Van twaalf tot achttien — Jrg. 24 (april 2014) Nr. 4


6  Ik geloof in … marktfalen
Rob Martens
Prof. Rob Martens van het Welten-instituut (Open Universiteit) is bang voor een grote fout als we het idee van markwerking als regulerend mechanisme op ons onderwijs blijven loslaten.

10 Het Deense gezicht van passend onderwijs en jeugdzorg
Caroline Vink en Bas Wijnen
In Denemarken is de gemeente rechtstreeks verantwoordelijk voor het onderwijs en de jeugdhulp. Problemen van kinderen worden er op school aangepakt in de Familieklas. Als dat niet helpt, biedt de Familieschool tijdelijk intensievere hulp.

14  ‘Een goed zelfbeeld is het belangrijkste dat je leerlingen mee kunt geven’
Carla Desain
Cabaretier Jochen Otten treedt drie avonden per week op voor theaterpubliek, maar speelt op verzoek ook voorstellingen voor scholen.

22 Cultuur in de spiegel
René Lieverink
Cultuur past bij de brede, maatschappelijke opdracht die het onderwijs heeft, vinden Astrid Rass en Monique van der Hoeven van SLO. Het project Cultuur in de Spiegel (CiS) maakt duidelijk wat cultuur kan betekenen voor het onderwijs.

24 Samen leren differentiëren
Renske Valk
De noodzaak tot differentiëren is geen noviteit meer. Om iedere leerling zo goed mogelijk tot zijn recht te laten komen zullen docenten in toenemende mate hun onderwijs moeten afstemmen op verschillen tussen leerlingen. Docenten geven aan behoefte te hebben aan praktische handvatten en tools. Aan voorbeelden en toepassingsmogelijkheden. Van Twaalf tot Achttien sprak met een aantal docenten en met Meike Berben, specialist op dit gebied en auteur van het boek Differentiëren is te leren! Omgaan met verschillen in het voortgezet onderwijs. Hoe vaardig zijn we al in differentieëren?

28 Hoe ziet een begrijpelijke schooltekst er eigenlijk uit?
Gerdineke van Silfhout, Jacqueline Evers-Vermeulen en Ted Sanders
Veel middelbare scholieren vinden de teksten in hun schoolboeken saai en moeilijk. Ook de feiten spreken voor zich. 17,7 procent van de scholieren in het voortgezet onderwijs is laaggeletterd, waarvan een kwart op het vmbo zit (OECD, 2010). En: minder dan een derde van de vmbo’ers leest vrijwillig (Land, 2009; Raukema, Schram & Stalpers, 2002). Aandacht voor leesvaardigheid blijft dus onverminderd relevant. Maar er is ook reden om de huidige lees- en toetsmaterialen eens tegen het licht te houden met de vraag: schotelen we de leerlingen wel optimaal begrijpelijke lesmaterialen voor?

36 Geen zelfstandigheid maar (zelf) discipline
Ben van der Hilst
Sinds de negentiger jaren van de vorige eeuw schrijven vrijwel alle scholen in hun gidsen dat zij bezig zijn om ‘de leerlingen zelfstandigheid bij te brengen’, ‘op te voeden tot zelfstandigheid’ of ‘leerlingen in toenemende mate zelfstandig te laten leren’. Onmogelijk en onnodig. Niet opvoeden tot zelfstandigheid maar opvoeden tot zelfdiscipline.

38 Big Picture (2) De thermometer van persoonlijk onderwijs
Jacques Poell
Wie wil weten hoe hoog de persoonlijk onderwijskoorts in zijn school is opgelopen, kan dat meten met een gevalideerde Quick Scan. Met deze restrictie: je moet dan wel volgend de Amerikaanse onderwijsfilosofie Big Picture Learning willen werken.

