Van twaalf tot achttien — Jrg. 24 (september 2014) Nr. 7

 

6  ‘Het onderwijs is te belangrijk om aan alleen het onderwijs over te laten’
Renske Valk
Mylene heeft een Economie&Maatschappijprofiel en zal aan het einde van haar laatste schooljaar examen gaan doen in de vakken Nederlands, Engels, Wiskunde A, Geschiedenis, Economie en Management, en Organisatie. Is dit een programma waarmee we Mylene met een gerust hart der wijde wereld insturen? De Onderwijsraad denkt dat dit beter kan.

10  Leiderschapskwaliteiten voor leraren
Marco Snoek
‘Door ons verworven kennis en begrip te bundelen kunnen we mensen prikkelen om met een frisse blik te kijken naar (onderdelen, elementen, invloeden, werkwijzen, organisatie van) het beroepsonderwijs. Daarbij pretenderen we niet de wijsheid in pacht te hebben of compleet te zijn, maar willen we met open vizier en lef onderbouwende alternatieven bieden voor bestaande praktijken en anderen stimuleren hetzelfde te doen. Daarbij mogen we prikkelend zijn, uitdagend zelfs, maar beargumenteren en onderbouwen we onze ideeën. Door deze opstelling laten we zien dat we Professionele Meesters zijn die trots op ons vak en ons beroepsonderwijs zijn, en dat we zelf in staat zijn betekenis en inhoud te geven aan het professionaliseren van docenten.

12  ‘Opleiden voor de toekomst’
Femke van den Berg
Wat moet de school in de 21e eeuw kinderen leren? En komt dit al voldoende aan bod in het huidige voortgezet onderwijs? SLO heeft hier dit jaar onderzoek naar gedaan. Ondertussen brengen diverse scholen de 21-eeuwse vaardigheden, zoals digitale geletterdheid, al volop in de praktijk.

14  Deze manier van werken maakt je tot een betere leraar’
Jan Fasen
Wat hen bindt is de sport, de 35 jongens en meisjes van het Centrum voor Topsport (CTO) in Eindhoven die voor hun onderwijs de bovenbouw van het Sint Joris College in Eindhoven bezoeken. Hun doel is topsporter worden, maar met een diploma de school verlaten is tenminste zo belangrijk. Hoe personaliseert het CTO hun onderwijs?

24  Vertrouwen maakt een school beter
Reinoud Buijs
In longitudinaal onderzoek van Bryk en Schneider (2003) op meer dan 400 scholen voor primair onderwijs te Chicago komt naar voren dat ‘vertrouwen’ een aanjager is van schoolontwikkeling. Reinoud Buijs legt de relatie tussen ‘vertrouwen’ en de Nederlandse onderwijsambitie. Hij benadrukt het belang van doelgericht samenwerken en samen leren.

26  ‘Leren van en met elkaar hebben wij tot speerpunt gemaakt’
Marianne van der Werff
Locatie d’Ampte van het Tabor College in Hoorn is een vmbo-school met 1480 leerlingen. Een ambitieuze school die kwaliteitszorg tot een van haar hoofddoelen heeft verheven. De school doet er dan ook veel aan om collega’s te stimuleren van en met elkaar te leren.

30  ‘Onderwijs op maat wordt steeds belangrijker’
Corry van Peer
‘Maatwerk neemt een grote vlucht in het onderwijs, ook bij ons wordt het steeds belangrijker. De mogelijkheden van digitale materialen volgen elkaar razensnel op. Wij gebruiken ze om tegemoet te komen aan de verschillende leerstijlen van individuele leerlingen.’ Dat zegt Floral van Golen, docent biologie en natuur, leven & technologie (nlt) aan Oscar Romero, onderdeel van het Tabor College (mavo, havo, vwo) in Hoorn. Hij is op zijn school tevens projectleider van het InnovatieImpuls Onderwijsproject ‘E-klas en PAL-student’.

32  Van Lelijk eendje tot trotse zwaan
Ronald Buitelaar
Na een aantal jaren waarin de onderwijsresultaten van de school steeds verder onder druk kwamen te staan, oordeelde ook de onderwijsinspectie dat er werk aan de winkel is bij het Antoniuscollege. Reden voor de schoolleiding om vol in te zetten op het verbeteren van de opbrengsten. Zij koos voor een aanpak waarbij op elk niveau opbrengstgericht wordt gestuurd. Brigitte van Hilst, adviseur van de CED-Groep, verzorgde het traject. Wij spraken met haar, schoolleider Ank Brent en Arie-Willem Stek, een van de clustervoorzitters.

