Vrije Opvoedkunst — Jrg. 77 (juni 2014) Nr. 3/4

3  Colofon

3  Beste lezer
VOORWOORD
Rob Tuk

3  Een reeds eeuwen durende misleiding
W.F. Veltman
De voorkant van de omslag van Jan Klaassens boek over onderwijs en ‘lesgeven als kunst’, besproken in een van onze vorige edities, toont een fragment van de welbekende ‘School van Athene’, een van de beroemde fresco’s van de schilder Rafael in het Vaticaan te Rome. We zien op deze grootse schildering een menigte figuren, staande, zittend, liggend, alleen of in groepjes met elkander converserend. De centrale gestalten in het midden van het imposante paleisachtige gebouw zijn de twee ‘leraren’ welke door de eeuwen heen voor ‘Plato’ en ‘Aristoteles’ worden gehouden.

8  Natuurlijk ben jij een vrijeschoolkind!
Geraldina Metselaar
Als je haar zo fier rechtop ziet staan, kan het bijna niet missen: natuurlijk is danseres Jouke Rouwenhorst een vrijeschoolkind. Ze doorliep de vrijeschool van peuterspeelzaal tot en met de dertiende klas. ‘Op de vrijeschool heb ik zo verschrikkelijk veel over de wereld en mezelf geleerd. Alles is met alles verbonden…’

10  Kinderboeken
Anke Wagemaker
–  Het boek van Akim
–  Vergeet mij nietje
–  Dag oma
–  Een boom vol herinneringen
–  De grote groene wei
–  Wilde zwanen

13  Speelplezier voor antroposofische kinderopvang
Loïs Eijgenraam
Ongeveer 50 mensen waren uit het hele land bijeengekomen om te luisteren naar Petra Weeda die vertelde over Speelplezier en het op de markt komen van een antroposofische versie van Speelplezier, Antro Speelplezier. Petra Weeda is directeur van Noach, een antroposofische kinderopvang in Maastricht.

14  Make a move!
Geraldina Metselaar
Pesten is hot. Nog nooit heeft pesten zo in de belangstelling gestaan als vandaag de dag. Op televisie wordt er veel aandacht aan besteed. Er lopen legio projecten variërend in grootte en impact. Er was begin dit jaar zelfs een week tegen het pesten. En toch… toch wordt er nog altijd onverminderd gepest. Het educatieproject PEST van Holland Dance en Dutch Don’t Dance Division laat alle betrokkenen een positieve move maken. ‘Deze voorstelling maakt écht iets los.’

16  De adolescenten-maatschappij
Guido S. Smeding
De crisis waarmee de westerse mensheid sinds ongeveer 2007 geconfronteerd wordt, lijkt nog niet tot een keerpunt te komen. Werkloosheid, torenhoge schulden, overgewicht, privacyschending, verslaving, milieuvraagstukken, armoede, uitbuiting van zwakkeren, de graaicultuur… Steeds komt er een nieuwe moeilijk beheersbare, grensoverschrijdende menselijke ‘makke’ aan het licht. Voor opvoeders, ouders, leraren, begeleiders van pubers en adolescenten komt de realiteit van deze sociale, economische en maatschappelijke crisis steeds dichterbij. Zij roept vragen op als: Wat is de zin van studie met zo’n grote, nog groeiende werkloosheid? Volg ik bij een studie mijn voorkeur en passie of kies ik voor een studie met ‘baangarantie’? Of: Hoe ga ik zelf om met mijn lichaam, mijzelf, mijn medemens, met de aarde, met eigendom, geld en macht?

20  Vier bijzondere sprookjesboekjes
Rob Tuk
–  Welke wijsheid is verborgen in het sprookje van Assepoester?
–  Welke wijsheid is verborgen in het sprookje van De Ganzenhoedster aan bron?
–  Welke wijsheid is verborgen in het sprookje van De Waternimf in de vijver?
–  Welke wijsheid is verborgen in het sprookje van Koning Lijsterbaard?

22  Eten uit de natuur
JAARFEESTEN
Loïs Eijgenraam
In de zomertijd is de aarde, op ons (noordelijk) halfrond, helemaal uitgeademd. Alle schatten en rijkdommen die de aarde in de wintertijd in zich verborgen droeg, zijn geschonken: zaden, bloemen, bladeren, insecten. De warmte van de zon neemt ons mee en doet ons een stukje boven onszelf uitstijgen. We oogsten als mens van de rijkdom van onze moeder aarde, figuurlijk en letterlijk. Voor jong en oud is het een feest om te proeven en te ruiken aan al het goede dat op de aarde groeit. En… iets dat zelf geoogst is, lijkt wel lekkerder te zijn dan gekocht in de winkel. In dit artikel nemen wij u mee naar planten en bloemen waar we ons als mens mee kunnen voeden, troosten, verfrissen. Wellicht overbodig om u eraan de herinneren, maar het is raadzaam om kinderen te leren dat een plant uit het veld, bos, de tuin, nooit zomaar geproefd mag worden. Altijd eerst even aan iemand die verstand heeft van eetbare planten laten zien of de oogst werkelijk geproefd kan worden. Een goede zomertijd gewenst, een rijke oogst met vreugde en dankbaarheid voor alles dat Moeder Aarde ons schenkt.

26  Vrijheid van onderwijs in de Boerderijschool (2)
Karel Post Uiterweer
Onderstaande tekst is het vervolg van het artikel dat werd opgenomen in editie 1/2 van Vrije Opvoedkunst, waarin als thema werd behandeld: de vrijheid van onderwijs en scholen zonder staatsbemoeienis. Karel Post Uiterweer heeft er zó enthousiast en zóveel over geschreven, dat we u deze kostbare inhoud niet willen onthouden. (red.)

30  Knutselideeën voor de zomer
Katja Kaiser
–  Geknoopte hangmat
–  Kiezelmonsters
–  Sfeervolle tuinlichtjes
–  Punten en lijnenspel (2 personen)
–  Waxineschelpjes
–  Bellenslangblazers
–  Dansende Oobleck
–  Uitbarstende vulkaan

34  Studiedag ‘Vraag het de kinderen’
Loïs Eijgenraam
‘Met kleuters moet je niet praten, je trekt ze dan te veel in hun hoofd.’ ‘Als je met kleuters gaat praten, maak je het te bewust.’ Zomaar wat uitspraken uit de praktijk. Kleuters praten heel wat af op een dag, ook tegen de kleuterleerkracht en toch lijkt het erop dat het hebben van een gesprekje met een kleuter niet kan, of mag het toch wel?

38  Drieëndertig jaar Begeleidingsdienst voor Vrijescholen
Loïs Eijgenraam
Op 4 september 2014 bestaat de Begeleidingsdienst voor Vrijescholen, BVS-schooladvies, 33 jaar. In de beginjaren bestond het werk van BVS-schooladvies uit het begeleiden van de individuele leerkracht. Anno 2014 is het begeleidingswerk ook gericht op het sociaal-pedagogische, voor zowel onderbouw als bovenbouw. Nieuw is het werkveld 0-4 jaar: de kinderopvang. In dit artikel blikken Hans Passenier en Louïs Eijgenraam terug op het verleden, en ze kijken naar het heden en naar de toekomst.

42  Studie-ervaring van een oud-vrijeschoolleerling
Michaëla Westera