Vernieuwing — Jrg. 63 (oktober/november 2004) Nr. 8/9

Thema: JEUGDPARTICIPATIE: NAAR EEN TWEERICHTINGSVERKEER
Al jaren proberen overheden en instellingen jeugdparticipatie te bevorderen. De inhoud van het begrip jeugdparticipatie blijkt echter niet eenduidig, evenmin als de motieven achter het streven naar participatie. Bovendien bereiken vele participatieprojecten slechts een beperkte groep jeugdigen. Vernieuwing onderzocht de knelpunten en tegenstrijdigheden in de praktijk van jeugdparticipatie en presenteert een aantal inspirerende voorbeelden van geslaagde participatievormen. Daaruit blijkt dat jeugdparticipatie een tweerichtingsverkeer tussen jeugdigen en v0lwassenen vereist.

4 Jeugdparticipatie: naar een tweerichtingsverkeer
THEMA
Jodi Mak & Bruno Emans
Redactionele inleiding.

7 Jong en maatschappelijk actief. Marketing van burgerschapsvorming
THEMA – LEEFWERELD
Pauline Naber & Marieke van der Plas
Ondanks de verzuchtingen van volwassenen blijkt een groot deel van de jongeren wel degelijk betrokken bij hun omgeving. Ze participeren echter op andere manieren en vanuit andere motieven dan eerdere generaties. Participatieprojecten zijn volgens Pauline Naber en Marieke van der Plas daarom gebaat bij een marketingaanpak.

11 Participeren moet je leren!
THEMA – POLITIEKE PARTICIPATIE
Karel Ploeger
Wie achttien jaar wordt, krijgt stemrecht. Jonge mensen worden echter nauwelijks voorbereid op de democratische besluitvorming. Een lesje staatsinrichting is niet genoeg, jongeren hebben vaardigheden nodig om als actief burger in de maatschappij te kunnen staan. Ze moeten gereedschap krijgen en weten hoe dit te gebruiken, waarna ze zelf kiezen ˜f en wanneer ze participeren.

14 De jeugdschouw: voor en door jeugd
THEMA – JEUGDBELEID
Susan Hurenkamp
Een van de speerpunten in het jeugdbeleid van de gemeente Heerlen is jeugdparticipatie. Om kinderen bij hun leefomgeving te betrekken, is in de buurt Eikenderveld een jeugdschouw georganiseerd. Susan Hurenkmap schetst de opzet, uitvoering en resultaten van deze jeugdschouw.

17 ‘Participatie is positief, maar de weg is niet altijd helder’. Alinda Lunshof over de Kinderraden in Utrecht.
THEMA – KINDERRAAD
Frank Studulski
In Utrecht zijn de Kinderraden een structureel onderdeel van het gemeentelijk jeugdbeleid. Elk jaar bedenken kinderen uit alle wijken honderden idee‘n om de kwaliteit van hun leefomgeving te verbeteren. Frank Studulski sprak met Alinda Lunshof, kinderwerker en organisator van de Kinderraad in de Utrechtse binnenstad.

20 Meten = Weten. Ervaringen met jeugdparticipatie
THEMA – PARTICIPATIEBELEID
Winny Bogaards & Marisca Boer
Jeugdparticipatie moet structureel onderdeel worden van de beleidsvorming van gemeente, school, organisatie of provincie. Om te zien in hoeverre de ge•nitieerde jeugdparticipatie ook daadwerkelijk beklijft, heeft PJ PARTNERS een effectevaluatie uitgevoerd en een meetinstrument ontwikkeld. Winny Bogaards en Marisca Boer berichten over de resultaten uit beide effectmetingen.

23 Voor wie doen we het eigenlijk? Jeugdparticipatie in de jeugdzorg
THEMA – JEUGDZORG
Ivet Pieper
De nieuwe Wet op de jeugdzorg stelt cli‘ntenparticipatie verplicht. Het ge‘igende middel daartoe is de cli‘ntenraad. Deze vorm van participatie sluit echter niet goed aan bij de belevingswereld van jongeren. Stichting Alexander ontwikkelde daarom JongerenInspectieTeams. Ivet Pieper bespreekt de kansen en knelpunten van deze participatievorm.

27 Willen jongeren wel participeren? Jongeren en hun motivatie voor participatie
THEMA – JEUGDZORG
Saskia Kastein
In de jeugdzorg zijn volop participatiemogelijkheden voor jongeren. Het probleem is dat er een elitevorming dreigt. Saskia Kastein roept professionals daarom op te blijven investeren in een groter bereik. Dat kan door aansluiting te zoeken bij de motieven van jongeren zelf. Die willen leuke, leerzame en zinvolle activiteiten die op korte termijn resultaat bieden.

30 Participatie als pedagogische opdracht. Het project Jongerenparticipatie in Rotterdam
THEMA – VMBO
Rien van Genderen
Een aantal jaren geleden experimenteerden zes Rotterdamse scholen voor VMBO met de vormgeving van jongerenparticipatie. In zijn schets van dit project concludeert Van Genderen dat een geslaagde jongerenparticipatie minimaal twee voorwaarden vereist: een doelbewuste attitude van de volwassen begeleiders en een schoolcultuur die verantwoordelijkheid van leerlingen hoog in het vaandel heeft staan.

34 De school als oefenruimte voor participatie
THEMA – PEDAGOGIEK
Wouter Pols
Binnen het onderwijs is jeugdparticipatie niet zelden een lege huls, waarvan de effecten zeer gering zijn. In de praktijk van de Franse onderwijzer Fernand Oury vond Wouter Pols echter een inspirerende participatiepedagogiek. Daaruit blijkt dat de school wel degelijk in staat is kinderen en jongeren de ruimte te geven voor hun eigen inbreng, met maximaal resultaat.

37 Meiden praten met meiden. Een zelfhulpgroep van Marokkaanse meisjes in Rotterdam
THEMA – MEIDEN
Joke van der Zwaard
In de wijk Schiemond in deelgemeente Delfshaven in Rotterdam verzorgt een groepje Marokkaanse meiden discussielessen op scholen en een hulp-telefoonlijn voor meiden. Dat doen ze naast hun studie, werk en gezin. Hoe is dit project ‘Meiden praten met meiden’ ontstaan en wat is de motivatie van de deelnemers?



40 ‘Met alleen (mee-)praten verander je niks’. Jongerenparticipatie buiten de gebaande paden
THEMA – JONGEREN
Pytrik Schafraad
Journalisten, politici en wetenschappers verkondigen nogal eens de stelling dat de maatschappelijke betrokkenheid van de huidige generatie jongeren nihil zou zijn. Dat is onterecht, stelt Pytrik Schafraad. Wel treden jongeren buiten de voor hen gebaande paden. Met hun aandeel in groepen als Eurodusnie en Gratis Eten laten ze zien heel goed eigen participatievormen te kunnen bedenken en praktiseren.

RUBRIEKEN

43 Nieuwe boeken
Peter van den Hoven

45 Info-rubriek