Auteursarchief: admin

Verus Magazine — (mei 2015) nr. 7

Deze editie is als PDF beschikbaar

02 De klas van…

04 Gert Biesta over rendementsdenken
“In onderwijs moet geld verspild worden” zegt onderwijspedagoog Gert Biesta. Het rendementsdenken schiet volgens hem door. Over onderwijs als waagstuk en de angst achter de beheersingscultuur.

08 Nieuwsplein

10 “Verus echt eenheid in verscheidenheid”
Voorzitter Wim Kuiper over de fusie van Verus en VKO. Het katholiek en christelijk onderwijs gaan definitief verder als één organisatie. “Wij blijven recht doen aan de verschillen. Het is écht eenheid in verscheidenheid.”

12 Column Wim Kuiper

13 Dienstverlening in de praktijk

14 Mijn verhaal

16 Focus: beperkte bevoegdheden MR: bron van frustratie
De MR heeft veel minder invloed op de besluitvorming van het bevoegd gezag dan aanvankelijk gedacht. Met frustratie en conflicten als gevolg. De energie die daarin gaat zitten, kan beter besteed worden aan de zaken waar het in de school echt om gaat.

18 Interconfessioneel: een verstandshuwelijk?
In tijden van ontkerkelijking en krimp zijn ze steeds meer op elkaar aangewezen: rooms-katholieke en protestants-christelijke scholen. Kunnen ze samen onder één interconfessioneel dak? Twee vergelijkbare scholenkoepels probeerden het uit, en kwamen tot een tegengestelde conclusie.

21 Opinie

22 Ga jij je maar eens melden…

 

24 Verus  verdiept: we kunnen niet zonder rendementsdenken
Zonder rendementsdenken kunnen we niet, maar kunnen instituten weerstand bieden tegen de externe druk die doorgeschoten rendementsdenken oplevert? Hoe het met ‘scharrelruimte’ en ‘dikke netwerken’ minder zwaar kan drukken.

28 Scholen met lef

29 Katholieke identiteit: houding van vertrouwen
“Wij denken dat katholiek onderwijs het vernieuwingsonderwijs van de 21e eeuw is”, zegt Dick Lieftink van de Bisschop Möllerstichting.

30 Nieuwsplein

32 Juridische kwestie

33 Ledenvoordeel

34 De rondvraag: op iedere school een anti-pest-coördinator
“Verus poneert een stelling. Betrokkenen uit het onderwijs reageren.

 

PrimaOnderwijs — (april 2015) nr. 3

Deze editie is online beschikbaar

04 Nieuws
07 Kom naar TechBase 2015!
09 Nationale finale Skills Talents
10 Aanvraagronde Lerarenbeurs 2015 gestart
26 Eerst De Klas-docenten een aanwinst voor de school
30 De vijf rollen van de effectieve leraar
34 SLO lanceert één website met alles over jouw vak
36 Lilian van de Poel brengt Hoogbegaafdheid in Kaart
38 Digitalisering? Moet dat?
40 Herdenken en vieren op 4 en 5 mei
42 Hervormd Lyceum West kiest voor Nieuwe Amsterdammers
44 Kijkje bij Geo Future School in Ede
46 Schoolplein wordt computerspel
48 Geschiedenis nooit meer saai dankzij NTR Schooltv
50 Groep 9 voor de allerslimsten
52 Even voorstellen: platform #Onderwijs2032

COS – Jrg. 32 (december 2014) Nr. 4

  2  Tweetscoop
André Slegers, Michelle Clement

  4  Bits & Bytes
– Wiskunde spiek app
– Los toetsenbordje voor iOS
– Controle op afbeeldingen
– Goede foto’s voor je website (http://twitter.com/olafiolio) (http://bit.ly/17sitesGratis)
– Nog een slim horloge: Microsoft Band
– Slimme stekker
– Europees initiatief voor online kindvriendelijke content (www.mijnkindonline.nl/poscon) (www.positivecontent.eu)

  6  Smart Education Hub Onderwijsvernieuwing is ook een mindset
Malini Witlox
Bij onderwijsvernieuwing denken we meteen aan ict. Even zo belangrijk is een goede mindset.

12  Een praktische wegwijzer
REISGIDS DIGITAAL LEERMATERIAAL
Theo Louwers
Een praktische wegwijzer met bronnen, werkvormen, tools en rolmodellen voor digitaal leermateriaal in de dagelijkse onderwijspraktijk. Louis Hilgers nam het initiatief.

