Wereld Van Het Jonge Kind — Jrg. 37 (juni 2010) Nr. 10

Thema: WAAR HALEN ZE HET VANDAAN?
De indeling en rubricering van de artikelen in dit tijdschrift wordt uitgelegd in de ‘Leeswijzer’ op pagina 6. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de indeling van Bronfenbrenner (microsysteem, mesosysteem, exosysteem en macrosysteem). Bewerking van dit systeem zie op pagina 8.

4
Waar halen ze het vandaan? / De wereld van het jonge kind anno 2010
Greet Caminada, Ad van der Heijden, Liesbeth Schreuder
De wereld van het jonge kind staat niet op zichzelf. De volwassenenwereld be•nvloedt en vormt de leef- en belevingswereld van kinderen.

7 Tussen leef en belevingswereld / Het perspectief van Bronfenbrenner
Bert van Oers
Het is tegenwoordig modieus om te beweren dat onderwijs en opvoeding moeten aansluiten bij de belevingswereld van kinderen. Maar wat is eigenlijk deze belevingswereld.

11 De rol van veilige gehechtheid / Gezinservaringen
Karine Verscheueren
Kleuters bestreden de school niet als een onbeschreven blad. Ze brengen biologische eigenschappen mee en ook een ontwikkeling en opvoedingsgeschiedenis, die zich vooral afspeelt in het gezin. Gezinservaringen geven richting aan het functioneren van kinderen op school: zij kunnen het kind weerbaar maken voor allerhande moeilijkheden maar ook kwetsbaar.

14 Lievelingsplekjes

Popko Bakker
De lievelingsplek van een kleuter vormt een essentieel stukje van zijn leef en belevingswereld. Aan wat voor soort plekken moeten we denken en waarom kiest een kind voor een bepaalde plek?

16 Prinses Sterre

STERRE
Jacqueline Tournier
Sterre is een meisje van acht en heeft het syndroom van Down. In een maandelijkse column doet haar moeder, pedagoog Jacqueline, verslag van de belevenissen van haar dochter.

17 Razendsnelle ontwikkeling / Hoe een kleuter groeit…
Liene Hendriksen
De leeftijd drie tot zes jaar is een turbulente periode in het leven van een kind. Op alle gebieden vindt dan een snelle ontwikkeling plaats: het kind ontdekt zichzelf en staat bewust in het leven. Omgang met anderen helpt het zijn eigen identiteit te vormen. Wat betekent school in het leven van zo’n kind en hoe belangrijk is het dat ouders hun kind een beetje loslaten? Omdat kennis zonder praktijk geen waarde heeft, wordt de theorie in dit artikel ondersteunend door praktijkvoorbeelden.

20 Inkijkjes in kleuterlevens / Dit ben ik!
Greet Caminada
Veel ervaringen die jonge kinderen opdoen in hun dagelijks leven spelen zich thuis of in de omgeving van huis af. Met die bagage komen ze op school. Alle ouders willen het beste voor hun kind, maar niet iedereen maakt dezelfde keuzes of leeft in dezelfde omstandigheden. Zo zien we onderlinge verschillen in speelruimte in en om huis, speelgoed, uitstapjes, contact met familie, tv-gedrag, grootte van het gezin, beleving van religie en bezoek van tso en bso. Een inkijkje in vijf kleuterlevens.

26 Twee generaties Marokkaanse kleuters / Loubna en haar dochter Safa

Trees Pels
Midden jaren tachtig deed ik onderzoek naar Marokkaanse kleuters in Amsterdam, waarbij ik me richtte op de overgang van gezin naar basisschool. Het verhaal over Loubna’s leefwereld in 1986 is hierop gebaseerd. Inmiddels zijn we heel wat jaren verder. Loubna zou nu 27 moeten zijn. De kans is groot dat ze zelf moeder is van een kleuter: ik noem haar Safa. Hoe ziet de wereld van nu eruit voor Safa en de kleuters van haar generatie?

29 Opgroeien met botsende culturele boodschappen

MULTICULTURELE SAMENLEVING
Marion den Uyl, Linda Emmelkamp

In snel tempo is Nederland, vooral de Randstad, een multiculturele samenleving geworden. Wat heeft dat voor gevolgen, voor het kind, voor ouders en opvoeders? Wat betekent het dat steeds meer kinderen verschillende culturele boodschappen meekrijgen?

32 Help, een zieke leerling in mijn klas
BEGELEIDEN VAN EEN ZIEKE LEERLING
Vivian Colland, Carla Hendriks
Ook voor de leerkracht is het schrikken wanneer een van de leerlingen (langdurig) ernstig ziek blijkt te zijn. Hoe moet je hiermee omgaan? Vaak worden de zieke leerlingen en zijn ouders zoveel mogelijk ontzien: maar je zou ook voor een actieve aanpak kunnen kiezen.

36 De buitenschoolse opvang
OPVOEDINGSMILIEU
Marianne Boogaard
Omdat steeds meer ouders allebei werken overdag, groeit het aantal kinderen dat naar buitenschoolse opvang (bso) gaat. In 2008 waren dat er ruim 250.000, zo’n 50.000 meer dan in 2007 (CBS, 2009). Wat doen al die kinderen eigenlijk op de bso?

