Vernieuwing — Jrg. 62 (september 2003) Nr. 7

Thema: DE TWEEDE FASE VAN HET STUDIEHUIS
Vanaf het moment dat de plannen vorm kregen, ligt het Studiehuis onder vuur. Op de opiniepagina’s van kranten leefde indertijd een sterk verlangen naar de goede, oude HBS. Leerkrachten klaagden en klagen over de teloorgang van vakinhoudelijke kennis, en leerlingen over de werkdruk. Inmiddels heeft de minister van Onderwijs een aantal wijzigingen aangekondigd die scholen en leerlingen minder werkdruk en meer vrijheid moeten bieden. Ondertussen lijkt af en toe te worden vergeten waarom het Studiehuis eigenlijk is ingevoerd, en welke mogelijkheden het biedt. In dit nummer van VERNIEUWING daarom aandacht voor de kansen en knelpunten van het Studiehuis.

4 De tweede fase van het Studiehuis
THEMA
Frank Studulski & Wiel Veugelers
Redactionele inleiding: zie hierboven.

7 De pedagogische kwaliteit van het Studiehuis
THEMA – PEDAGOGIEK
Wim Wardekker
Uit pedagogisch oogpunt is het Studiehuis volgens Wim Wardekker geen verantwoorde vernieuwing. Desalniettemin ziet hij mogelijkheden de concepten cošperatief en zelfstandig leren in deze richting om te buigen. Maar dat vereist uiteindelijk een andere opvatting over de doelstellingen van de school.

10 De leraar in de vernieuwde Tweede Fase HAVO/VWO
THEMA – LERAREN
Wiel Veugelers
In de discussies en praktijken rond het Studiehuis speelden docenten een centrale rol. Wiel Veugelers laat zien dat het hen niet alleen ging over het al dan niet meer frontaal mogen lesgeven, maar vooral ook over de positie van hun vak binnen het curriculum, de inhoud van dat vak en over hun autonomie als leerkrachten.

13 Tweede Fase: te doen of niet te doen? Tijdsbesteding en studielast van leerlingen.
THEMA – LEERLINGEN
Jos van Kuijk & Huub Braam
In december 1999 togen zo’n twintigduizend leerlingen naar Den Haag om te demonstreren tegen de studielast in de Tweede Fase. Het programma werd aangepast, en onlangs kondigde minister Van der Hoeven opnieuw een verlichting aan. Jos van Kuijk en Huub Braam schetsen een beeld van de werkdruk en de studeerbaarheid van het Studiehuis.

16 Zelfstandig leren en groepsverschillen in het Studiehuis
THEMA – ALLOCHTONEN
Sarah Blom
In de bovenbouw van HAVO en VWO zijn relatief weinig allochtone leerlingen te vinden. Bij de invoering van het Studiehuis bestond de vrees dat dit aantal nog zou verminderen. Sarah Blom doet verslag van een onderzoek naar de leerwijze van leerlingen, hun motivatie en de verschillen tussen allochtone en autochtone leerlingen.

19 De januskop van het Studiehuis. Individualisering en pedagogisering versus disciplinering en centrale eisen
THEMA – DISCUSSIE
Saskia Grotenhuis
Een paradox van het onderwijs is dat de noodzaak tot aandacht voor het eigene van ieder kind gepaard gaat met een noodzaak tot centrale prestatie- en disciplineringseisen. Elke vorm van onderwijs moet tussen deze twee polen een weg vinden. Saskia Grotenhuis betoogt in haar opini‘rende bijdrage dat juist het leren leren-concept en de studieprofielen het Studiehuis belemmeren om die weg te vinden.

24 Tussenschoolse opvang. Professionalisering van het overblijven
Ria Meijvogel
OVERBLIJVEN
Het Instituut voor Ontwikkeling van Schoolkinderopvang beijvert zich al jaren voor de professionalisering van het overblijven als een vorm van kinderopvang. Ria Meijvogel schetst hoe het jarenlange lobbyen zijn vruchten lijkt af te werpen in de wet- en regelgeving.

27 Wat brengt ons het adaptief onderwijs?
ADAPTIEF ONDERWIJS
Jo Nelissen & Frank Studulski
De verschillen tussen kinderen in een willekeurige groep van een basisschool zijn aanzienlijk. Uiteraard proberen leerkrachten het elk kind uit de groep naar de zin te maken, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat Žlk kind een zinvolle en succesvolle schooltijd meemaakt. Jo Nelissen en Frank Studulski onderzochten of adaptief onderwijs in dezen een oplossing biedt.

RUBRIEKEN

22 Nieuwe boeken
– Moed en kracht
– Engel
– Paradijs
– Politiek correct
– Bekroningen KINDERBOEKENWEEK 2003

30 Info-rubriek