14  ThiemeMeulenhoff: vernieuwing komt in vele smaken
Pieter van den Brand
Uitsluitend contentleveranciers zijn, is passé. Uitgever ThiemeMeulenhoff claimt een nieuwe rol van facilitator bij de vernieuwing van het onderwijs.

17  Speciaal voor abonnees:  Deze maand nieuw in cos-online.nl!
– Meedoen, toekijken of helpen? Fair play, your decisions matter
– Lesidee Rosetta
– How to…werken met collage
– Schooltas
– Snappen

18  Ontdekmedia.nl. Mediatools op een presenteerblaadje
Brigitte Bloem
Onze hele samenleving is er inmiddels op ingesteld dat je online vaardig bent en je weg vindt in de digitale wereld. De snelheid waarmee nieuwe tools beschikbaar komen, is ongekend. De innovators in het onderwijs vinden hun weg wel, maar hoe zit het met leraren die zichzelf op het gebied van media wat minder vaardig achten of er niet zoveel tijd voor over hebben om te speuren naar bruikbare tools?

20  Een tweede leven voor afgeschreven hardware
Erik Ouwerkerk
De levensduur van computers is kort en de onderdelen leveren na gebruik vaak weinig meer op. Wat dan? Gelukkig kan de afgeschreven hardware nog heel veel betekenen voor het onderwijs.

22  Team Talento
EVALUATIE
Michel de Boer
Talent niet langer noodzakelijk voor de creatieve vakken.

24  Leraren en ouders: samen aan de Klasbord-app
Studio Stampij
Met één druk op de knop ouders laten weten dat groep 3 vandaag heeft gewerkt met de letter K. Of supersnel een oproep plaatsen voor hulp tijdens de sportdag: het kan met Klasbord.

26  Maak je eigen kalender voor 2015
LESIDEE (vo)
Henk Botter
In dit lesidee krijg je veel informatie over kalenders en tijdrekeningen en geven we je tips over hoe je in de klas digitale kalenders kunt maken.

Praxis Bulletin – Jrg. 32 (december 2014) nr. 4

5  Aandacht en ontmoeting
KERST (groep 1-5)
Suzanne Ruiter
Rond Kerstmis en Nieuwjaar wensen we elkaar alle goeds. Een mooie gelegenheid om in de klas op zoek te gaan naar stilte, bezinning, dankbaarheid, aandacht en samenzijn.
WEBSITE
- Sjablonen
– Voorbeeldbrieven

10  Een gezond Kerstdiner (aan de kook 4)
KOKEN, RECEPTEN
Nicole Boogers, Emma Peters
In deze 32e jaargang van Praxis Bulletin gaan we aan de kook. Elke maand vindt u in deze rubriek eenvoudige, gezonde tips bij de uitvoering.
WEBSITE
– Opdrachtkaarten
– Extra lessuggesties

12  Vogels in de winter
NATUUR, VOGELS (groep 5-8)
Maarten de Jongh
Veel vogels kunnen bij flinke vorst niet zinder hulp. Door de kinderen in te schakelen bij directe hulpverlening, leert u ze ergens verantwoordelijk voor te zijn en oog te krijgen voor de natuur.
WEBSITE
– Instructie voederplank en vetbollen
– Werk en doeblad Help de vogels

16  Van Willem 1 tot Willem-Alexander
GESCHIEDENIS, KONINKRIJK, KONINGSHUIS (groep 5-8)
Juul Lelieveld
Nederland is al 200 jaar een koninkrijk en dat vieren we. Een goede reden om er op school aandacht aan te besteden.
WEBSITE
– Stellingen digibord

21  Voorwerpen vertellen verhalen van vroeger
WERELDORIËNTATIE, GESCHIEDENIS
Floor Koedam
Het werken met voorwerpen van vroeger is voor kinderen een boeiende ervaring. U vindt hierbij een lesopzet, praktische handreikingen en opdrachtkaarten.
WEBSITE
– Kijkwijzer
– V5-kaarten
– Extra werk en opzoekbladen
– Lijst klein erfgoed

24  Sterren, licht voor iedereen! Kerstfeest op een samenwerkingsschool
KERST, VIERING (team)
Ruud van Leerzem
Hoe vier je Kerstmis op een samenwerkingsschool? Vanuit een gezamenlijke visie ontstond er op De Magdalon een bijzondere invulling voor de kerstviering, met het universele thema ‘Licht’ als middelpunt.
WEBSITE
– Achtergrondinformatie wereldgodsdiensten
– Lijst van sterrenliedjes
– Intekenlijst kersthapjes
– Lied Verhalen van licht

28  Aardrijkskunde (tablets in de klas 4 )
MEDIAWIJSHEID (team)
Tessa van Zadelhoff
Veel leerkrachten zijn zoekende hoe ze tablets een plaats kunnen geven binnen het onderwijs. In deze negendelige serie willen we u rondom verschillende onderwerpen inspireren om tablets in te zetten in uw lessen.

