SpeZiaal — Jrg. 8 (april 2013) Nr. 1

Thema: DE JONGENS

3 Het dossier jongens
REDACTIONEEL / THEMA

6 Alert omgaan met verschillen
WETENSCHAP
Hoe gaat het met jongens in het onderwijs. Dat is de vraag die in deze bijdrage aan de orde komt. Is er reden voor bezorgdheid? Er wordt wel gesteld dat de toenemende feminiene cultuur in het onderwijs in de problematiek van jongens een rol speelt. Is er wel zoiets als jongensproblematiek of wordt dat zwaar overdreven? Natuurlijk zijn er biologische verschillen. Aan de hand van dr. Kees Vreugdenhil lopen we ze nog even langs. Maar ze zijn natuurlijk niet alles bepalend. We weten immers ook uit hersenonderzoek dat het brein zich ontwikkelt juist in interactie met de omgeving. Een nuchtere omgang met deze vraag, lezen we in deze bijdrage, kan tot de korte conclusie leiden dat het nu een keer een gegeven is, dat er steeds meer vrouwen in het onderwijs werkzaam zijn. Op korte termijn kun je niet veel meer doen, dan in het onderwijs zeer alert met verschillen om te gaan.


10 Jongens willen zich neerzetten
ONDERZOEK / THEMA
Een vraaggesprek met Martine Delfos is als een aangename douche van soms helende woorden en gedachten. Je kunt je goed voorstellen, dat ze mensen die in de knoop zitten, verder helpt, heelt. Ze heeft zich een levenlang in de diepste drijfveren van mensen verdiept. Jongens en meisjes zijn verschillend en ze zijn hetzelfde, is haar stelling. ”Het wil niet zeggen dat als je hetzelfde kunt, je dan ook hetzelfde kiest. De hersenen van mannen en vrouwen zijn georganiseerd op voorkeursgedrag en over dat voorkeursgedrag praten we. Jongens hebben als drive zich neer te zetten en een aangenaam gevoel te krijgen, alsdus Delfos. Meisjes willen zich verbinden en een onaangenaam gevoel vermijden. Ze legt uit waar die tendenties van jongens toe leiden en dat er in het onderwijs uit kan zien.

13 Oog voor verschillen
CULTUUR
Onlangs publiceerde kenniscentrum Rutgers WPF een studie naar de beleving van, en opvattingen over, seksualiteit onder laagopgeleide allochtone jongeren. Wat blijkt? Er zijn grote verschillen tussen de verschillende culturen, maar nog opvallender is dat deze jongeren zeer uiteenlopende, persoonlijke strategie‘n gebruiken om met seks om te gaan. Het onderwijs moet oog hebben voor deze verschillen.

15 Waartoe zijn wij op aarde
COLUMN
Peter Boer

16 De kracht van verschillen
VERSCHILLEN
Ivo Mijland
Nog niet zo lang geleden beschouwden we hier in Nederland homoseksualiteit als gestoord en misdadig. Ook nog niet zo lang geleden dachten we dat autisme het gevolg was van ijskoude moeders die hun kind zonder liefde opvoedden. En een klasse erger: nog niet zo lang geleden dachten hele hordes mensen dat het verstandig was om als de ander joods was, deze de dood in te jagen. We hebben blijkbaar de neiging om op zoek te gaan naar een manier om onszelf normaal te vinden, door anderen als abnormaal te bestempelen. Elke keer spreken we af dat dit niet langer kan, en toch vallenwe steeds terug in onze oude fout. Ook op school streven we naar een cultuur die de perfectie van gelijkheid benadert. Met goedbedoelde oneliners trekken we alle individuen binnen de eenheid van de groep.

20 Persoonlijke professionaliteit
ONDERWIJSRAAD
Frank Cornelissen
In zijn verkenning ‘Leraar zijn. Meer oog voor persoonlijke professionaliteit’ beschrijft de Onderwijsraad de dynamische, soms onvoorspelbare beroepspraktijk, die voor leraren van dag tot dag en van school tot school zelden hetzelfde is. Leraren moeten voortdurend omgaan met de verschillen in leerlingen en hun (zorg)behoeften, samenwerkingspartners, onderwijsdoelen en praktijksituaties. In dit artikel focussen we kort op vier belangrijke elementen van de persoonlijke professionaliteit die voor individuele leraren nodig zijn om in deze complexe beroepscontext goed, professioneel te handelen. Deze persoonlijke professionaliteit bepaalt in belangrijke mate de onderwijskwaliteit, maar is in de beroepspraktijk niet altijd vanzelfsprekend aanwezig.

23 Er is wel degelijk iets aan de hand
COLUMN

24 Lol in jongens
ONTWIKKELING
Lauk Woltering
”Verschillen tussen jongens en meisjes zijn er. Maar onderling zijn er grote verschillen, niet alle jongens zijn gelijk en niet alle meisjes zijn gelijk. Niet jij jongen, dus … of jij meisje, dus … Echter in de ontwikkeling van jongens en meisjes zijn opmerkelijke verschillen. En daarop inspelen, d‡t is eigenlijk de essentie van mijn werk.” Een gesprek met Lauk Woltring over jongens in balans.

