Vernieuwing — Jrg. 63 (september 2004) Nr. 7

Thema: COMPETENTIES
Competenties zijn in. Tot nu toe speelt het competentiedenken vooral een rol in personeelsbeleid en de verschillende vormen van beroepsonderwijs. Maar er is een plan het systeem van kerndoelen in het voortgezet onderwijs te veranderen in een systeem op basis van competenties. Aanleiding voor Vernieuwing uit te zoeken wat er precies met competentiegericht leren en opleiden wordt bedoeld, wat de ervaringen in het beroepsonderwijs zijn en welke perspectieven het competentiedenken biedt voor het algemeen vormend onderwijs.

3 Competenties
Frank Studulski & Marijke Huisman
Redactionele inleiding bij deze special.

6 De tentakels van het competentiedenken
THEMA – BRONNEN
Arjan Dieleman
Economie en cultuur raken meer en meer met elkaar vervlochten en het onderwijs zet in op beroepssocialisatie en identiteitsvorming. Dit geldt niet alleen voor het beroepsonderwijs. In rap tempo verovert het competentiedenken ook het hoger en voortgezet onderwijs. Dieleman onderzocht waarom dit denken zo gemakkelijk gehoor vindt en zocht naar bronnen waaruit competentiedenkers hun inspiratie putten.

10 Competentiegericht leren in het beroepsonderwijs
THEMA – BEROEPSONDERWIJS
Jeroen Onstenk
Competentiegericht leren en opleiden is een uitdaging voor vitaal, toekomstgericht en zinvol onderwijs. Dat geldt volgens Jeroen Onstenk voor het beroepsonderwijs, maar zeker ook voor het algemeen vormend onderwijs. In zijn bijdrage schetst Onstenk een beeld van competentiegericht leren en opleiden als een integrale benadering.

13 Competenties meetbaar maken
THEMA – BRONNEN
Ger van der Kroft & Jan van Weeren
Het denken in competenties heeft nogal wat gevolgen voor het onderwijs. De rol van de leerkracht en de inhoud van het curriculum moeten bijgesteld worden, en er moeten instrumenten worden ontwikkeld om competenties te kunnen meten. Ger van der Kroft en Jan van Weeren, werkzaam bij de Citogroep, verkennen de mogelijkheden en benadrukken dat leren en beoordelen binnen het competentiegericht opleiden onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

16 Met andere ogen. Brede-schoolactiviteiten en competentie
THEMA – BREDE SCHOOL
Saskia van Oenen
Wat dragen brede-schoolactiviteiten bij aan de ontwikkeling van leerlingen? Het beantwoorden van deze vraag draait veelal om organisatorische en beleidsmatige processen bij samenwerking tussen instellingen. Maar wat kunnen kinderen van concrete brede-schoolactiviteiten leren, hoe maak je inzichtelijk of dat ook gebeurt en kun je dat benoemen in termen van competenties van leerlingen en hun begeleiders? Saskia van Oenen schetst haar worsteling met deze vragen.

20 Het aanzien van het kinderboek. Ruim een halve eeuw illustraties in de jeugdliteratuur.
Peter van den Hoven
Vorig jaar verscheen het boek Prentenboeken, ideologie en illustratie 1890-1950. Aanleiding voor Peter van den Hoven zich te verdiepen in de picturale evolutie van het kinderboek in de laatste decennia.

24 ‘Dingen worden pas leuk als je je erin verdiept’. Geschiedenis in het Studiehuis
Simone Nijboer
Als docent Geschiedenis stoorde Mieke de Vos zich aan de beeldvorming over leerkrachten bij de invoering van het Studiehuis. ‘Ik steek er veel energie in om mooie anekdotes te kunnen vertellen om de geschiedenis meer te laten leven voor de leerlingen, en dan word ik als “lesboer” neergezet!’ Het derde deel in de serie interviews met leerkrachten over het Studiehuis.

RUBRIEKEN

19 ABC-Column
Anne Luc van der Vegt
Computers

27 Nieuwe boeken
Peter van den Hoven

29 Info-rubriek