30  Originele kerstkaart in zeven stappen
KERST, LEZEN, TAAL
Harmen Hettinga
De kinderen ontwerpen in zeven stappen een kerst en nieuwjaarsleesplankje, dat gebruikt kan worden als kerstkaart of versiering voor de feestdagen.
WEBSITE
– Extra uitleg
– Sjabloon leesplankje
– Woordenlijsten

34  Grenzen aan passend onderwijs
PASSEND ONDERWIJS (team)
Luc Koning
Niet op ieder school is er ruimte voor ieder zorgkind. Leg de mogelijkheden van uw school en teams eens onder de loep en bespreek samen waar de capaciteiten en het plafond liggen.

39  Nieuwtjes en weetjes
PRIKBORD (team)

40  Sterren van papier
LIED VAN DE MAAND (groep 1-8)
Mary Heylema
WEBSITE
– Melodie
– Karaokeversie
– Lessuggesties

J/M voor ouders — Jrg. 18 (december 2014) Nr. 12

Met losse bijlage: Alcohol & Roken special (27 pagina’s)

3  Traditie
EDITORIAL
Phaedra Werkhoven

6  Medewerkers & colofon

8  Vijf vragen & 5 gezinnen
Monique Montanus
Vijf gezinnen geven op 5 dezelfde vragen antwoord. Door de paginaopmaak zijn de overeenkomsten en verschillen in antwoorden goed te zien.

12  Nieuws
WIJ / NIEUWS
– Onderwijs: 101 vragen aan de juf
– Opvoeding: 0.5%
– Media: www.kunstvanopvoeden.nl
– Feiten & cijfers: ‘Wanneer kun je je ouders het beste iets belangrijks vertellen?’
– Psyche: Vaders voelen zich ook schuldig

14  F**k de feestdagen / Zo houd je het wel gezellig in huis
WIJ / DECEMBERHEL
Anne Elzinga
Eén op de drie Nederlanders ziet op tegen de feestdagen. The most wonderful time of the year? ‘Dat liedje moeten we meteen afschaffen.’ Maar ja, kerst en ouid & nieuw breken onvermijdelijk aan.

20  ‘Ik hoop dat ze net zo zelfstandig worden als Josefien’
WIJ / ONZE REGELS
Monique Montanus
Familieportret. Hoe weet je of je opvoeding goed gelukt is? Als je dochters zelfverzekerd in de wereld staan en in alle opzichten voor zichzelf kunnen zorgen, vinden Michiel van Poppel en Claartje Janse de Jonge. Achter de naam van Josefien mag een tevreden krul: die is af. Met Jet en Juultje maken ze zich langzaam op voor de tweede helft. ‘Tot nu toe gaat het nog een beetje vanzelf.’

24  Voor Sint of onder de boom
WIJ / CADEAUTIPS
Iris van Woudenbergh

26  Waarom tradities zo belangrijk zijn
WIJ / FAMILIERITUELEN
Marlies Jansen
Elke vrijdag patatdag. Op Moederdag altijd met de hele familie naar de Efteling. En jarige kinderen mogen op tafel staan tijdens het zingen. Tradities ontstaan vaak onbewust binnen je gezin en de familie. Of ze nu groots en uitbundig zijn of intiem en kleinschalig; rituelen zijn niet alleen gezellig, maar ook belangrijk.

31  Hebben
WIJ / HEBBEN
Iris van Woudenbergh
- XL kussens
– Mokken
– Giraffe
– Opberger
– Spicebomb

32  De goudvis
WIJ / HUISDIER
Susan van Stiphout
Wist je dat er in Nederland jaarlijks tussen de vijf en tien miljoen goudvissen worden verkocht? En dat een groot gedeelte daarvan binnen enkele weken in het toilet verdwijnt? Onnodig. Een goudvis kan namelijk best oud worden, mits er goed voor hem gezorgd wordt.

