Van twaalf tot achttien — Jrg. 2012 (oktober 2012) Nr. 8

Thema: STAND VAN ZAKEN ICT – Leraar24, Flipping the Classroom, learning analytics en nog veel meer…

14 Volledige open digitale leerlijnen beschikbaar

THEMA
Edith van Gameren

De Stercollecties van VO-content bieden samenhangend open digitaal leermateriaal geordend naar vak, leerjaar en niveau. Er zijn 25 volledige leerlijnen op verschillende niveaus.

18 Investeer niet ad hoc in ICT
THEMA
Louise Hildebrand
Geldverspilling door ICT is te voorkomen met een duidelijke onderwijs en ICT visie. Kennisnet helpt scholen daarbij met de methode Richten van ICT. Die leidt beslissingen over de juiste ICT-investeringen via vijf stappen.

26 Schoolkompas: kijk en vergelijk
THEMA
Suzanne Visser
Schoolkompas.nl is een onafhankelijke website waar aankomende brugklassers en hun ouders kunnen zien welke scholen voor voortgezet onderwijs hun het meest aanspreken. Na een succesvolle pilot in Amsterdam is de site nu voor het hele land beschikbaar.

33 Flipping the Classroom
THEMA
Hidde van den Brink – Point to Point Communicatie

Wat als een docent de instructie niet meer klassikaal zou geven, maar via filmpjes die de leerlingen thuis bekijken? In de klas is dan meer tijd beschikbaar voor interactie, individuele aandacht en verdieping. In januari is docent Frans Droog begonnen met Flipping the Classroom.

38 Mediawijsheid 2.0
THEMA
Remco Pijpers
Mediawijsheid is meer dan alleen veilig en met gezond verstand omgaan met internet. Ook als het gaat om sociale mediawijsheid zouden scholen en individuele docenten initiatieven kunnen nemen om leerlingen zelfbewust gebruik te laten maken van die media.

44 Kader ICT-bekwaamheidseisen
THEMA
Truus Groenewegen
Bekwame docenten maken zinvol gebruik van technologische mogelijkheden. In de les, bij de organisatie van hun werk, voor hun contacten in en buiten de school en om bij te blijven in hun vak. Maar wanneer mag een docent zich ICT-bekwaam noemen?

EN VERDER

6 Berichten

7 Digibeet
COLUMN
Piet Post

9 Uitgelicht

13 Editorial
Toine Maes

11 To be or not to be
COLUMN
Ben van der Hilst

16 Leraar24: professionalisering onder handbereik
THEMA
Edith van Gameren
Het online platform Leraar 24 biedt meer dan tweeduizend video’s met praktijkvoorbeelden van vrijwel ieder aspect van het onderwijs. Een rijke bron van kennis voor iedere docent die up to date wil blijven. Het platform wil inspireren en informeren.

20 Learning analytics geeft docenten hun vak weer terug
THEMA
Carla Desain
Een bruikbare Nederlandse term is er niet, we zullen het voorlopig met de Engelse term learning analytics moeten doen. Door learning analytics krijgen leerlingen onderwijs op maat en hebben docenten exact op de ontwikkeling van hun leerlingen, zodat ze gericht begeleiding kunnen geven.

22 Examens voorbereiden met Teleblik.nl
THEMA
Miranda van Elswijk
Wie kent nog niet de weg naar Teleblik met het gratis videomateriaal van de publieke omroepen, zoals NTR School TV en videocollectie van Polygoon en Canonclips? Veel aanbod om examens voor te bereiden. Docenten die idee‘n hebben voor de examendossiers zijn van harte welkom.

23 Als je loslaat heb je twee handen vrij
ONDERWEG
Wim Bos

24 Besparen met behulp van track&track
THEMA
Miranda van Elswijk
De scholen in het voortgezet onderwijs hebben het allemaal net weer achter de rug, het jaarlijkse ritueel van het inkopen en verspreiden van de leermiddelen. Welke leerlingen heeft welk leerboek nodig en hoe regel ik de toegang tot aanvullend digitaal materiaal? Ook dit proces kan worden geautomatiseerd. De Christelijke Scholengemeenschap Calvijn uit Barendrecht deed het met behulp van een eigen inte4rn boekenfonds, de Kennisnet Federatie en een snufje techniek.

