Vernieuwing — Jrg. 62 (juni 2003) Nr. 6

Thema: De schaal van de school en schaalvergroting in het onderwijs
De menselijke maat moet terugkeren in het onderwijs. Die stelling poneerde niet alleen Pim Fortuyn, maar velen voor en na hem. Onlangs onderzocht de Onderwijsinspectie de relatie tussen schoolgrootte en kwaliteit, maar een duidelijke samenhang bleek niet te vinden. Toch lijkt de publieke opinie beheerst door een verlangen naar een veilige, overzichtelijke school zonder bureaucratie waar warme contacten tussen leerlingen en docenten bestaan. VERNIEUWING onderzocht de voor- en nadelen van schaalvergroting in het onderwijs, en verkende de mogelijkheden van kleinschalige organisatie binnen een groter geheel.

4 De schaal van de school en schaalvergroting in het onderwijs
THEMA
Frank Studulski & Marie-JosŽ Koerhuis
Redactionele inleiding: zie hierboven.

8 Schaalvergroting. Een historisch perspectief
THEMA – GESCHIEDENIS
N.L. Dodde
De bezuinigingen in het onderwijs zijn sinds de jaren zeventig verkocht met argumenten over fusiescholen die tot gelijkheid van onderwijskansen zouden leiden. Nu blijkt dat grote scholen gŽŽn kans op sociale gelijkheid bieden, wordt er volgens professor Dodde opnieuw een ideologische draai aan de schaalvergrotingspolitiek gegeven.

11 Captains of education. Bovenschools management in het primair onderwijs
THEMA – BASISONDERWIJS
Eva Voncken
Steeds meer scholen in het basisonderwijs krijgen te maken met een of andere vorm van bovenschoolse directievoering. Naar schatting geldt dat voor een kwart van de scholen. Hoe ziet dat bovenschools management er uit en wat zijn de voor- en nadelen ervan? Eva Voncken sprak daarover met Paul van Agten.

14 Klein in groot: de fysieke factor
THEMA – ARCHITECTUUR
Addy de Vroomen
In de pleidooien voor een ‘menselijke maat’ lijken de kleine dorpsscholen uit de tekeningen van Anton Pieck richtinggevend. Addy de Vroomen hekelt de tegenstelling tussen klein en groot, en pleit voor de organisatie van kleinschaligheid binnen grote schoolorganisaties.

16 Schaalgrootte en pedagogisch klimaat in het middelbaar beroepsonderwijs
THEMA – BEROEPSONDERWIJS
Els de Koning & Monique Boekaerts
In de jaren tachtig is het middelbaar beroepsonderwijs ondergebracht in Regionale Opleidingscentra. Er zijn toentertijd nooit vraagtekens rondom het pedagogisch klimaat gesteld. De Vakgroep Onderwijskunde van de Universiteit Leiden onderzocht nu hoe MBO-leerlingen en -docenten de grootte van hun school ervaren.

19 Fuseer met visie. Schaalvergroting in het voortgezet onderwijs
THEMA – VOORTGEZET ONDERWIJS
Harry Verkoulen
Een viertal scholen van de Vereniging Ons Middelbaar Onderwijs fuseerde in 2002 tot 2College, waar zo’n 4300 leerlingen hun onderwijs krijgen. Algemeen directeur Harry Verkoulen schetst de voordelen van zo’n grote organisatie.

24 ‘Buiten kun je lekker rennen’. Ruimte voor de jeugd
BUITENRUIMTE
Marian Schouten
In de grotere steden is het voor veel kinderen niet vanzelfsprekend om ‘zomaar’ buiten te spelen. Marian Schouten onderzocht het belang van buiten spelen en verkent de mogelijkheden om de openbare ruimte geschikter voor kinderen te maken.

27 Biografie zonder boeken. De moeilijke relatie tussen leven en werk
SCHRIJVERS
Peter van den Hoven
Chris van Abcouden en Annie M.G. Schmidt zijn al jaren dood, maar via hun geesteskinderen leven ze door in boeken, musicals, toneelstukken en verfilmingen. Beide schrijvers kregen onlangs een biografie, gebeurtenissen die in de pers de nodige publiciteit hebben getrokken. Peter van den Hoven onderzocht of ze echt de moeite waard zijn en breekt een lans voor de volwaardige jeugdliteraire biografie.

RUBRIEKEN

22 Nieuwe boeken
– Ted van Lieshout
– Annika Thor
– Tante Patent
– Klaus Kordon

30 Info