Vernieuwing — Jrg. 63 (juni 2004) Nr. 6

Thema: HET KLIMAAT OP STRAAT
Steeds minder kinderen krijgen de ruimte om hun vrije tijd zonder toezicht van ouders of andere volwassenen door te brengen. Het klimaat op straat zou dat onmogelijk maken. In dit nummer van Vernieuwing aandacht voor enerzijds de ingekrompen bewegingsvrijheid van de jeugd, anderzijds het gebrek aan vertrouwen van volwassenen in de publieke ruimte. Een onderzoek naar de vraag hoe de bewegingsvrijheid, experimenteerruimte en ontmoetingsmogelijkheden van kinderen en jongeren vergroot en het sociale en pedagogisch klimaat op straat verbeterd kunnen worden.

4 Het klimaat op straat
THEMA
Joke de Wilde & Joke van der Zwaard
Redactionele inleiding op dit themanummer

8 Ouders, ga maar even koffie halen
THEMA – PEDAGOGIEK
Pauline Schreuder
Moderne ouders zijn voortdurend op hun hoede om te zorgen dat hun kind niets overkomt. Dat leidt er onder andere toe dat veel kinderen nauwelijks de ruimte krijgen zich zonder toezicht te bewegen. Pauline Schreuder breekt op basis van pedagogische, psychologische en sociale argumenten een lans voor minder toezicht op kinderen en meer gebruik van de publieke ruimte door kinderen.

11 Ieder kind heeft recht op zijn eigen bult
THEMA – SPELEN
Marianne de Valck
Speelgoed en speelruimtes zijn onderdeel van een groeiende claimcultuur, constateert Marianne de Valck van het Adviesbureau Spelen en Speelgoed. Dat heeft ernstige gevolgen voor de ruimte die kinderen krijgen om te spelen. Om werkelijk te kunnen spelen, hebben kinderen vrijheid nodig. Opdat ze zelf op onderzoek mogen gaan en hun wereld ontdekken: buiten en binnen.

14 ‘Je was altijd buiten’. Ouders worstelen met anonieme publieke ruimte
THEMA – LEEFBAARHEID
Linda Bolt
Een kind alleen is ongewoon geworden in de openbare ruimte. Bijna altijd is er wel een toezichthouder in de buurt: ouder, oppas, leerkracht, een bekende volwassene die de veiligheid in de gaten houdt. Zelf herinneren volwassenen zich van hun jeugd juist het vrije spelen. ‘Je was altijd buiten’ vertelden ze Lia Karsten en Carolien Bouw die onderzoek deden naar het dagelijks leven van kinderen in grote steden. Linda Bolt sprak met hen over de veranderingen in de speelmogelijkheden van kinderen in de tweede helft van de twintigste eeuw.

20 Een verdediging van het rondhangen
THEMA – WELZIJN
Joke van der Zwaard
Klachten over kinderen en jongeren op straat komen vroeg of laat bij het welzijnswerk terecht. Joke van der Zwaard sprak daarom met Peter Hartog en Bern Motta, die zich beiden op het Rotterdamse welzijnsterrein bewegen. Uit hun ervaringen blijkt dat het pedagogische klimaat op straat gedifferentieerder en genuanceerder bezien moet worden dan in de huidige discussies over de grotestadsproblemen doorgaans gebeurt. Sommige hangjongeren hebben al een volle agenda en volwassenen spelen ook een rol in het ontstaan van problemen op straat

24 Beleidsruimte voor loslopende kinderen en jongeren
THEMA – BELEID
Froukje Hajer
In het dichtbevolkte Nederland staat de speelruimte voor kinderen en jongeren onder druk. Belangen van volwassenen, dieren en erfgoed worden gekend in de plannen voor nieuwbouw en herstructurering, maar ruimte voor de jeugd is meestal sluitpost. Kinderen en jongeren vinden vervolgens uitdagingen op plekken die volwassenen niet voor hen hebben bestemd, waardoor hun aanwezigheid al snel als overlast wordt ervaren. Een levende omgeving vereist echter de aanwezigheid van gezinnen met kinderen. Froukje Hajer schetst de mogelijkheden van speelruimtebeleid.

27 Jong op straat. Werken aan een pedagogisch klimaat in de buitenruimte.
THEMA – GROTE STEDEN
Frans Spierings
De laatste jaren zijn er vele projecten gestart om het gevoel van veiligheid op straat te bevorderen. Voor projecten als Buurtvaders en Thuis op Straat huurden lokale welzijnsinstellingen mensen met een ‘Melkertbaan’ in om toezicht te houden en een prettig klimaat op straat te genereren. Weinig mensen houden dit werk lang vol en vele projecten zijn alweer gestopt. Frans Spierings onderzocht wat er nodig is om openbare ruimtes ook voor kinderen als publieke ruimtes te laten functioneren, en aan welke professionele voorwaarden dan moet worden gewerkt.

RUBRIEKEN

17 Nieuwe boeken

Peter van den Hoven

30 Info-Rubriek