Vrije Opvoedkunst — Jrg. 73 (april 2010) Nr. 3

2 Beste lezer
REDACTIONEEL
Rob Tuk

3 Van kleermaker tot schilder
INTERVIEW
Lo•s Eijgenraam
In het najaar van 2009 verscheen er bij Uitgeverij Christofoor een boek: ‘Schilderen op school’ geschreven door Attie Lichthart en Dick Bruijn. Een boek over het schilderonderwijs op de vrijescholen waar je je als mens, bij het doorkijken gekleurder, glanzender en gezonder bij gaat voelen. Een juweel van een boek mogen we wel stellen… Dit boek kent een lange ontstaansgeschiedenis… We gaan ongeveer 60 jaar terug. Een interview met Attie Lichthart.

8 Als de wind de takken schudt dan stuift het goud…
IMPULS & BALANS
Francis Teeuw
In de klas staan wilgentakken met katjes. Voor de kleuters is dat bijzonder. Wij kunnen de katjes nu van dichtbij zien en bewonderen en er heel voorzichtig langs aaien.

10 Jan Amos Comenius (1592-1670)
Cornelis Boogerd
In Naarden vindt de bezoeker in het omgebouwde Waalse kerkje het mausoleum van Jan Amos Comenius. Daar werd deze grote Tsjechische pedagoog, theoloog, en filosoof in 1670 begraven. Sinds enkele jaren is ook het Comenius-museum daar gevestigd. Op de deur hangt een bordje in twee talen: Open – Otevreno. Het mausoleum is aan de Tsjechische staat aangeboden, die voor de inrichting zorgt. Voor Tsjechen is deze plaats een bedevaartsoord, zij komen er met bussen vol, of alleen en anoniem een bezoekje brengen. Waarom is Comenius voor hen zo belangrijk?

13 Flipas joefde iko
BOEKEN
Chris Wissenburg
Vrijeschoolonderwijs bestaat bij de gratie van het zelf ontwerpen van onderwijs en van de unieke relatie tussen leraar en klas. De grenzen van dat eigen ontwerp worden bepaald door het leerplan. Het lijkt daarom een paradox als de ervaren vrijeschoolleraar en schoolbegeleider Gerard Reijngoud een boek – ‘Waar de zwarte koning groen is’ – schrijft met aanwijzingen voor het eigen ontwerp.

14 Wordt het bungelen aan de virtuele boom of een Žcht bestaan?
LIEFDE VOOR HET LEVEN
Geraldina Metselaar
Waar zijn die stralende ogen? Waar is die open onbevangen blik? Waar is dat spontane van een kind? Dat vraag ik me wel eens af als ik sommige kinderen zien. Nee, ik zie ze eigenlijk niet. Ze hebben zich verstopt achter hun computerspelletjes, capuchon diep over hun hoofd getrokken. Afgesloten voor de wereld. Voor mij. Ook al probeer ik onder die capuchon te koekeloeren…

16 Stille week
JAARFEESTEN
Lo•s Eijgenraam
De week voor Pasen draagt de naam goede of stille week. Een week om ons innerlijk voor te bereiden op het Paasfeest. Een week waarin iedere dag een bijzonder karakter heeft. In alle bescheidenheid een schrijven over wellicht de Grootste week van het jaar (de dagen van de stille week zijn hier kort omschreven. Volgend jaar zullen we daar uitgebreider op in gaan).

18 Worden die je worden wilt [2] / Praktijkvoorbeeld reageren op storend gedrag*
Anne Machiel
Wie wil zijn kind niet af en toe achter het behang plakken? Of sterker nog; wie denkt niet: ‘Hier is iets mis, wat gebeurt hier?’
* Het eerste artikel ging over ‘stoornis en kans’. Het tweede artikel belicht een praktijkvoorbeeld van reageren op storend gedrag. Het derde artikel zal ingaan op de voorwaarden voor het werken met verborgen strevingen in de kinderen.