28 Onderwijs voor een Nieuwe Tijd, O4nt
THEMA
Rola Hulsbergen
Erik Verhulp is ŽŽn van de twee oprichters van de Digischool. Samen met Fred Capel was hij werkzaam op het Dalton Voorburg. Al vroeg in beider carrires ontstond de behoefte meer met computers ten behoeve van het onderwijs te doen. We tekenen 1995.

29 Gezocht: Leermiddelencošrdinatoren m/v
Miranda van Elswijk
Vakcommunity’s gaan zorgen voor meer strucuur in digitaal leermateriaal

30 Digitale didactiek voor MVT-ers
DIGITALE DIDACTIEK (2)
Tom Merkx, Wynand Wijnen, Jos Zuylen
In het septembernummer beschreven Merkx, Wijnen en Zuylen een ordeningsmodel voor algemene digitale didactiek in de les. Deze maand hebben ze aandacht voor de wezenskenmerken van het vreemdetalenonderwijs en steken van daaruit door naar de digitale didactiek voor modernevreemdetalenonderwijs.

34 De Digitale Autochtoon
ONDERZOEK
Paul A. Kirschner
Scholen moeten er niet van uit gaan dat leerlingen vanzelf informatievaardig zijn. Wat er buiten de wetenschap ook over wordt beweerd.

36 Speels leren met gamification
THEMA
Carla Desain
Voeg gameprincipes toe aan iets dat geen spel is en je hebt gamification. Zo kan een docent zijn onderwijs uitdagender, motiverende en adaptiever maken.

40 Digitaal toetsen, en dan nu de content
ICT
Allard Bijlsma
Digitaal toetsen staat inmiddels hoog op de agenda van scholen. De digitalisering van lesmateriaal zet definitief door, er komen nieuwe digitale examens en alle uitgeverijen leveren digitale toetsen aan. In Van 12 tot 18 aandacht voor vijf in het oog springende aspecten hierbij. Deze maand de laatste in de serie: digitale toetsen vinden en maken.

42 Kennisnet biedt handreikingen voor taal en rekenvaardigheid
THEMA
Point to point Communicatie
De referentieniveaus taal en rekenen worden vanaf schooljaar 2013/2014 getoetst in de eindexamens en de onderwijsinspectie neemt ze mee in haar toezicht. Scholen die onderwijsinhoudelijk aan de slag gaan met deze thema’s kunnen baat hebben bij de inzet van ICT-middelen. Kennisnet stelt twee handreikingen op die in kaart brengen welke middelen er zijn en vooral welke effectief zijn.

46 Mediawijsheid in de volle breedte
THEMA
Edith van Gameren
Leerlingen lijken alles te kunnen met de huidige media. Toch hebben zij nog veel te leren. Mediawijzer.net helpt docenten om hun leerlingen in de volle breedte mediawijs te maken.

48 Opbrengstgericht werken in de wiskunde
ICT
Truus Groenewegen
Een digitaal experiment met opbrengstgericht werken heeft leraren wiskunde nieuwe inspiratie gegeven. Goede software motiveert leerlingen en voor de gewone lessen heeft de pilot ook het nodige opgeleverd. ‘Ik heb meer aandacht gekregen voor de verschillen tussen leerlingen.

50 Wat schoonheid is, ook in de onderbouw
CURRICULUM
RenŽ Leverink
Filosofie is al enige jaren een examenvak. Toch zijn er voor het vak in de onderbouw geen kerndoelen geformuleerd. Volgens Pascal Marsman van SLO een goede reden om een voorbeeldleerplan filosofie te ontwikkelen voor de onderbouw van havo, vwo en gymnasium.

53 De lat van Marja
COLUMN
Michel Pijpers

54 Verschenen
‘Organiseren van een netwerklerende school’, ‘Teksten in de maak’, ‘Zorg voor onszelf?’, ‘Projectmatig werken en onderzoek’

55 Spelenderwijs
‘Makey Makey’, ‘Groovideo’, ‘Evernote Smart Notebook’

56 Agenda

57 De kritische leeftijd
COLUMN
Frans Ottenhof

62 Begrijp je leerling!
… EN TOT SLOT – GEDICHTEN /// GEDACHTEN
Samira Said
Samira Said, docente op het Diamant College in Den Haag, kiest voor ‘Leerschool?’, een gedicht van Driek van Wissen uit: ‘Soms moet het werkelijk stil zijn’, Onderwijsgedichten 1591-2010.