34  Kerst vieren met acht opa’s en oma’s
WIJ / NIEUWE FAMILIES
Marlies Jansen
Elke dag ontstaan er Nieuwe Families. En steeds vaker gaat het niet om een ‘gewoon’ samengesteld gezin, maar om een constructie op maat. Hoe maak je een succes van je nieuwe familie?

40  Op vakantie in een ansichtkaart
WIJ / REISREPORTAGE
Sara Luijters
De stranden van de Ionische Eilanden zijn idyllisch: wit als poedersuiker, met een azuurblauwe zee. Tijdens het zwemmen kun je er zomaar de Caretta schildpad tegenkomen. Sara Luijters ging eilandhoppen met dochter Evie (9).

44  ‘Piercings en tatoeages sta ik voor haar 18e beslist niet toe’, ‘Zolang ga ik niet wachten. Ik haal mijn moeder nog wel over’
WIJ / MIJN PUBER & IK
Sasja Jansen
Arlette Weidema (57) is informatiespecialist aan een hogeschool. Zij is gescheiden en heeft drie kinderen, Salimatou (24), Tobias (19) en Lily Gbenondé (16). Lily zit in het eerste jaar van het Hout- en Meubileringscollege.

46  Kerstkoekjes
WIJ / ZELF BAKKEN
Barbara de Hossen
Niks gezelliger dan samen met je kind koekjes bakken. En met deze baksels ruikt het hele huis straks heerlijk naar kerst.

49  Cultuur
WIJ / CULTUUR
Monique Montanus
– Komedie: Fijne tantes
– Kerstcircus: Cascade Ventisei
– Museum: Wintertje hè?
– Spel: Mama koopt de Kalverstraat
– Schaatsballet: Disney on ice

52  Nieuws
ZIJ / NIEUWS
Anne Elzinga
– Psyche: Broederliefde
– Media: De Facebookgeneratie bestaat niet
– Maatschappij: rechts en minimaal 3 meter erachter
– Feiten & cijfers: 75%
– Opvoeding: Doe ze op bossabal

54  ‘Ik ben hier gelukkig’
ZIJ / BIJ ANDEREN WONEN
Suzanne Rethans
Dominique, Laura, Anna Jo en Quincy kunnen door uiteenlopende omstandigheden niet bij hun ouders opgroeien. En ook al vinden ze dat geen van allen ideaal, ze zijn all vier wel heel blij met hun vervangende ‘plek onder de zon’.

62  Blikken boom
ZIJ / KNUTSELEN
Iris van Woudenbergh
Een eyecatcher voor de kinderkamer, deze alternatieve kerstboom. En jullie fröbelen hem samen zó in elkaar.

64  Billy Elliot sCool
ZIJ / BEELDVERHAAL
Monique Montanus
In november ging de musical Billy Elliot in première. Fotograaf Louise Honée maakte een impressie van de Billy Elliot sCool, waar talentvolle jongetjes tussen 9 en 13 jaar worden getraind voor dehoofdrol van Billy, of de bijrol van zijn vriendje Michael. Haar zoon Sammy (10) zit ook op de sCool.

71  Kinderboeken
ZIJ / KINDERBOEKEN
Eveline Vink
– Puberboek/12+: Onze mooie Mirjam
– Leesboek/10+: Verrader
– Prentenboek/4+: Retro fiets reisje
– Dierenboek/8+: Familiecadeau
– Kijkboek/6+: Dieren met korte lontjes

72  De standvastige tinnen soldaat
ZIJ / VOORLEESVERHAAL
Hans Christian Andersen

78  Vrede op aarde? Vergeet het maar
ZIJ / PUBERS & KERST
Nathalie de Graaf
Een beetje leuk en ontspannen de kerstdagen doorkomen is op zich al een uitdaging. Maar met pubers in huis is het een ware survivaltocht. Tien opmerkingen die je zeker zult horen, mét tips voor relaxte reacties van jou.