36  Hoedt u voor registratie als Registerleraar
Ben van der Hilst
‘Blindgangers in het onderwijs’, verschijnselen die ooit bedoeld zijn als interventies om mankementen in ons onderwijs te repareren. Maar door het voordurend plakken en pleisteren is de oorspronkelijke bedoeling langzamerhand uit beeld verdwenen, en zitten we nu opgescheept met onduidelijke constructies waarvan we ondertussen op school wel last hebben. In tegenstelling tot de voorgaande maanden waarin de auteur blindgangers bespreekt met een oorsprong in het verleden, deze maand aandacht voor een blindganger die nu gelanceerd wordt en misschien nog vroegtijdig onschadelijk gemaakt kan worden, voordat we er echt last van gaan krijgen: het lerarenregister.

38  Bronnen en contexten in toetsvragen: functioneel of een struikelblok?
Gerdineke van Silfhout
De do’s en don’ts bij het maken van optimal begrijpelijke toetsen

42  Leerlingen adviseren schooldirecteuren over verzuim
Huub Nelis
Op de Dag van de Leerplicht in de Rode Hoed krijgt de directeur van een grote Amsterdamse school een sms’je van haar zoon van 17. ‘Mam, ik ben aan zee. Het is mooi weer!’ ‘Laat niemand dat hier maar weten’, fluistert ze. ‘Die jongen krijg je op zo’n dag echt niet naar school.’ Even later staan leerlingen van verschillende scholen uit te leggen wat er moet gebeuren om schoolverzuim te voorkomen: ‘Scholen moeten strenger worden. En duidelijker zijn over het absentiesysteem’.

44  Straks slagen? Nu beginnen!
Wim Bos
Zijn er bij u ook leerlingen overgegaan naar de examenklassen waarvan u zich oprecht afvraagt of ze zullen slagen? Hebben ze wel het goede niveau, hebben ze wel de goede instelling, is de groepsdruk motiverend genoeg? Er is geen enkele reden om te wachten met het ondernemen van actie. Septembermaand, actiemaand!

46  ‘Mijn programma was te perfectionistisch’
Simone Barneveld
Coaching in de klas tijdens een ‘didactische week’

48  Allemaal aan de slag met niet-cognitieve vaardigheden
Patricia van der Linden
‘Een mooi voorbeeld van hoe je ‘zachte’ aspecten als leren leren, reflecteren, zelf sturen, communiceren en samenwerken een stevigere plek ik ons onderwijs kunt geven. Met dit onderzoek tonen we aan dat de ontwikkeling van deze vaardigheden wel degelijk goed te meten is. Geen enkel excuus meer dus om hier niet mee aan de slag te gaan.’ Aan het word is Lou Brouwers, rector van het IJburg College. Brouwers is mede-opdrachtgever van het onderzoek dat Kennisnet uitvoerde naar het aanleren en meetbaar maken van 21ste-eeuwse vaardigheden.

INGEZONDEN

52  Ook schoolleiders gaan zich registreren
Cindy Curre
De beroepsstandaard voor schoolleiders in het vo en het schoolleidersregister komen er aan. Wat betekent dit voor schoolleiders? En wat gaat de rest van de school er in de praktijk van merken? ‘Het register is bijzaak, een voorwaarde om te professionaliseren.’

54  Datagestuurd werken op ORS Lek en Linge
Elsbeth Teeling
De school haalt goede resultaten. Er is een toename van nieuwe leerlingen, ouders en leerlingen zijn tevreden en de school scoort hoog op evaluaties. Toch vonden ze dat het anders moest. ORS Lek en Linge, vestiging de Lingeborgh (Geldermalsen) ging dit schooljaar over op een meer datagestuurde aanpak, om op cognitief vlak nog meer uit hun leerlingen te halen.

EN VERDER

5  September
EDITORIAL
Renske Valk, hoofdredacteur

9  We, our selfie and Agora
COLUMN
Jan Fasen

17  Schuhplatteln
DE COLUMN VAN…
Gerwin de Werf

18  BERICHTEN
– ‘Scholingsmogelijkheden onbekend en onbenut’
– 25 jaar Lijsters
– Ondernemerschap in het vo
– SP start lerarenkliklijn
– Wiskunde heet hangijzer
– Unieke uitslag Ververs Awards 2014
– Faces of Science
– Ontevreden over manier van lesgeven
– Kritiek Commissie Bosker leidt niet tot uitstel Rekentoets

22  RTTI en OBIT
VRAAG HET PAUL
Paul Kirschner
Ieder soort vraag levert een bepaald soort terugkoppeling op waardoor de docent(e) beter zicht heeft op zowel haar/zijn eigen lesgeven en de vordering van de leerling.

34  NU – lopende zaken

51  Dave
COLUMN
Frans Ottenhof

56  Professionalisering

58  Boeken
– Bang voor boos?
– Handboek puber
– Schooldagen
– Groeiland
– Betere mensen
– Bord voor je kop
– Zelf oplossingen bedenken
– The thinking teacher

60  Waar een klein land groot in moet worden
Cerianne van IJzendoorn
MUST SEE
Film

63  Sigaartje
POST SCRIPTUM
Piet Post