29 Gamen en de vorming van stereotypen
BEELDVORMING
Mirjam Vosmeer
Meisjes en jongens spelen games op hun computer. Ze gamen evenveel, maar niet even lang. In deze bijdrage een gesprek met Mirjam Vosmeer, die onderzoek deed naar het gamen van meisjes. Het is de vraag welke beelden van meisjes de gamens bevatten en of dat op de spelers een grote invloed heeft. De soms overdreven aandacht voor vrouwelijk schoon stoort meisjes niet. Wat afschrikt, zijn games met moord, dood en bloed. ‘Dat doe je in het echte leven toch ook niet.’ Misschien is dat wel, wat jongens juist aantrekt. Dat gamen een rol speelt in het vormen of afbreken van stereotype beelden, lijkt duidelijk. Maar hoe het werkt, wordt ook uit dit onderzoek niet duidelijk.

31 Leer-Kracht
Jarenlang heeft de Onderwijsinspectie in het jaarlijkse Onderwijsverslag moeten vaststellen, dat het moeilijk voor leraren was om te gaan met de verschillen tussen kinderen. De kern van Passend Onderwijs ligt toch met name in de vaardigheid van leraren om recht te doen aan wat kinderen aan ondersteuning nodig hebben. In het project Leer-Kracht wordt in het bijzonder de aandacht gericht op kinderen met druk en opvallend gedrag en op kinderen die juist stil zijn en weinig opvallen.

32 Seks en sekse verschillen
COLUMN
Lou Repetur
Daar valt veel over te zeggen. De objectieve verschillen zijn de meesten wel bekend. Ik wil mij dit keer focussen op de subjectieve verschillen. De verschillen die niet meteen verklaard kunnen worden door het lichamelijk anders zijn van de seksen. Verschillen die afhankelijk van iemands cultuur, religie, kennis, leeftijd (en meer) anders worden verklaard. De genderverschillen.

34 Het onwrikbare van rots en het soepele water
PRAKTIJK
Nick van Deudekom
‘Rots en Water is een training die kinderen leert over zelfvertrouwen, zelfbeheersing, communicatie en grenzen. Het programma heeft een fysieke invalshoek. Hierdoor ontstaan betekenisvolle situaties waarin iedereen zich herkent. Zo ontstaat een optimaal leerklimaat waar jonge mensen leren samen werken, samen spelen en samen leven vanuit hun eigen kracht’, lezen we op de website van Ruwe Pit. In een gesprek met Nick van Deudekom, ŽŽn van de Master Instructors van het Rots en Water instituut in Nederland, gaan we er dieper op in.

37 Ouderverenigingen aan het woord: VOO
OUDERS
Michiel Jongewaard & Marieke Boon
In de decemberuitgave van SpeZiaal over Ouders en School ontbrak de VOO. Hierbij een herkansing: Een school kan bijna niet zonder actieve betrokkenheid van ouders. Gelukkig zijn er veel ouders die een actieve rol spelen op de school. Die rol kan heel divers zijn. Er zijn ouders die meehelpen bij activiteiten, bij lezen, overblijven, of het organiseren van feesten. Andere ouders denken liever mee in de ouderraad of medezeggenschapsraad. De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) helpt bij het verbeteren van de positie en inspraak van ouders in het onderwijs. Veel ouderraden en medezeggenschapsraden zijn aangesloten bij de VOO en nemen deel aan ouderavonden, informatiebijeenkomsten en cursussen.

38 Individualisme en collectivisme op school
ACHTERGROND
Louis Lazaroms
Verschillen in waarden, die verband houden met de dimensies individualisme en collectivisme spelen binnen opvoeding en onderwijs een grote rol. Verschillen binnen deze dimensies zijn vaak verantwoordelijk voor misverstanden bij ontmoetingen tussen diverse culturen op school. Louis Lazaroms van Gedragspunt Castricum legt uit waar het allemaal om draait.

40 Kinderen willen niet anders zijn, maar zichzelf
PRAKTIJK
JosŽ Harmsen
Human Dynamics, de nieuwste trend uit Amerika, is een methode om communicatieproblemen op te lossen en mensen in staat te stellen zichzelf en anderen beter te begrijpen. ‘Ieder mens is een compleet ‘systeem’, dat is opgebouwd uit drie bouwstenen, principes: mentaal, emotioneel en fysiek. Iedereen heeft die principes in zich, maar iedereen heeft een andere combinatie. De mate waarin elk principe aanwezig is en de wijze waarop de principes met elkaar samenwerken, bepaalt hoe een mens functioneert.

42 Finland
COLUMN
Meester Jan

43 Colofon