Vernieuwing — Jrg. 63 (januari 2004) Nr. 1

Thema: STEUN VOOR HET GEZIN
Ouders en opvoeders staat een uitgebreid netwerk van informele en formele ondersteuning terzijde, van websites als ‘Ouders online’ tot professionele zorg via consultatiebureaus en instanties voor kinderbescherming. Het formele netwerk van opvoedingsondersteuning adviseert ouders, maar controleert tegelijkertijd of zij de verantwoordelijkheid voor opvoeding wel (kunnen) dragen. Deze dubbele taakstelling roept vragen op over de inhoudelijke uitgangspunten van gezinsondersteuning en de vrijheid van opvoeders. In dit nummer van Vernieuwing daarom aandacht voor de spanning tussen autonomie van gezinnen en opvoedingsondersteuning.

4 Steun voor het gezin. Kritische overwegingen bij opvoedingsondersteuning.
THEMA
Roel van Goor, Marie-JosĀŽ Koerhuis & Jodi Mak
Redactionele inleiding: zie hierboven.

6 Democratisering van het ouderschap? De ‘goede’ opvoeding in tijden van pedagogisering en individualisering.
THEMA – GESCHIEDENIS
Janneke Wubs & Nelleke Bakker
Populaire opvoedingsadviezen benadrukten lange tijd de vorming van een deugdzaam karakter en dienstbaarheid aan de gemeenschap. Na 1970 signaleren Janneke Wubs en Nelleke Bakker een streven naar optimale kinderlijke ontwikkeling en een plezierige ouder-kindrelatie. Ouders werden echter niet onafhankelijker. De hoeders van de moraal hebben het laatste woord overgedragen aan wetenschappers en therapeuten.

9 Goed opvoeden is autoritatief opvoeden?!
THEMA – PEDAGOGIEK
Gert-Jan Vreeke & Roel van Goor
De ideale opvoeding is een autoritatieve opvoeding, aldus professionele opvoeders, beleidsmakers en empirisch pedagogen. De positieve waardering voor deze opvoedingsstijl gaat in de wereld van beleid en ouderondersteuning samen met een waarschuwing tegen andere opvoedingsstijlen. Gert-Jan Vreeke en Roel van Goor plaatsen kanttekeningen bij de waarde van het begrip opvoedingsstijl voor opvoedingsondersteunende activiteiten.

12 Het keurslijf van ondersteuning. Opvoedingsondersteuning aan Marokkaanse moeders.
THEMA – CONSULTATIEBUREAU
Marina Jonkers
Het consultatiebureau wordt gezien als de ideale plek om gedrags- en opvoedingsmoeilijkheden vroegtijdig te signaleren. Marina Jonkers deed onderzoek naar de interactie tussen Marokkaanse moeders en de wijkverpleegkundigen van consultatiebureaus. Zij constateert dat de overwaardering van professionele opvoedingskennis feitelijk fungeert als norm voor ‘goed moederschap’.

15 Autonomie en bescherming. Spanning tussen rechten van ouders en kinderen.
THEMA – INTERVENTIE
Nannie Boermans
In onze samenleving mogen alle burgers zelf bepalen hoe ze willen handelen. De overheid dient zich dus niet te bemoeien met de manieren waarop ouders hun kinderen opvoeden. De laatste jaren gaan echter stemmen op ouders tot medewerking aan hulpverlening en ondersteuningsprogramma’s te dwingen. Nannie Boermans verkent de grenzen van de autonomie van ouders.

18 Hulp aan kwetsbare gezinnen. Een mismatch tussen vraag en aanbod.
THEMA – HULPVERLENING
Marjolein Goderie
Met de pas ingevoerde Wet op de Jeugdzorg wordt beoogd de afstemming tussen vraag en aanbod te verbeteren. Marjolein Goderie signaleert echter een blijvende mismatch tussen het hulpverleningsaanbod van instellingen en de vragen van kwetsbare gezinnen. Zij pleit voor meer nabijheid van hulpverleners, die de tijd moeten krijgen een vertrouwensrelatie met gezinnen op te bouwen.

22 Fair play en ‘foul play’ in het amateurvoetbal. De schaduwkant van sport.
THEMA – SPORT
Nanne Boonstra, Jodi Mak & Lex Veldboer
2004 is uitgeroepen tot Europees Jaar van de Opvoeding door Sport. Sport zou bijdragen aan waarden als samenwerking, solidariteit, ontmoeting, tolerantie en zelfs integratie. Nanne Boonstra, Jodi Mak en Lex Veldboer berichten over de schaduwzijden van sport in hun bijdrage over agressie in het Rotterdamse amateurvoetbal.

25 Het zal jou een zorg zijn… Knelpunten in de leerlingenzorg.
THEMA – INTERN BEGELEIDERS
Alexander Minnaert & Marianne Koole
Intern begeleiders en leerkrachten vervullen een cruciale rol in de dagelijkse leerlingenzorg op school. Leerkrachten worden in die zorgfunctie begeleid door intern en ambulant begeleiders. Maar wie begeleidt de intern begeleiders? Alexander Minnaert en Marianne Koole onderzochten de knelpunten die intern begeleiders in hun werk ervaren.

RUBRIEKEN

21 Vernieuwers van Vroeger

Bert van Oers
Lev Vygotskij (1896-1934)

28 Nieuwe boeken
Peter van den Hoven

30 Info-rubriek