84  Cultuur
ZIJ / CULTUUR
Monique Montanus
– Boek: Familieperikelen
– Speelgoed: Kunst = kinderspel
– Theater: Kerst in Sesamstraat
– Film: Mees Kees op de planken
– Uitje: Zoetwaterpiraten gezocht

88  Nieuws
IK / NIEUWS
Anne Elzinga
– Relatie: Als mama maar gelukkig is
– Psyche: Indruk maken op je vriendin belangrijker dan op je man
– Maatschappij: Liever geld en status dan baby’s
– Feiten & cijfers: amper 15%
– Psyche: Barensnood

90  ‘Ik wil dat ze alles lusten, maar dat valt vies tegen’
IK / INTERVIEW
Sara Luijters
 Programmamaker en journalist Teun van de Keuken. Op tv en in zijn columns is Teun van de Keuken (43) kritisch over voeding, maar zijn dochters zaagt hij daar niet over door. Opvoeden is voorleven, is zijn devies. Hoewel, vier keer per week kookt hij apart voor Bella en Lotte, omdat hij ‘een hekel heeft aan dat gezeur en gepluk aan het eten.’

95  Dus nu zit je ermee: is belonen wel of niet goed?
IK / J/M LOST OP
Tischa Neve
‘Als jullie nu zonder ruzie samen spelen, mogen jullie straks langer op de iPad.’ Snel beloofd, makkelijk geregeld. Maar wat zijn de consequenties van zo’n omkoopsysteem op langeren termijn?

98  Hoogleraar Pedagogiek Geertjan Overbeek ‘Je kind is een paardenbloem of een orchidee’
Ik / INTERVIEW WETENSCHAPPER
Anne Elzinga
Paardenbloemkinderen zijn veerkrachtige types. Niet kapot te krijgen. Orchideeën zijn kwetsbaar. Maar als je ze goed verzorgt, bloeien ze spectaculair op. Het Pokon-advies voor ouders: zorg dat je opvoeding aansluit bij het karakter van je kind. Want daar fleurt iedereen van op, legt hoogleraar Pedagogiek Geertjan Overbeek uit.

102  ‘Nu ik zelf papa ben, begrijp ik mijn vader’
IK / VAN VADERS KANT BEKEKEN
Jan Roos
Opgroeien in een speelpark, hoe fijn is dat? Columnist en journalist Jan Roos vond er geen moer aan: zijn vader was altijd aan het werk. Pas als puber kreeg Jan aandacht van hem, maar toen moest hij daar niets meer van hebben. ‘Het heeft lang geduurd voordat we elkaar wat aardiger gingen vinden.’

105  Succesrecept
IK / SUCCESRECEPT
Sarita Wijnker

106  Lachen
IK / COLUMN
Suus Ruis

107  Cultuur
IK / CULTUUR
Monique Montanus
– Museum: Romantische mode
– Boek: Cultureel opvoeden
– Tv: vrolijke kerst
– Uitje: Winterpaleis het Loo
– Toneel: Beschuit met muisjes

112  Geintje
Monique Montanus

113  Volgende maand

VO-Magazine — Jrg. 9 (december 2014), nr. 3

Deze editie is als PDF beschikbaar

Interview: Tilly van Wijk
Bij haar aantreden was het Ashram College een school in financiële problemen. 3 jaar later is de school financieel gezond, wordt het taakbeleid onderhanden genomen en is de gemeenschappelijkheid gegroeid.

Overstap po-vo: een succesvol praktijkvoorbeeld
De regio Helmond-Peelland kent een ‘warme overdracht’ van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Deze wordt ondersteund door een gedetailleerd tijdplan, een elektronisch overdrachtssysteem en afspraken over een vaste aanmeldingsperiode. Voor de zorgleerlingen is een ‘vooraanmelding’ ingevoerd. Marja van Leeuwen, directeur van het samenwerkingsverband vo, vertelt over het beleid en de ervaringen.

In feiten: lerarentekort?

Krimp hier, groei daar: het gezicht van het lerarentekort is grilliger dan voorspeld. De feiten en cijfers op een rij.

VO2020
De VO2020-tour maakte duidelijk dat ontwikkelingen als individualisering, digitalisering, ontgroening en globalisering vragen om nieuwe antwoorden en oplossingen van scholen. Veel scholen zijn al bezig vorm te geven aan goed en eigentijds onderwijs. De afspraken in het in april 2014 afgesloten Sectorakkoord VO helpen om de ambities van scholen versneld te realiseren. In deze rubriek laten we zien hoe scholen de uitdagingen oppakken. Deze aflevering draait om ‘de leerling centraal’. Een leerling, een teamleider en een deelschoolleider vertellen hoe leerlingen extra worden uitgedaagd met differentiatie in tempo en niveau.

En verder..
Vera Bergkamp (D66) over de strijd tegen pesten; ‘voorkomen is beter’, over het project Leren Verbeteren; Moreel leiderschap (VO-academie); dr. Wouter Steijn over privacy en social media; de werkgever over benchmark overhead.

