Vrije Opvoedkunst — Jrg. 73 (december 2010) Nr. 7/8

2 Beste lezer
REDACTIONEEL
Rob Tuk

3 Kerstmis 2010
W.F. Veltman
Het zij mij toegestaan een Kerstboodschap aan U door te geven, die bijna honderd jaar geleden is uitgesproken, maar die mijns inziens zo actueel is, dat U heden nauwelijks een daaraan gelijkwaardige boodschap zult vinden.

4 Uit de autobiografische schets van Frits Julius
Magchiel Matthijsen
Het is veertig jaar geleden dat Frits Julius, oerleraar biologie, natuur- en scheikunde aan de Vrije School Den Haag, is overleden. Ter nagedachtenis aan hem en zijn enorme liefde voor de natuur willen we ‘even’ stilstaan bij dit fenomeen. Hieronder volgt een artikel van Magchiel Matthijsen (Paidos Uitgeverij). Er zijn diverse publicaties over Julius geschreven, waarvan u van de meest recente, een boekbespreking van Louise Kelder, op pagina 6 en 7 aantreft.

6 Frits H. Julius
BOEKBESPREKING
Louise Kelder
Boekbespreking van werken van Frits H. Julius.

8 Super opvoeden
Jan Alfrink
Artikel over ‘super opvoeden’, zoals de auteur de term ‘hyper parenting’ heeft genoemd.

10 Familie von Trapp gaf een concert op de Haagse vrijeschool / Een warme kerstvertelling
Jan van Bergen en Henegouwen
De kersttijd is een tijd vol tradities. Het kerstspel en The Sound of Music zijn daarin terugkerende vaste waarden. Ik ben fan vanaf het moment dat ik de film als tienjarige voor de eerste maal zag. Het was in de grote zaal van Kunstmin in Dordrecht. De enorme zaal vol barokke tierelantijntjes droeg onmiskenbaar bij aan de sfeer. Dichterbij Salzburg kon je in Nederland onmogelijk komen. In de pauze kreeg ik een flesje limonade in de foyer die verdacht veel leek op de theekoepel die ik net daarvoor in de film had gezien.

12 In Memoriam Rudolf Mees
W.F. Veltman
Op 29 september 2010 overleed Rudolf Mees na een ziekteperiode die hij moedig en met grote wakkerheid doormaakte. Op Micha‘lsdag ging hij heen naar de wijdheid van het geestesrijk na een leven op aarde waar hij op zijn specifieke wijze in de stroom van de Tijdgeest Micha‘l werkte.

14 Wat is de Werfklas? / De Werfklas
Paul Kooijman
Zeven jaar geleden, in september 2003, begon in Culemborg de Werfklas, een initiatief van Annemarijke ten Theije en Dani‘lle Buysman. De Werfklas is bewust kleinschalig om de gewenste kwaliteit met elkaar te kunnen bewaken. “In plaats van ‘opbrengstgericht leren’ zoeken wij met de Werklas naar ‘leren in verbinding’. Enkele van onze uitgangspunten:
– je kan pas echt leren als je goed in je vel zit
– via de ervaring en de handeling komt het kind zelf tot begrip
– door zelf als leerkracht het onderwijs vorm te geven, leven we voor, dat je verbinden met waar je mee bezig bent, vreugdevol en gezondmaken is.”

17 De Onderwijsraad wil de kleuterperiode uitbreiden
INGEZONDEN BERICHT
Ewald Vervaet
“De Onderwijsraad wil dat basisscholen vijf ochtenden gaan verzorgen voor alle driejarigen. De kleuterperiode biedt voor alle drie-, vier- en vijfjarigen een breed ontwikkelingsprogramma met aandacht voor beweging, spel, expressie, sociale contacten en leeraspecten.”

18 Maar wie meer ziet dan het ogenblik hem toont…
IMPULS & BALANS
Francis Teeuw
Soms heb je geluk, geluk dat er voor zorgt dat alles opeens helemaal anders gaat. Op het moment zelf vond ik het allesbehalve gelukkig dat het mij overkwam. Eerder rampzalig.

20 Op weg naar een land van lang, lang geleden…
KINDERBOEKEN
Maria Lagaay
Boekbespreking van:
– Een kind… wat is dat? (Beatrice Alemagna)
– Kerstfeest : zes schitterende pop-ups (Francesca Crespi)
– Het grote voorleesboek van de winter (Selma Noort)
– Reis naar het land-van-lang-geleden (Elsa Beskow)
– Kerstfeest voor een elfje (Danielle Drescher)
– Kom bij mij (N. Hatsue en K. Sakai)
– Het regent zonlicht (K. Meinders)
– Het is een boek (Lane Smith)
– De komeet komt eraan, De hoed van de tovenaar, Het geheim van de winter, Verassingen in de Moeminvallei (Tove Jansson)

24 Niemand krijgt de schuld / De No-Blame-aanpak tegen pesten
Nans Kruseman
Artikel over de No-Blame-methode tegen pesten. Verschillende vrijescholen hebben goede ervaringen met het gebruiken van deze methode wanneer pesten zich voordoet.

26 Er is ruimte voor iedereen / Pesten [3]
LIEFDE VOOR HET LEVEN
Geraldina Metselaar
Wisten jullie dat ouderen in verzorgingstehuizen elkaar pesten en treiteren? Oma zonder watergolf kan koffiedrinken met de andere dames wel vergeten. Vergelijkbare situaties zie je ook op de middelbare scholen: heb je de foute schoenen aan, dan hoor je er niet bij. In mijn zoektocht om zoiets als pesten te doorgronden, ging ik op bezoek bij de bovenbouw van de Vrije School in Den Haag. Daar pakken ze het net even anders aan. Geboren uit nood, nu een deugd.

30 Het Dagelijks Bestaan
Lo•s Eijgenraam
Het Dagelijks Bestaan is gehuisvest in een oude garage aan de dijk langs de IJssel. De medewerkers An en Karel merkten dat een groot deel van de jongeren die bij Het Dagelijks Bestaan komt op zoek is naar antwoorden op zingevingsvragen. Het werk van de medewerkers bestaat grotendeels uit het bezig zijn met zingeving, daarna volgt veel ervaringen aanbieden en tot slot zijn jonge mensen hier bezig met het cognitieve specialistische leren. In vergelijking met het reguliere onderwijs staat de wereld hier op zijn kop, voor ons en vooral voor de leerlingen werkt dit.

34 Kerstmis
JAARFEESTEN
Lo•s Eijgenraam
Regelmatig wordt mij bij het verzorgen van cursussen en lezingen gevraagd over de jaarfeesten: hoe verzorg ik de jaarfeesten thuis met mijn gezin, op school of instituut, en waar en hoe kan ik als volwassen mens de jaarfeesten beleven en uitstijgen boven het niveau van het ‘kinderlijk’ vieren? Bij deze laatste vraag willen we deze keer stil staan.

37 Wat zeg je? De taal van het lichaam bij de verzorging van kinderen
BOEKBESPREKING
Lo•s Eijgenraam
Boekbespreking van het boek Wat zeg je? De taal van het lichaam bij de verzorging van kinderen door Inga Mol.

38 Maria, Jozef, de ezel en het kerstkind
KNUTSELIDEEèN KERSTMIS 2010
Katja Kaiser
Misschien wel heel klassiek, maar toch is het leuk om je eigen kerstfiguurtjes te maken. Met sprookjeswol maak je snel een complete kerststal.