40 Phone stacking, diy-education en uniek-chic: jongerentrends in 2014
Cerianne van IJzendoorn
Chineasy, yolo, porting, dubstep: wie op de hoogte is van wat jongeren op dit moment bezig houdt, zou deze termen moeten kennen. Scholieren lijken elke dag een nieuwe fascinatie gevonden te hebben, waar ze dan allemaal over praten. De grens tussen een hype en een trend lijkt soms maar vaag. Van Twaalf tot Achttien bezocht de workshop ‘Jongerentrends 2014’ van jongerencommunicatiebureau YoungWorks in Amsterdam.

44 Seks, Sociale Media en Groepsdruk
Johanna Nolet
Met de komst van sociale media – What’s App, Snapchat – groeit de problematiek rondom digitaal pesten en seksueel grensoverschrijdend gedrag onder middelbare (onderbouw)scholieren; zij vormen de kwetsbaarste groep op dit gebied. Stadsdeel Nieuw-West in Amserdam organiseerde samen met Stichting Kikid een projectweek met als doel tweedeklassers van het VMBO bewust te maken van grenzen op het gebied van seks, sociale media en groepsdruk.

46 Het zijn de kleine dingen die het doen
Joris van den Hout en Wim Bos
Een visie op onderwijs, een prettig lesrooster, een goed toegerust gebouw, betrokken ouders, vaardige docenten. Onderwijskwaliteit ontstaat als veel verschillende zaken samen goed gaan. Grote zaken, maar het zijn ook kleine dingen die het doen. Zoals de manier waarop een leraar vragen van een leerling beantwoordt. In een serie van drie artikelen geven Wim Bos en Joris van den Hout voorbeelden van interactiemomenten en de manier waarop je als docent zo’n moment meer leereffect kunt geven. De dialogen zijn opgetekend uit verschillende video-interactie begeleidingen.

INGEZONDEN

48 Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs
Loes Hortensius

EN VERDER

5  Een lastig gesprek
EDITORIAL
Renske Valk, hoofdredacteur

9  Stroop op de mouwen
COLUMN
Jan Fasen

13 Nu FF niet
COLUMN
Petey de Quay

16 Berichten
– Extra geld voor aanpak schooluitval G4
– Kennisnet themamaand privacy en internet
– Betere start voor beginnende leraar
– Gezonde School-beleid
– VMBO’ers op stage bij het ministerie van onderwijs
– De school betaalt wel
– MaS en vak ANW wordt facultatief
– VO-raad: snelle modernisering van het onderwijs hard nodig
– Examenloket voor vo-scholen
– Ruimte voor regionale initiatieven schoolbesturen
– ‘Overgang vmbo naar mbo moet makkelijker’
– Meer vrouwen kiezen techniek
– Onderwijsraad: voorkom dat falend schoolbestuur voor nieuwe school bekostiging ontvangt
– Aanmelding Ververs Awards 2014 geopend
– Stichting Kikid wint Young Positive Media Award 2014

21 Vraag het Paul: Differentiëren

27 Fuck huiswerk
COLUMN
Bamber Delver

31 Teacher Leaders
COLUMN
Jelmer Evers

32 Nu – lopende zaken
– Opbrengstgericht werken en ouders
– Ondernemen hot bij havo’ers en vwo’ers
– Onderpresteren van docenten in vo
– Veilig verstrekken van medicijnen aan leerlingen
– Nationale Onderwijs Prijs 2014 – Win een olifant voor uw school!
– Whitepaper professionalisering van leraren
– Schooltv verandert koers en blijft actief in VO

43 Mindfulness
COLUMN
Frans Ottenhof

51 De driehoek het vervolg
COLUMN
Marcel Groeneweg

52 Professionalisering

54 Boeken
– Bijzonder mindful
– Autisme. Een bijzonder bewustzijn
– Effectief en affectief lesgeven aan pubers
– Moet iedereen ‘het’ weten?
– Heftige hersens!
– Made in Europe
– Sanctie is heilig
– Nest

56 MUST SEE – Grown in Detroit (2009)

59 Post Scriptum Piet Post: Formatieplan
COLUMN
Piet Post