Vernieuwing — Jrg. 61 (september 2002) Nr. 7

4 Overbelast. Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs
Eva Voncken & Frank Studulski
Redactionele inleiding: Ruim negentig procent van de leerkrachten in primair en voortgezet onderwijs heeft plezier in het werk. Tegelijkertijd verschijnen er regelmatig berichten over de hoge werkdruk onder deze beroepsbeoefenaren. Uit onderzoek blijkt echter dat leerkrachten niet meer uren werken dan in hun CAO staat voorgeschreven. Wat is dan de verklaring voor de werkdruk onder docenten? Vaak worden ‘de maatschappij’ en ‘het overheidsbeleid’ genoemd. In deze special van Vernieuwing aandacht voor de manier waarop het werk van docenten is georganiseerd en mogelijkheden tot verbetering.

7 De ondraaglijke zwaarte van het docentenbestaan
Eva Voncken
De B&A Groep bracht in samenwerking met TNO Arbeid onlangs de rapporten ‘Taakbesteding en taakbelasting van leraren in het primair respectievelijk voortgezet onderwijs’ uit. Eva Voncken sprak met een van de onderzoekers.

11 Werkdruk, deregulering en autonomie
Jeroen Imants
De bestuurlijke vernieuwing van het onderwijs staat in het teken van deregulering en autonomie voor scholen. Meer dan voorheen kunnen scholen invulling geven aan personeelsbeleid en de werksituatie van leraren. In zijn bijdrage onderzoekt Jeroen Imants of er een samenhang is tussen het dereguleringsbeleid van de overheid en de ruimte die leraren ervaren om goed werk te leveren in hun werk met leerlingen.

14 Autonomie, samenwerking en feedback. Naar een motiverende werkomgeving
Inge Bakkenes
De ervaren werkdruk wordt grotendeels bepaald door de mate waarin leerkrachten zich door hun werkomgeving gesteund voelen in wat zij als belangrijkste deel van hun taak beschouwen: goede resultaten met leerlingen behalen. Inge Bakkenes onderzocht hoe de factoren autonomie, samenwerking en feedback vorm krijgen in de leraarspraktijk en wat daaraan verbeterd kan worden.

17 Vertrouwt u ons niet? Wij zijn professionals, wij kunnen dit aan
Trudy Moerkamp
Jonge leerkrachten blijken een sterke behoefte aan professionele ruimte en vrijheid te hebben. In een manifest pleitte een aantal jonge docenten bijvoorbeeld voor afschaffing van centrale toetsen. Trudy Moerkamp bespreekt aan de hand van dit manifest en de bundel ‘Onderwijzen als roeping’ de autonomie van leerkrachten.

21 Weer zelf verantwoordelijk. Zelfsturende docententeams
Ineke van der Zwaal
De schaalvergroting in het voortgezet onderwijs heeft de afgelopen jaren geleid tot complexe organisaties met een hiĀ‘rarchische structuur. Docenten hebben veelal het gevoel dat beslissingen ‘elders’ worden genomen en voelen zich minder betrokken bij hun werk. Om docenten hun verantwoordelijkheid en betrokkenheid terug te geven, kan het zinvol zijn met zelfsturende teams van groepjes docenten te werken.

27 Werken aan samenwerking. Professionals in de brede school
Frank Studulski
In brede-schoolverband zitten professionals van diverse organisaties, uit diverse sectoren met elkaar om de tafel, soms in hetzelfde gebouw. Maar samenwerking vereist meer dan overleg. Frank Studulski pleit voor een pedagogische visie die het gezamenlijke resultaat is van een hechte samenwerking tussen leden van een brede-schoolteam. En dat moet georganiseerd worden, bijvoorbeeld door ‘sociaal-pedagogische regelaars’ .

RUBRIEKEN

20 ABC-Column
24 Nieuwe boeken
26 Bekroningen kinderboekenweek 2002
30 Info-rubriek