Vrije Opvoedkunst — Jrg. 77 (april 2014) Nr. 1/2

  2  Beste lezer
REDACTIONEEL
Rob Tuk

3  Vrijheid van onderwijs

W.F. Veltman
‘Du sprichts ein grosses Wort gelassen aus’. In de redactievergadering van ons blad Vrije Opvoedkunst zegt Rob tegen mij: ‘Jij schrijft voor het volgende nummer een artikel over ‘Vrijheid van onderwijs’, mag ik dat noteren? Om het wat theatraal te zeggen, herhaal ik nu, aan mijn schrijftafel met de pen in de hand: ‘Jij scheurt voor het volgende nummer maar ween eens een oude wond open!’

5  Liefde voor het leven
Geraldina Metselaar
De invoering van de nieuwe Wet Passend Onderwijs vanaf 1 augustus 2014 blijkt voor een groep leerlingen van de vrijeschool (en hun ouders/verzorgers) een grote teleurstelling. Daar waar ze voorheen geruisloos doorstroomden van de middelbare vrijeschool naar een vervolgopleiding, gaat nu alle tijd en energie zitten in het behalen van het gewenste niveau en bijbehorend diploma.

6  Boeken
Joep Eikenboom
Onlangs verscheen de Nederlandse vertaling van een boek van Judith von Halle uit 2011, waarin zij op buitengewoon heldere en zorgvuldige wijze de opgave van Rudolf Steiner heeft beschreven vanuit een tot nu toe nog niet zo vaak gekozen invalshoek.

8  Vrijheid van onderwijs in de Boerderijschool
Karel Post Uiterweer
Het is nog schemerdonker als ik uit het boemeltje stap, dat me vanuit Groningen naar Uithuizermeeden brengt. Ik ben op weg naar de Boerderijschool, die midden op het vlakke Hogeland ligt. Alles is hier horizontaal; als vanzelf wordt mijn blik naar de weidse horizon getrokken terwijl ik naar Zijldijk fiets.

13  Nieuwe exameneisen voor de Tobiasstroom
Katja Kaiser
Een interview met Maarten Blokker, schoolleider van de SVS Tobiasstroom te Zeist

16  De Werfklas
Annemarijke ten Thije
Onlangs kreeg de Werfklas bezoek van een aantal reguliere middelbare schoolleerkrachten. Een van onze vaders is docent Nederlands op een hele grote scholengemeenschap en neemt af en toe een groepje collega’s mee om wat inspiratie op te doen. De leukste vraag van deze middag was: is de Werfklas nu geworden wat jullie er ooit van verwachtten? Deze vraag noopte tot enig nadenken…

20  Natuurlijk ben jij een vrije-schoolkind!
Geraldina Metselaar
Een tentamen met meerkeuzevragen vind ik vreselijk. Dat staat zo haaks op wat je leert op de vrijeschool.’ Dat zegt Jet van der Lippe, een rasecht vrijeschoolkind uit een familie met een lange vrijeschooltraditie. Haar oma was kleuterjuf op basisschool VS Wonnebald en ook haar broer en twee zusjes zijn échte vrijeschoolkinderen. ‘Vaak zijn het sterke karakters. Dat zie je direct, maar hoor je des te meer!’

22  KINDERBOEKEN
Anke Wagemaker
– Niet doen opa
– Een nieuwe dag
– De moestuin van Sophie
– Buiten spelen
– De wereld in mijn handen

26  GEWORDEN WIE JE BENT…?
Jan Alfrink
‘Met de idealen van de mens is het zo: ze moeten rijpen’

32  JAARFEESTEN
Loïs Eijgenraama

36  BOEKEN
Loïs Eijgenraam
– Wordt vervolgd – Logica van karma en reïncarnatie
– Luister en zie mij – Stappenplan voor het voeren van een diagnostisch gesprek met (hoog)begaafde leerlingen
– Het kind centraal in de kinderopvang – Opvoeden vanuit respect en contact
– Wil je mijn geheim zijn?

39  Vóór het begrip komt het begrijpen
Carla van Dord-Zeegers
Toen ik het artikel van Philipp Gelitz las, werd ik tot op het bot geraakt. Het is zó ontzettend waar en zó wezenlijk! In vervolg daarop wil ik nog een aantal dingen onder de aandacht brengen.

42  Anfortas, een Staatsvrije Vrije School
Paul Kooijman
Ten Zuiden van Breda, tussen het Mastbos en de snelweg naar Antwerpen, ligt, verscholen achter een boerderij met paardenstallen, de Staatsvrije Vrije School Anfortas. Sinds september 2013 is Hendrik Brandsma hier neergestreken met een school die achttien kinderen telt.

45  Opvoeden als samenklank van wereldbeschouwingen
Frans Lutters
Op school, in het gezin, in organisaties, overal is samenwerking een uitdaging, maar als het lukt, een grote kracht. Maar juist samenwerking is vaak niet eenvoudig. Samenwerking die door conflicten en uiteenlopende meningen niet lukt, is veelal een bron van onzekerheid, pijn en verdriet. In situaties waar het om opvoeding en onderwijs gaat, komen we elkaar als opvoeders en begeleiders vaak intens tegen…

48  PEST giet pijnlijke momenten in hiphop en moderne dans
Geraldina Metselaar
Lichaamstaal zegt meer dan duizend woorden. Want hoe vaak er in de klas ook wordt gesproken dat je niet mag pesten, nog steeds worden dagelijks vele leerlingen onverminderd gepest. Omdat ze anders zijn of anders doen. Het onderwerp vanuit een ander perspectief laten zien, is meer dan welkom. Ruim 1200 leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs gaan vanaf maart naar de dansvoorstelling PEST.

50  Grenzen in de opvoeding
Loïs Eijgenraam
Grenzen, waar dienen zij toe in de opvoeding? Welke grenzen zijn nodig, welke zijn overbodig, wie bepaalt dat? Menig ouder, leerkracht en opvoeder zoekt naar ‘de grens’. Dienen de gegeven grenzen in de opvoeding als middel voor de opvoeder om grip te krijgen op een kind, of dienen ze het kind als middel om grip te krijgen op de wereld? Grenzen stellen in de opvoeding blijkt niet gemakkelijk te zijn en niet eenduidig van aard en inhoud. Praten met iemand die nu achttien jaar jong is, levert een ander beeld van grenzen op dan praten met iemand die geboren is ‘voor de oorlog’. Of met iemand die de landsgrenzen van Europa nog heeft meegemaakt en die weet hoe je door de douane heen moest naar België, Frankrijk of Duitsland… De huizen hebben andere grenzen gekregen: de keuken is nu open en hoort bij de woonkamer, je dochter is je beste vriendin, de winkelstraat gaat zonder deur over in de winkel, kinderkleding lijkt veel op de kleding van volwassenen, we kunnen kiezen uit tien soorten melk en vijftien soorten brood. In dit artikel gaan we op zoek naar grenzen in de opvoeding.

54  Knutselideeën voor de lente en Pasen
Katja Kaiser
– Paasdeurkrans
– Een bijenstad bouwen in je tuin
– Paaseieren met kantmotief
– Vrolijk beschilderde vogelvoederbak van terracotta… of gewoon van plastic