekendag is op woensdag 13 april aanstaande en staat geheel in het teken van ‘redeneren en combineren’. Ronald Keijzer en Corry Verschure, werkzaam bij het Freudenthal Instituut en organisatoren van de Grote Rekendag, beschrijven in dit artikel wat eerdere edities van de Grote Rekendag hebben opgeleverd en hoe leerkrachten het onderzoekend leren tijdens de Grote Rekendag kunnen stimuleren. Dit artikel kun je dus geheel zien als een kleine stap op weg naar het ontwerpen van meer rijke reken-wiskundeactiviteiten.

24 Rekenen is leuker dan / als je denkt
BOEKSIGNALERING
Marjolein Kool & Ed Moor
Leerlingen uitdagen en begeleiden bij het leren rekenen. Een prachtig streven van de auteurs Marjolein Kool en Ed Moor. Leerkrachten kunnen bij leerlingen verbazing en verwondering oproepen. Ze kunnen leerlingen hints geven en enthousiasmeren. In het boek zijn prachtige voorbeelden te vinden waarmee ik direct aan de slag zou willen gaan en die voor (aankomende) leerkrachten goed zijn in te passen in de dagelijkse rekenactiviteiten die zij met de methode ondernemen.

25 Peuters rekenen in alledaagse activiteiten
WERK IN UITVOERING
Isabelle Vingerhoets
Isabelle Vingerhoets laat in dit artikel zien hoe pedagogisch medewerkers in alledaagse activiteiten die zij samen met kinderen ondernemen, alert kunnen zijn op aspecten van rekenen en wiskunde. Het is dan een kleine stap om kinderen ongemerkt mee te nemen in de wereld die ‘rekenen en wiskunde’ heet.

28 Een handvol sperziebonen
WERK IN UITVOERING
Hilde Amse & Erica Woltjer
Kinderen krijgen begrip van rekenkundige handelingen als ze snappen wanneer en waarom ze het kunnen gebruiken. Het spel in een winkel biedt hiervoor allerlei mogelijkheden Op de pabo nemen Hilde Amse en Erica Woltjer, docenten rekenen en wiskunde, de groentewinkel als uitgangspunt zodat studenten zich gaan verdiepen in het getalgebied rekenen tot 10 en 20.

31 De Stelling in Zone 4
FORUM
Ester van Oers
Stelling: ‘Te vroeg etiketteren is schadelijk voor de ontwikkeling van kinderen’. Veel peuterleidsters en leerkrachten in de onderbouw zijn inmiddels bekend met de digitale Horeb en zijn hier enthousiast mee aan het werk. Wat zijn de laatste ontwikkelingen met betrekking tot Horeb?

31 Egoscoop

COMPLIMENTEN
Bea Pompert
Het oktobernummer 2010 van Egoscoop (het tijdschrift voor ErvaringsGericht Onderwijs), een themanummer over rekenen en wiskunde, is een prachtig nummer met interessante bijdragen.

32 Agenda