Zone — Jrg. 12 (maart 2013) Nr. 1

Thema: OPBRENGSTGERICHT WERKEN

2
WERKHOEK
Themanummer rondom opbrengstgericht werken
Extra materialen bij de artikelen
– Conferentie over Burgerschap
– ISCAR-conferentie (International Society for Cultural and Activity Research)

4
OGO en opbrengstgericht werken: ‘de piepjestoets’
INLEIDING THEMANUMMER
Bea Pompert
De leerlingen van groep 7-8 van basisschool De Lichtkring hebben de shuttleruntest gedaan. Een piepjestest om je conditie te meten. De groep werkt aan het thema ‘Sport en Spel’ en de vraag is of en hoe je prestaties kunt verbeteren. Er komen experts de klas in en er komt een onderzoek op gang over: voeding, karaktereigenschappen, zoals wilskracht tonen en trainingsaanpakken. De resultaten van al dat onderzoek worden gebruikt om zelf een verbeterde versie van de shuttleruntest te maken en uit te voeren. De resultaten zijn geweldig. Niet alleen weten de leerlingen voor nu en altijd hoe ze kunnen werken aan hun eigen lichamelijke en geestelijke conditie. Ze kunnen ook anderen adviseren het goed aan te pakken Žn de piepjestest goed te blijven doen!

6 Taal verbeteren: van saai naar uitdagend Žn succesvol!
THEORIE & PRAKTIJK
Marlies de Wever
In dit artikel schrijft Marlies de Wever over haar werk in Noord- en Midden-Limburg. Ze is als onderwijsbegeleider al jarenlang bezig OGO in te voeren in verbetertrajecten op tal van scholen. Opbrengstgericht werken lukt het best als er vanuit thema’s en betrokkenheid, betekenisvolle activiteiten ontstaan voor alle leerlingen, dat is haar opvatting en missie.

10 Opbrengstgericht werken, een koud kunstje? Villa Kakelbont als good practice
THEORIE & PRAKTIJK
Chiel van der Veen
Opbrengstgericht onderwijs valt samen met de ambitie om hogere meetbare toetsresultaten te kunnen bewerkstelligen. Maar wat als de normering van deze toetsen Ÿberhaupt niet te vergelijken is met de populatie van de school? Zo is Villa Kakelbont een kleine basisschool op het asielzoekerscentrum in Den Helder, speciaal voor kinderen die weinig of zelfs geen kennis hebben van de Nederlandse taal. Chiel van der Veen beschrijft hoe drie betrokken leerkrachten van deze school gewerkt hebben aan opbrengstgericht Žn betekenisvol woordenschatonderwijs.

13 Beoordelen van onderwijsactiviteit: het verhaal achter de cijfers
SCHUURPAPIER
Sanne van der Linden

14 Van ‘min naar plus’ (be)sturen
BELEID
Nicole Hanegraaf
Onderwijskwaliteit staat in ‘de min’ en moet naar ‘de plus’. Op Kindcentrum De Ontdekking staat kwaliteitszorg bovenaan de agenda. Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO) richt zich op brede persoonsontwikkeling en basiskenmerken die door Cito niet worden gemeten. De Ontdekking maakt eigen keuzes waar het kwaliteitszorg betreft. De directeur heeft hierin het vertrouwen van haar bestuur. Nicole Hanegraaf vertelt haar verhaal als schoolleider.

16 Recht op slachting voor alle 11 jarigen
WETENSCHAPSPLEIN
Evelien Tonkens
“Kinderen van elf zijn opgewekt, vol vertrouwen en nieuwsgierig. Geef docenten de ruimte dat zo te houden!”

17 Waar een kenniseconomie echt om vraagt
WETENSCHAPSPLEIN
Wim Wardekker
“Waar kenniseconomie echt om vraagt is niet meer kennis op zich, maar kennis in de context van brede ontwikkeling, creatief denken en positief inzicht in de relatie van de eigen persoon van de leerling met de wereld om haar heen.”

18 Toezicht versmalt!
WETENSCHAPSPLEIN
Ad Boes
“Wat te doen als de inspectie zelf interpretaties hanteert die strijdig zijn met het wettelijk kader?”

19 In gesprek met de ‘OGO inspectie’
BELEID
Tonny Bruin
Op 14 september 2012 gingen zo’n dertig vertegenwoordigers van OGO-scholen in gesprek met de Inspectie. OGO-scholen willen de beste opbrengsten voor elk kind, ——k op het gebied van taal en rekenen. En de Inspectie is ——k gericht op brede vorming. Dat staat immers in de wet op het basisonderwijs! Toch ‘schuurt’ het nogal eens tussen OGO-scholen en de Inspectie. Tijd voor een goed gesprek.

23 Hoe werkt een raket?
THEORIE & PRAKTIJK
Lorien de Koning
Samen lezen over onderwerpen die spelen, kwesties die vragen om een oplossing en vragen die beantwoord moeten worden. Onderzoeksactiviteiten bieden leerlingen kansen om aandachtige lezers te worden. In dit artikel kijken we mee met de onderzoeksactiviteiten van Willem om te zien hoe hij leesstrategie‘n, metacognitieve vaardigheden, begripsvorming en woordenschatuitbreiding steeds inzet om verder te komen in zijn onderzoek naar de werking van raketten.

26Goed onderwijs en de cultuur van het meten. Ethiek, politiek en democratie’ van Gert Biesta
BOEKSIGNALERING
Hester IJsseling

28 Opbrengsten in beeld
BEELDVERHAAL
Hanneke Verkleij
Aan de hand van twee beeldverhalen in de onder- en bovenbouw laten we zien hoe Ontwikkelingsgericht Onderwijs een brede persoonsontwikkeling nastreeft binnen het thematiseren. Meer lezen over deze doelencirkels? Raadpleeg Basisontwikkeling voor peuters en de onderbouw, Frea Janssen-Vos (2008) en de brochure Ontwikkelingsgericht werken in de bovenbouw van de basisschool, Bert van Oers (2009) voor meer informatie.

30 Informatieve teksten leren lezen in de midden-bovenbouw / Echt begrijpen wat je leest: de inhoud doet er toe!
THEORIE & PRAKTIJK
Yvonne van Rijk
In dit artikel beschrijft Yvonne van Rijk het belang van betekenisvol leesonderwijs, waarbij de inhoud nŽt zo belangrijk is als het aanleren van leesstrategie‘n, die in veel begrijpend lezen methoden centraal staan. Ze gaat in op de kracht van de ontwikkelingsgericht leespraktijk.

32 Berichten van de Zone
AGENDA
– Algemene ledenvergadering
– Nieuwe uitgave: ‘Leidinggeven in een OGO-school’
– Themamiddagen Alkmaar, Apeldoorn en ‘s-Hertogenbosch
– Activiteitenaanbod 2013-2014 Žn belangrijke data
– Bericht uit het land