Van twaalf tot achttien — Jrg. 2013 (december 2013) Nr. 10

8 Gevraagd: vaste inspecteurs die vaker langskomen
OPINIE & DEBAT
Renske Valk

In samenwerking met Van Twaalf tot Achttien voert DUO Onderwijsonderzoek dit schooljaar drie onderwijsrelevante onderzoeken uit onder functionarissen in het voortgezet onderwijs. Het onderzoek over de Onderwijsinspectie vormt de aftrap.

14 We leunen nooit achterover
OPINIE & DEBAT
Jan-Willem Swane
De onderwijsinspectie reageert. Wie goed werk wil leveren, moet ook kritisch naar zichzelf kijken. De Inspectie van het Onderwijs verwacht dat van leraren, schoolleiders en bestuurders. En wat je van anderen vraagt, moet je ook zelf doen.

17 Kiezen voor vakcollege
OPINIE EN DEBAT
Bastiaan Colijn
In 2007 startte een nieuw initiatief in het Nederlandse onderwijs: de Vakcolleges. Elf vmbo’s in Nederland namen de sprong in het diepe en werkten mee aan de ontwikkeling van een nieuwe opleiding. Zes jaar later is het aantal Vakcolleges opgelopen naar 52 Vakcolleges Techniek en 34 Vakcolleges Mens & Dienstverlenen. Schooldirecteuren Nelie Groen van het Technisch College Velsen, Cees de Boer van Vakcollege Sevenwolden in Heerenveen en Jacques Wilbers van Vakcollege Eindhoven over de successen en de uitdagingen.

26 Een olifant op de boerderij
OPINIE EN DEBAT
Myrthe Meurders
Op welke manier zijn ouders betrokken bij het leren van hun kinderen, bij het onderwijs dat de school hun kinderen biedt, bij hun eigen rol in dit belangrijke proces van ontwikkelen en groeien? Myrthe Meurders interviewde vier volwassenen die hun sporen inmiddels verdiend hebben. Vier kleine portretten.

30 ‘Een boek is echt veel makkelijker…’ In gesprek met 5 havo
OPINIE EN DEBAT
Frans Ottenhof
Wat denkt de jeugd van tegenwoordig? Hoe denken ze over het onderwijs, over relaties en over de toekomst? Frans Ottenhof ging in gesprek met zijn mentorgroep 5 havo en legde hun eerst een lijst voor met twaalf keuzemogelijkheden. Hieruit moesten ze kiezen en vervolgens gaven ze in het gesprek een toelichting. In deze bijdrage: de leerlingen over onderwijs.

40 Schrijfvaardigheid: beter beoordelen in minder tijd
RenŽ Leverink
Schrijfvaardigheid wordt vaak gezien als een lastig onderdeel van het vak Nederlands. Tiddo Ekens (SLO): ‘Het beoordelen van schrijfopdrachten kost veel tijd en de verbinding met het referentiekader taal is nog niet goed uitgewerkt.’ Een projectgroep van leraren en SLO’ers ontwikkelde de handreiking Beoordeling van en feedback op schrijfvaardigheid.

42 Sturen zonder macht / De postie van de sectieleider
Geppie Bootsma
Op veel scholen spelen de vaksecties een rol in de onderwijsontwikkeling. Thema’s als het verbeteren van toetsen, meer opbrengstgerichte lessen en betere examenresultaten hebben deze ontwikkeling op gang gebracht. De schoolleiding verwacht daarbij een sturende rol van de sectievoorzitters. Maar hebben ze die ook?

44 Onze jongens vragen om aandacht
Henno Oldenbeuving
Waar meisjes steeds beter presteren, zien we jongens relatief achterblijven. Er verschijnen documentaires, boeken en wetenschappelijke rapporten over de jongensdip. In de Hoofdlijnenbrief Emancipatiebeleid van mei 2013 constateert Jet Bussemaker: ‘We zien dat meisjes het in het onderwijs zoveel beter doen dan jongens, dat de jongens dreigen achterop te raken.’ Het lijkt eindelijk serieus genomen te worden: jongens verdienen in het onderwijs extra aandacht.

