Vrije Opvoedkunst — Jrg. 72 (januari 2009) Nr. 1

2 Beste lezer
REDACTIONEEL
Het thema voor 2009: Gezond Onderwijs

3 Gezond onderwijs (1)
W. F. Veltman
In ons maatschappelijk bestel valt ‘onderwijs’ niet onder de gezondheidszorg. gelukkig maar aan de ene kant, want de overheid wil op de zorg bezuinigen. Aan de andere kant kunnen wij het betreuren, wat als er iets is dat zorg behoeft om gezond te zijn, is het zeker ons onderwijs.

6 Gezondheid en religie (1)

Cornelis Boogerd
Het begrip gezondheid is de laatste jaren zeer in beweging gekomen. Zag men gezondheid in de gangbare geneeskunde als het ontbreken van ziekte, zo wordt het beeld nu genuanceerder. Het is met name de Isra‘lische medisch-socioloog Aaron Antonovski geweest, die met nieuwe vragen en nieuwe gezichtspunten kwam. Hij introduceerde het begrip salutogenese: salus = gezondheid, genese = oorsprong. Het woord betekent dus: de oorsprong van de gezondheid. In mijn artikel over Salutogenese (Vrije Opvoedkunst – Jrg. 70 [december 2007] Nr. 7/8 – pag. 26 e.v.) schreef ik hierover. Het begrip Salutogenese werd geplaatst als tegenhanger van het begrip pathogenese: pathos = leed, genese = oorsprong. Dat begrip duidt op een kijkrichting, die vooral ge•nteresseerd is in de oorsprong van ziekten: de bacillen, bacteri‘n, virussen en andere ziekteveroorzakers. de opgave van de geneeskunde zou dan zijn, om die ziekteveroorzakers te vernietigen. De pati‘nt blijft in deze visie eigenlijk passief. Hij ondergaat een aanval van buitenaf, de medicijnen of chirurgische ingrepen proberen die aanval af te slaan, ook van buitenaf.

8 Simone Weil – deze vrouw mag niet worden vergeten!
W. F. Veltman
Honderd jaar geleden, op 3 februari 1909, werd Simone Weil in Parijs geboren. Haar uitzonderlijke wezen dat in haar werk en in haar korte leven tot uitdrukking kwam, staat als een ster boven onze huidige cultuur. Dit artikel is een herdruk van wat in december 2001 over haar is geschreven en in Vrije Opvoedkunst is opgenomen. Haar complexe werk, bestaande uit artikelen, essays en een groot aantal ‘cahiers’ met notities, gedachten en ervaringen, is in het Frans verschenen. Een enkel geschrift ook in het Nederlands, bijvoorbeeld: ‘wachten op God’.

12 Kwetsbaar, dierbaar…
Karel Wasch
Een klein kind is nog zo kwetsbaar. Wanneer we als grootouder ons kleinkind op bezoek krijgen, worden we ons dat bewust. Het vluchtige van zo’n bezoek kan weliswaar pijnlijk zijn, de intensiviteit van zo’n ontmoeting is er daarom niet minder door. De dichteres Godelieve Prantl weet dat moment in alle eenvoud prachtig te verwoorden.

13 Relevantie van talent
Gevleugelde uitspraken
Jeanne Meijs
“De relevantie van een talent is
niet dat je het hebt,
maar hoe en —f je het inzet…

14 AndrŽ Nuyens
interview
Katja Kaiser
AndrŽ Nuyens is schrijver van prentenboeken, kinder- en jeugdboeken en schrijft ook gedichten en reisverhalen. Daarnaast is hij leraar Frans aan een middelbare school en schrijft hij leermethodes voor de Franse literatuur. Eigenlijk zou iedereen deze veelzijdige duizendpoot moeten kennen en minstens een paar van zijn boeken gelezen moeten hebben. Hij heeft immers maar liefst 49 literaire publicaties op zijn naam staan en is verschillende malen genomineerd voor de Thea Beckmanprijs.

16 Vraag het de sterren
Liefde voor het leven
Geraldine Metselaar
Wanneer moet je kind starten met het beoefenen van een instrument of een sport om later een topprestatie te levere? Op z’n derde, vierde of juist eerder? want soms lijkt ‘beter te vroeg’, nog niet vroeg genoeg. En maak je als tienjarige allang geen kans meer om profvoetballer te worden.

18 Beeldenstorm
Lo•s Eijgenraam
Vlak na het Sint Maartenfeest was ik op een vrijeschool om een kleuterleidster te begeleiden die nieuw was. ‘Alles van de vrijeschool’ was nieuw voor haar. Tranen met tuiten… Alles wat er in Nederland in de bestaansgeschiedenis van de vrijescholen aan idee‘n was ontstaan, moest deze allerliefste kleuterjuf op ŽŽn avond tevoorschijn toveren.

19 Afstand…
IMPULS & BALANS
Francis Teeuw
In de kerstvakantie zou ik naar drie nieuwe kleuters een welkomstkaart sturen. Ik besloot ze zelf te bezorgen…

20 Maria Lichtmis
JAARFEESTEN
Lo•s Eijgenraam
Afscheid van het licht en het licht neemt toe…

23 Naar de Parcivalschool in Amstelveen!
Jeanne Meijs ging op reis…
Jeanne Meijs
“In dit leven besluit ieder van ons, vaak niet eens vol-bewust, om een ontwikkelingsmens te zijn of niet…” Maar hoe kan dat nu niet zo zijn, we ontwikkelen ons toch allemaal?

24 Knutselidee‘n, recepten, speltips
Katja Kaiser
Een feestboom voor de vogels
– Gevilte sneeuwpopjes voor de wintertafel
– Oudhollands winters recept: drie-in-de-pan
– Een fantasiespel voor donkere dagen

26 Eenvoudig, spectaculair en met klassieke schoonheid…
Kinderboeken
Maria Lagaay
– Kabouter Thijm
– Een muizenavontuur
– Bloemenkinderen
– The Secret Garden
– Arthur van Albion
– Nacht van Inkt

29 Nee!: waarom ouders het niet zeggen en kinderen het wel moeten horen
Opvoedkundige adviezen aan ouders om hun kinderen grenzen te stellen.
David Walsh, Christofoor, Zeist, 2008
Boeken
Khilma van der Klugt-Kranedonk

30 Gezond onderwijs
Jan Alfrink
Een toneelervaring in klas 4

32 Constitutiebeelden van Sigaud (1)
Lo•s Eijgenraam
Deze beelden zijn gericht op de fysieke ontwikkeling van kinderen tussen de 0-7 jaar. In de volgende edities zal worden gesproken over de temperamenten (7-14 jaar), over de planetenkwaliteiten (14-21 jaar) en over de biografische wetmatigheden van 21 tot 63 jaar. Iedere zeven jaar kan zich, ook na het 21ste levensjaar, een nieuwe vraag aandienen om als mens je mee uiteen te mogen zetten.

34 In verwachting van Adam – Een waar gebeurd verhaal met onverwachte aardse en spirituele ontmoetingen
De komst van een kind met het syndroom van Down betekent een ingrijpende verandering in het leven van twee academici.
Martha Beck, Christofoor, Zeist, 2008
Boeken
Katja Kaiser

35 “Heb u tante ook gekonnen”
De taalles
W.F. Veltman
Ondertekend door: Uw vriend Ken Kan (taalfrik)