Onderwijsblad — (6 december 2014), nr. 19

Coververhaal: De verlegen leerling
In de klas heb je zelden last van ze, maar zelf lijden ze vaak dagelijks: verlegen kinderen. Het lijkt onschuldig, maar verlegenheid kan uitgroeien tot een ernstige sociale handicap. ‘Je groeit er niet overheen, je groeit er niet uit, je moet ermee om leren gaan’, aldus de wetenschap. Hoe help je deze kinderen uit hun schulp?

Help, de inspectie komt
Knikkende knieën, zwetende oksels en een rood aangelopen hoofd. Een bezoek van de Onderwijsinspectie gaat vaak gepaard met zenuwen en onrust. Niet nodig. Bereid je goed voor, weet waar de inspectie op let en blijf vooral jezelf.

De slag om het schooladvies
Juffen en meesters in groep 8 krijgen meer zeggenschap over het middelbare schooladvies van hun leerlingen. Toch blijven ook toetsscores heel belangrijk. En middelbare scholen geven de controle niet zomaar uit handen.

Er valt wat te kiezen op de pabo
Drietalig, academisch, duurzaam of intercultureel: pabo’s differentiëren zich een slag in de rondte. Studenten willen graag wat te kiezen hebben en het werkveld vraagt er volgens de hogescholen zelf om.

Flexwerkers in vaste dienst
Werkgevers in het onderwijs geven hun werknemers steeds vaker en langer flexibele contracten. Een positieve uitzondering vormt het bestuur Renn4 dat zijn interne payrollorganisatie Renn4 Flex BV vanaf 1 januari 2015 opheft. Dan krijgen 42 flexwerkers een vaste aanstelling volgens de onderwijs-cao bij het bestuur. “Het is goed dat we er eindelijk bij horen na al die jaren.”

Zo maak je van invallen een succes
Zolang de banen nog niet voor het oprapen liggen, is menig leerkracht aangewezen op invalwerk. Hoe houd je het leuk zonder vaste groep en in steeds weer een andere schoolcultuur? Vijf tips om van invallen een succes te maken.

Op adem komen tijdens het brugjaar
Klaar met groep 8, maar nog niet toe aan de brugklas. Eén school in Nederland biedt al ruim vijftig jaar een brugjaar aan tussen de basisschool en het voortgezet onderwijs. Sinds kort is er een tweede school bijgekomen. Ze groeien allebei.

Gerommel met de openbaarheid jaarrekeningen
Iedereen spreekt er schande van als onderwijsinstellingen hun jaarcijfers niet openbaar maken. Toch laten coalitiepartijen PvdA en VVD het voorlopig over aan de schoolbesturen zelf. Zo blijft het publieke recht op inzage in de schoolfinanciën voorlopig in handen van belangenpartijen.

Nieuws:

Vluchtelingen welkom, maar wie betaalt er?
In het afgelopen jaar is het aantal nieuwkomers in het voortgezet onderwijs gestegen met 50 procent tot ongeveer 10.000. De leerlingen zijn welkom, zeggen de scholen, maar wie betaalt er?

Rekentoets vo: 58% haalt voldoende
Van alle examenkandidaten in het voortgezet onderwijs heeft 58 procent een voldoende gehaald voor de rekentoets. Het gemiddelde cijfer voor de rekentoets was mager: 5,9. Dat schrijft staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs in een brief aan de Tweede Kamer.

Ophef over doorspelen privégegevens

Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker moet tekst en uitleg geven aan de Tweede Kamer over de bescherming van privacygevoelige informatie van leerlingen. Educatieve uitgeverijen krijgen privégegevens doorgespeeld omdat scholen anders niet met digitale lesprogramma’s aan de slag konden.

PIP* pedagogiek in praktijk — Jrg. 20 (december 2014) nr. 82

 Accentnummer over kinderrechten

3  REDACTIONEEL

6  Paulien Bom
INTERVIEW
Bas Levering
De verwachtingen van sommige ouders zijn zo hooggespannen dat ze hun kinderen de kans ontnemen om kind te zijn. Paulien Bom sprak met acht kinderen van idealisten en nam hun verhalen op in haar boek Bevlogen & belast. Bas Levering sprak met de auteur.