46 Een school waar niemand in de kast hoeft
Carla Desain
In december 2012 is kerndoel 43 aangepast. Hierin staat nu dat scholen verplicht zijn om voorlichting te geven over seksuele diversiteit en leerlingen te leren respectvol om te gaan met seksuele diversiteit in de samenleving. Carla Desain sprak met Anniek Verhagen, projectleider bij Gay&School en Dick van Steenis, conrector op RSG Broklede.

48 School’s cool: leerlingen aan het woord
Annemoon van den Broek
In het oktobernummer hebt u kunnen lezen over School’s cool, waar vrijwillige mentoren jongeren helpen een goede start te maken in het voortgezet onderwijs. Er kwamen onderzoeksresultaten aan bod, en adviezen om de inbedding van School’s cool in het voortgezet onderwijs te versterken. Deze maand kunt u lezen wat 2 jongeren zelf te vertellen hebben over wat een School’s cool mentoraat voor hen betekend heeft.

48 Schei toch uit met excellentie!
INGEZONDEN
Jacqueline Boerefijn
Er begint een jachtige sfeer te hangen op scholen. Vakanties worden ingekort en examens zwaarder gemaakt. De ambitie om leerlingen, leraren en scholen excellent te laten presteren duren voort. Zijn we op de goede weg?

52 Het lerarenregister: van, voor en door de… staatssecretaris?
INGEZONDEN
Maartje van der Eem
Jet Bussemaker en Sander Dekker proberen een nieuwe cultuur te cre‘ren, door het veld intensief te betrekken bij de totstandkoming en de uitvoering van de Lerarenagenda. Dat wordt zichtbaar in de ‘Inspratiegroep’ met leraren, schoolleiders en andere stakeholders, die als klankbord betrokken is geweest bij de totstandkoming van de Lerarenagenda en in de blog die bij de lancering van de Lerarenagenda gestart is (www.delerarenagenda.nl). Mooie uitgangspunten die passen in het streven om een krachtige beroepsgroep te cre‘ren die zelf een belangrijke stem en rol heeft in het bewaken en versterken van de kwaliteit van die beroepsgroep. Toch lijkt dit streven op ŽŽn fundamenteel punt te ontsporen: het lerarenregister.

EN VERDER

5 Uit de kast
EDITORIAL
Renske Valk

6 MOOI

16 Trage vragen
COLUMN
Jan Fasen

20 Berichten

25 Lees je rijk
COLUMN
Petey de Quay

33 En nu?
COLUMN
Jelmer Evers

32 Lopende zaken
NU
– Mogelijke kwalitatieve mismatch grootste arbeidsmarktuitdaging VO
– Schakelprogramma St. Eustatius verbetert taal en rekenen
– Kunstbende Scholenwedstrijd Noord-Brabant
– Filmavondje voor jonge docenten

39 Onderwijs Samoerai
COLUMN
Frans Ottenhof

51 Help!
COLUMN
Bamber Delver

55 De driehoek
COLUMN
Marcel Groeneweg

56 Professionalisering
SCHOLING
– De bestuursacademie
– Masterclass nascholing
– Leidinggeven aan passsend onderwijs
– Cursussen en trainingen CED-Groep
– Masterclass Lesgeven is topsport – Hockeycoach Marc Lammers
– 21 januari 2014 in de de Reehorst in Ede

58 Verschenen
– Schooluniformen
– De praktijk van onderzoek
– Geen hond die ernaar kraait
– De mooiste weg
– Zelf plannen
– Toxic schools
– Vakantie in Samara
– Heftige historie

60 Het puberbrein / Probleemgedrag van alle tijden?
CANON VAN HET ONDERWIJS
De puber werd begin twintigste eeuw ‘ontdekt’ door de dan nieuwe gedragswetenschappen pedagogiek en psychologie. De overheid, de wetenschap en de onderwijswereld maakten zich zorgen en verdiepten zich in de gecompliceerde levensfase. De recente ontdekking van het ‘puberbrein’ heeft tot nieuwe inzichten geleid.

63 Bloeddruppeltje
COLUMN
Piet Post