Vernieuwing — Jrg. 62 (februari 2003) Nr. 2

4 De prijs van het onderwijs. Inkomensverschillen en onderwijskansen in Nederland
Joke van der Zwaard
Redactionele inleiding: Sinds een aantal jaren wordt weer erkend dat er in Nederland sprake is van grote inkomensongelijkheid en armoede. Vele gezinnen moeten langdurig van een sociaal minimum rondkomen. Soms heeft die situatie effecten voor de maatschappelijke kansen die mensen hebben en ervaren – ook op het terrein van onderwijs. Scholen vragen immers geld van ouders: voor boeken, rekenmachines, excursies. Er zijn wel mogelijkheden voor ouders om tegemoetkomingen in de onderwijskosten voor hun kinderen te krijgen, maar die zijn relatief onbekend. Met deze special belicht Vernieuwing de letterlijke prijs van het onderwijs en bepleit de redactie meer erkenning van scholen voor armoedeproblemen van ouders en kinderen.

8 Wie kan dat betalen ? Kosten voor onderwijs
Mireille Gemmeke
De kosten die ouders voor onderwijs van hun schoolgaande kinderen maken, zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Maar hoe hoog liggen die kosten nu precies ? En wat betekenen de onderwijskosten voor ouders uit lage inkomenscategorieĀ‘n ? Mireille Gemmeke geeft antwoord op deze vragen aan de hand van twee voorbeeld-gezinnen.

11 Schoolkosten in Goes
Het Platform Arme Kant van Goes publiceerde onlangs een analyse van de lasten die ouders moeten opbrengen voor het onderwijs van hun kinderen.

12 Armoede en de school. Naar een bewuster schoolkostenbeleid
Miek Hoogbergen
Deelname aan onderwijs en buitenschoolse activiteiten vergroot de ontwikkelingskansen van kinderen. Daarover zijn de meeste mensen het wel eens. Zelden wordt echter stilgestaan bij het feit dat onderwijs en onderwijsgerelateerde activiteiten geld kosten. Miek Hoogbergen pleit voor een armoedebewustzijn op scholen en een transparant kostenbeleid.

15 ‘Hulp aan ouders begint met goed contact’. Wat een basisschool kan doen voor ouders met een minimuminkomen.
Anne-Luc van der Vegt
De leerlingen van de J.P.Coenschool in de Indische buurt van Amsterdam komen uit gezinnen die van weinig geld moeten rondkomen. De school houdt daarom rekening met die situatie, bijvoorbeeld door ouders de mogelijkheid te bieden de ouderbijdrage gespreid te betalen. Anne-Luc van de Vegt bezocht de school en sprak met directeur Sylvie van den Akker.

18 Moet je kleuters toetsen om te weten of ze kansarm zijn ?
Paul Jungbluth
De Onderwijsraad stelt voor de ‘gewichtengelden’ in het basisonderwijs voortaan te verdelen via een kleutertoets. Nu gebeurt dat nog op basis van de opleiding van de ouders en van hun herkomst. Het instituut voor multiculturele ontwikkeling FORUM houdt dat laatste liever zo. Paul Jungbluth schetst ontstaan en ontwikkeling van de gewichtenregeling, die onlosmakelijk is verbonden met een verwarring van doelen en middelen, en sluit zich aan bij FORUM.

21 Volg de stoeptegels. Een natuurpad door de Rotterdamse wijk Hillesluis.
Ton Kalwij
In 2001 werd het natuurpad in Hillesluis verkozen tot Rotterdams project van het jaar. Aan de hand van stoeptegels met de afbeelding van een gierzwaluw kunnen kinderen en volwassenen een groene route volgen door hun wijk. Leerlingen van de Savornin Lohmanschool geven uitleg over egels, vlinders, het weer en insecten. Ton Kalwij liep mee en geeft een impressie van het natuurpad door Hillesluis.

25 Het einde van de lerarenopleiding ?
Trudy Moerkamp
Er is een groot tekort aan leerkrachten in het voortgezet onderwijs, maar de lerarenopleidingen verkeren in een crisis. In 2001 luidden zes directeuren daarover de noodklok in dagblad Trouw. Trudy Moerkamp neemt de situatie onder de loep en signaleert dat steeds meer schoolbesturen de opleiding van leerkrachten in eigen hand (willen) nemen.

RUBRIEKEN

17 ABC-Column
24 Vernieuwers van vroeger (CĀŽlestin Freinet)
28 Nieuwe boeken
30 Info-rubriek