13  Doelen bereikt, hulpverlening geslaagd?
DE CASUS
Liesbeth van Hoof
Helaas gaat het niet altijd goed met wat we in de hulpverlening willen bereiken. Dat dwingt ons altijd om te kijken naar wat er beter kan. In deze situatie is de conclusie dat Ruben veel geleerd heeft, maar dat hij dat alleen kon toepassen vanuit de beschermende omgeving die om hem heen was gebouwd. De logica dat we de hulp kunnen stoppen als het goed gaat, gaat niet altijd op.

14  Radicalisering, een appel aan pedagogen
PEDAGOGIEK
Stijn Sieckelinck
Wat moeten we als pedagogen aan met het probleem van de radicalisering onder islamitische jongeren?

19  Onaangepast
COLUMN
Daphne Clement

20  Een helder tegenover
PEDAGOGIEK
Henk Galenkamp
Een neurobiologisch perspectief op hechtingsproblematiek. Sommige kinderen zijn onveilig gehecht. Wat kunnen we deze beschadigde kinderen bieden zodat ze zich alsnog gezond kunnen ontwikkelen?

24  Waar hangen ze uit?
Liesbeth Sluiter

26  Vijfentwintig jaar Kinderrechtenverdrag
Ido Weijers
In November bestond het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind 25 jaar. Het verdrag heft grote betekenis voor de verhoudingen tussen ouders, kinderen en overheid.

28  Het recht om bij je ouders op te groeien
KINDERRECHTEN
Joost Huijer
Een kind heeft het recht om bij zijn ouders op te groeien. Joost Huijer bespreekt een aantal vragen bij de invoering van de nieuwe kinderbeschermingsmaatregelen per 1 januari 2015.

32  Ouders en verantwoordelijkheid
KINDERRECHTEN
Kristien Hepping
Een bal door de ruit, een bushokje aan diggelen… Als dit is veroorzaakt door een minderjarige, wie draait er dan voor de schade op?

35  Online kwetsbaarheid van jongeren met een licht verstandelijke beperking
GENERATIE M
Tijdens een expertmeeting over de online risico’s voor jongeren met een licht verstandelijk beperking (LVB) bleek dat jeugdprofessionals die met deze groep werken, dagelijks veel dingen meemaken waarmee ze niet goed overweg kunnen. Van sexting tot oplichting. Het vraagt meer om deze groep goed te begeleiden, terwijl veel jeugdprofessionals in deze sector juist minder weten.

36  Het recht van jeugdige verdachten
KINDERRECHTEN
Stephanie Rap
Kinderen hebben het recht om gehoord te worden in alle zaken die hen aangaan. Ook jongeren die voor de kinderrechter moeten verschijnen.

41  Kinderen leren kennen met (projectieve) verhalen
COMMUNICEREN MET KINDEREN
Ben Baarda

42  Het beslissende boek
Wilma Meijer
Er zijn boeken die zo’n diepe indruk maken dat je er weken niet van loskomt. Er zijn boeken die je een wereld intrekken waarvan je het bestaan niet eens vermoedde. Er zijn boeken die een inzicht aandragen dat je leven verandert. In de rubriek ‘Het beslissende boek’ vertelt een pedagoog over een boek dat voor hem of haar van grote betekenis is geweest. De auteur gaat terug naar de tijd van die eerste lazing, maar gaat ook na welke sensatie het boek bij herlezing nu nog oproept.

45  MIEREN
Ton Notten

46  Ingestroomd en afgeknapt
Warm aanbevolen

49  iPiP
– Ontzettend goed gedaan!
– Begeleiden met inzicht

51  Agenda + Volgende keer + Service

Volgens Bartjens – Jrg. 34 (december 2014) Nr. 2

  2  Creativiteit en inzicht: W4Kangoeroe: Uitdagend rekenen
WISKUNDE
Ernst Lambeck
Sander en Samuel hebben allebei veel moeite met rekenen. Ze doen mee aan W4Kangoeroe en mogen de opgaven als duo oplossen. Tot verrassing van hun meester en henzelf lukt dat heel aardig. Bovendien is het voor het eerst dat ze laten zien dat ze rekenproblemen goed kunnen verwoorden. In de klassendiscussie de volgende dagen na de wedstrijd blijken ze een prima inbreng te hebben waardoor hun vertrouwen bij rekenen groeit. Volgend jaar doen Sander en Samuel zeker mee.