40 Andere tijden, beter tijden? / Nieuwe tijden voor jonge kinderen
Jeanette Doornenbal
Komen er andere tijden voor kinderen? Gaat het schoolrooster waar generaties kinderen mee zijn opgegroeid op de schop? De ministeries van OCW en Sociale Zaken & Werkgelegenheid pleiten voor een ander tijdenbeleid in onderwijs en opvang (Nieuwe tijden in onderwijs en opvang, 2009). Aan welke pedagogische voorwaarden zou dit tijdenbeleid moeten voldoen?

44 ”n Bossche ziel. Bijzondere plekken door de ogen van kinderen’
AAN DE SLAG
Erica van de Kerkhof
In deze rubriek staat steeds een boek centraal waaruit leerkrachten idee‘n kunnen putten die aansluiten bij hun week- of maandthema.

45 Buitenspelen in de stad / Hinkelbanen op de stoep en hutten in de bosjes

Carolien Bouw, Lia Karsten
Spelen jonge kinderen tegenwoordig nog wel genoeg buiten? We zijn bezorgd over kinderen die te weinig buiten spelen en te weinig beweging krijgen. Gelukkig blijkt dat er in de praktijk wel mee te vallen. Maar hoe zit het met het buitenspel van kinderen die in de stad wonen?

49 Theater voor de jongste bezoekers
Anita Twaalfhoven
Peuters en kleuters zijn een enthousiast theaterpubliek. Ze gaan moeiteloos mee in de verbeelding met dans, muziek, toneel of poppentheater maakt grote indruk. De leerkracht kan daarin een inspirerende rol spelen.

52 Stichting Leergeld / Ook arme kinderen doen mee

Mariska Kruitwagen, Jan van Hoeij
Opgroeien in armoede heeft grote gevolgen voor de ontwikkeling en het welbevinden van kinderen. Kinderen uit arme gezinnen met ouders van allerlei opleidingsniveaus blijken minder goed in staat maatschappelijk volwaardig mee te doen, hebben vaker gezondheids- en psychosociale problemen en vertonen vaker regelovertredend gedrag dan niet-arme kinderen.

55 Veelzijdige activiteiten / Muziek buiten de schoolmuren
Lydia de Jong
Genieten van muziek kan op heel veel verschillende manieren. ook jonge kinderen zijn al veel met muziek bezig: ze zingen, dansen en luisteren naar muziek. Toch zijn er veel verschillen in muziekbeleving. In dit artikel wordt een aantal buitenschoolse varianten beschreven om een beeld te schetsen van de veelzijdige muzikale activiteiten van jonge kinderen.

58 Verhalen voor het leven
CULTURELE EN RELIGIEUZE GELETTERDHEID
Ina ter Avest
Voor de tweede opvoeders (leidsters van kinderdagopvang, peuterspeelzaal en leerkrachten) is het van belang kennis te nemen van de eerste omgeving van het kind: de thuiscultuur. Deze kennis kunnen zij dan inzetten bij het stimuleren van de culturele en religieuze geletterdheid van kinderen als toekomstige burgers van de multiculturele samenleving.

61 Tijdig ingrijpen / Opgroeien in een multiprobleemgezin

Mariska van der Steege
Elke samenleving kent gezinnen die buiten de boot vallen. vroeger noemden we deze gezinnen onmaatschappelijk, asociaal en kansarm. Tegenwoordig spreken we over multiprobleemgezinnen; letterlijk gezinnen met veel problemen. Dit artikel gaat in op de kenmerken van deze gezinnen, welke gevolgen de vele problemen kunnen hebben voor jonge kinderen, het belang van tijdig signaleren en welke hulp er beschikbaar is.

65 Gamen, chatten, filmpjes kijken … / Jonge kinderen op internet

Frederieke Lems
Internet is bij de jeugd inmiddels populairder dan de televisie. Het biedt vriendschap en vermaak. Steeds meer jonge kinderen vinden hun weg naar plekken waar ze zich graag nestelen op internet. Deze ‘verjonging’ is een opvallende trend, die dan ook meegenomen wordt in onderzoek naar het gebruik van internet. Wat is het internetgedrag van jonge kinderen?

68 Mogelijkheden van televisieprogramma’s / ‘Word ook mediawijs!’
J¿rgen Hofmans
Televisieprogramma’s die nauw aansluiten bij de belevingswereld van jonge kinderen en met veel zorg voor hen gemaakt zijn, kunnen een belangrijke rol spelen tijdens het opgroeien naar evenwichtige volwassenen. Yvonne Willemsen, projectleider van Teleac, vertelt.

71 Bijwagen of locomotief?

KINDERECHTEN
Jan Willems
Kindermishandeling is in Nederland de grootste schending van kinderrechten. Ouders worden niet voorbereid en worden onvoldoende ondersteund. Ook professio0nals die met kinderen en ouders werken, missen vaak de noodzakelijke kennis en middelen. Kinderrechten gaan over de strijd tegen dit onrecht. Enkele handvatten om over kinderrechten te reflecteren.

74 ‘Kaboutervoetbal’
PRENTENBOEK VAN DE MAAND