Vernieuwing — Jrg. 61 (oktober/november 2002) Nr. 8/9

4 De smaak van het leren. Kansen en dilemma’s van het VMBO
Eva Voncken & Anne van der Hout
Redactionele inleiding: Sinds de noodzaak zich voordeed de ambachtsschool te herzien, zijn er diverse pogingen gedaan het beroepsonderwijs voor jongeren van twaalf tot zestien jaar opnieuw in te richten. Belangrijke keuzen daarbij waren het onderscheiden van meer theoretisch en meer praktisch ingestelde leerlingen. De laatste ontwikkeling in de herinrichting is de introductie van het VMBO. In dit nummer van de Vernieuwing wordt onderzocht wat de kans van slagen is: biedt de invoering van het VMBO een antwoord op de dilemma’s die zich voordoen en wat gebeurt er gaandeweg de rit?

10 Een geslaagde operatie? De structurele verandering van het VMBO
Frans Wisman
Er is veel kritiek op het VMBO, zowel op het invoeringstraject als op het resultaat zoals dat er nu is. Frans Wisman is evenwel positief over de onderwijsvernieuwing waarmee het beroepsonderwijs eindelijk lijkt ontdaan van het negatieve imago. Desalniettemin ziet ook hij knelpunten, bijvoorbeeld in de programmaversmalling voor de zwakste leerlingen.

13 De beroepskolom gesplitst. Een doorgaande lijn in het beroepsonderwijs
Erik Hšlscher
Het VMBO staat voor een onmogelijke taak. Enerzijds moeten zoveel mogelijk leerlingen binnenboord gehouden worden, anderzijds moet het VMBO fungeren als het fundament van een volwaardig alternatief voor de AVO-route. Deze twee doelstellingen zijn niet te verenigen, aldus Erik Hšlscher. Hij pleit daarom voor een splitsing in het fundament van de beroepskolom.

17 Nieuw keerpunt voor het VMBO. Een integrale pedagogiek voor het beroepsonderwijs
Hein de Jager
Als het nieuwe VMBO het fundament van de beroepskolom moet worden, vereist dat volgens Hein de Jager een nieuwe pedagogiek waarin praktische beroepsvoorbereidende en algemeen vormende vakken in een samenhang aan de leerlingen worden gepresenteerd. Dat vereist tevens dat scholen nu al de ruimte nemen deze samenhang te realiseren, eventueel buiten het formele keurslijf van het VMBO.

21 Kansen voor het VMBO. Toekomst voor het buitenschools leren.
Ton Eimers & Ben Hšvels
De auteurs constateren dat het buitenschools leren in VMBO-scholen weliswaar een vaste plaats in het onderwijsprogramma heeft, maar tegelijkertijd niet als volwaardig onderwijsonderdeel wordt gezien. Zij onderzochten voor het VMBO zorg & welzijn de knelpunten en kansen voor een betere inbedding van het buitenschools leren.

25 Een positieve keuze . Duurzaam leren in het beroepsonderwijs
Jolanda Buwalda & Cornelis Eisma
Het reguliere onderwijs zit gevangen in het kwalificeren van leerlingen volgens vastgestelde planningen, programmaroutes en exameneisen. Jolanda Buwalda en Cornelis Eisma pleiten voor een rigoureuze omslag in het leerproces.

28 School in verandering. Een professionele aanpak in een onderwijscontext

Anne van der Hout
Het Amsterdamse Marcanti College profileerde zich eind jaren tachtig met eigen idee‘n over beter onderwijs aan leerlingen in achterstandssituaties. Als OK-school blijft het Marcanti zich inzetten voor optimale onderwijskansen van de leerlingen. Anne van der Hout sprak met de directeur, de cošrdinator leerlingbegeleiding en de cošrdinator buitenschoolse contacten over de vernieuwingen in het VMBO, het verbeteren van de onderwijskwaliteit en de keuzes die het Marcanti College maakt.

33 WiZiWiK. Over teksten van, voor en door kinderen
Peter van den Hoven
Het literaire kinderprogramma ‘WiZiWiK’ geeft volgens Peter van den Hoven een unieke kijk op de wijze waarop kinderen zichzelf presenteren. Bij elkaar geven de uitzendingen van dit VPRO-programma een prachtig beeld van een levendige orale kindercultuur waarvan veel volwassenen het bestaan onvoldoende beseffen.

38 Leren van vernieuwing. Over de benutting van evaluatieonderzoek
Guido Walraven
Sinds de jaren zeventig wordt er op het terrein van onderwijs en opvoeding veelvuldig ge‘xperimenteerd met allerhande projecten. Wat er met de evaluatiegegevens gebeurt, is niet altijd duidelijk. Guido Walraven ging op zoek naar de rationaliteit van politiek en wetenschap en pleit voor een interactiever samenwerking tussen beide partijen.

RUBRIEKEN

32 ABC-Column
43 Nieuwe boeken
45 Info-rubriek