21 De periode Menskunde , als inleiding van de Dierkundeperiode in de vierde klas
BOEKEN
Gerard Reijngoud
De periode Menskunde, als inleiding van de Dierkundeperiode in de vierde klas, door Magchiel C. Matthijsen, uitgave: in eigen beheer Paidos Magchiel Matthijsen opent de schatkist van onze rijke traditie: werkmateriaal voor leraren aan het Vrijeschool basisonderwijs. (Deel uit een uitgebreide serie werkboeken met informatiemateriaal als achtergrond bij de lesvoorbereiding voor diverse onderbouwperioden.)

22 Kind kan juist ‘dubieus’ boek in zijn hart sluiten…
KINDERBOEKEN
Maria Lagaay
Het is wellicht een zwaktebod om de volgende opmerking te maken als ‘boekbespreker’, maar met het nieuwe aanbod prentenboeken en nieuw aanbod kinderen is het meer dan ooit duidelijk: elk kind kan een zeer verantwoord, aanbevolen boek schuwen of van zich afduwen. Juist een ‘dubieus’ boek kan het in zijn hart sluiten. Het is een voortdurend aftasten en observeren welk prentenboek voor een bepaald kind geschikt is. En verrassen doen ze je zeker wel!
– De man in de wolken door Meinderts & Fienieg
– Vera geeft graag iets weg door Freya Blackwood
– Meneer Kandinsky was een schilder door Remmerts de Vries
– Waar gaan de dieren naar toe als het regent? door Gerda Muller
– Het boeboek door Dros & Geelen
– De vrouw en het jongetje door de Kockere & Vermeire
– Het slimme paaseierenplan door Vainio

25 Oudersymposium / Tweede locatie
Op zaterdag 19 juni 2010 organiseert de Academie voor Ouders in Driebergen een Oudersymposium met als thema: Opgewekt opvoeden, bron en perspectief.
– De Academie voor Ouders start een tweede locatie in Venlo

26 Over ‘dogmatische’ en een jij-bak
W.F. Veltman
Is de wereldbeschouwing die ten grondslag ligt aan de Vrijeschoolpedagogie (ik bedoel de oorspronkelijke door Steiner ge•naugureerde opvoedkunst) ‘dogmatisch’? Dat wil zeggen: zijn er in de zogenoemde antroposofische geesteswetenschap regels die op gezag moeten worden aangenomen en in de praktijk gebracht of is dit niet het geval?

28 Shministim
Cornelis Boogerd
Shministim (Twaaldeklassers) en kritiek op de Isra‘lische politiek (december18th.org). Wanneer je in Nederland na de twaalfde klas de school verlaat, lokt het leven met onbegrensde mogelijkheden. In Isra‘l ziet dat moment er anders uit. De jeugd houdt abrupt op en er wacht eerst alleen een boze droom. Ieder moet minstens twee jaar het leger in na de twaalfde klas, zowel jongens als meisjes. Een vervangende dienstplicht is er niet. Mannen moeten daarna tot hun 45e jaar nog een maand per jaar dienen als reservist.

29 Zojuist verschenen!
– Leren oordelen op school en in het leven : Fundamenten voor onderwijsmethoden naar R. Steiner door Manfred von Mackensen

30 Brieven over de opvoeding van de mens
BOEKEN
W.F. Veltman
Recensie van het boek Brieven over de opvoeding van de mens door Friedrich Schiller.

32 Hongarije en India
OVER DE GRENZEN…
Lo•s Eijgenraam
In deze rubriek nemen wij u mee de grenzen over naar een ander land of een andere plek ergens op de wereld, ver weg, dichtbij, waar mensen werken met en voor het jonge kind. Deze keer gaan we naar Hongarije en India.

34 Knutselidee‘n en uitgaanstips de lente
Katja Kaiser
– Geknoopte paashaasjes van sprookjeswol
– Berkenkrans op een schaal
– Palmpaastak
– Versierde eieren die je lang kunt bewaren
– Paasspelen