  5  In memoriam Jaap Vedder
NVORWO

  6  In gesprek met Jaap Vedder
INTERVIEW
Corinne Harten
De Nederlandse Vereniging voor de ontwikkeling van RekenWiskunde-Onderwijs (NVORWO) heeft er een nieuw erelid bij. Aan de voorzitter Jaap Vedder werd op de jaarvergadering 2014 unaniem en onder luid applaus het erelidmaatschap toegekend. Op 21 oktober 2014 overleed Jaap Vedder. Dit artikel is geschreven voor hij stierf. We hebben er niet veel aan veranderd.

  8  Keuzes in de rekenles
DIFFERENTIËREN
Jenneken van der Mark
Goed onderwijs is meer dan het klakkeloos volgen van een rekenmethode. Het is de leraar die er toe doet. De deskundigheid van de leraar zorgt voor rekenplezier en krachtige lessen op verschillende handelingsniveaus. Rekenlessen waarin ieder kind iets leert. Wat betekent dit voor de leraar? in dit artikel wordt beschreven hoe je als leraar zelf na kunt  en mag denken over wat je kinderen leert in de rekenles. APS heeft in 2012/2013 in opdracht van het Ministerie van OC&W een onderzoeks- & ontwikkelingsrapport uitgevoerd naar hoe leraren geholpen kunnen worden bij het maken van keuzes.

12  Hoe hoog leg jij de lat?
DIFFERENTIËREN
Anneke Noteboom
Hoe hoog moet de lat liggen voor leerlingen van verschillende niveaus ion het basisonderwijs en daarna? Dat is een vraag die eenvoudig te beantwoorden is, maar waar leraren wel mee te maken in de dagelijkse onderwijspraktijk. In dit artikel willen we kijken wat er nu, vier jaar nadat de referentieniveaus in de wet zijn vastgelegd, gebeurd is binnen het rekenonderwijs.

16  De kromme van Luning Prak
VROEGER
Ed de Moor

17  Geef met gulle hand aan de minderbedeelden!
WISKUNDE VAN DE STRAAT
Harrie Sormani

18  De rekenkrant voor kinderen van 10 tot 12 jaar
EI VAN COLUMBUS
Jos van den Bergh, Nina Lathouwer

22  Wat je ziet, ben je zelf!
OBSERVEREN
Belinda Terlouw
Kijken naar Kinderen wordt op Pabo´s en bij begeleidingstrajecten ingezet als middel om de kwaliteit van het reken/wiskundeonderwijs te verhogen. Leerkrachten leren beter observeren door foto´s van lessituaties te maken en die goed te analyseren. Daardoor kunnen zij effectiever inspelen op de onderwijsbehoeften van hun leerlingen, mits zij voldoende vakinhoudelijke en vakdidactische kennis hebben en die ook kunnen toepassen.

26  Taal of vertaalprobleem?
REKENTAAL
Suzanne de Lange, Ria Brandt
Het is een veelgehoorde klacht dat rekentoetsen teveel begrijpend lezen toetsen zouden zijn en de rekenvaardigheid niet of onvoldoende meten. Maar is dat wel zo? In dit artikel gaan de auteurs in op het onderdeel taal in alle CITO reken-wiskundetoetsen (LOVS, Entree en eindtoets in het basisonderwijs en de rekentoetsen voor voortgezet onderwijs en mbo). Zij onderzoeken of het gaat om een taalprobleem of een vertaalprobleem en op welke manier leraren deze problemen in de rekenlessen kunnen aanpakken.

30  Rekenen-wiskunde in de media
IN/UITGELICHT
Peter van den Bremen
Lotte zin tin groep 5 en heeft moeite met het vermenigvuldigen van samengestelde getallen, bijvoorbeeld 7 X 24. Lotte heeft gewoon meegedaan met de instructie. Bij de verwerking maakte ze veel fouten. De antwoorden gaven geen duidelijke informatie over de oplossingsstrategie.

31  Wis-kunde
BEWIJS UIT HET GERIJMDE
Jaap van Lakerveld

33  (Te) veel op mijn bordje
GROETJES VAN GROEP 5
Lia van Diem

35  Inzicht en kennis
REKENEN OP MBO
Mark Hoogenboezem
in dit artikel wordt verslag gedaan van een onderzoekje in de koksopleiding van ROC Midden Nederland, waarbij wordt nagegaan of authentiek toetsen een brug kan slaan tussen generieke rekenvaardigheden en rekenvaardigheden die onlosmakelijk verbonden zijn aan het koksvak.

38  Dobbeldraai en Canadees rekenen
SPEL IN DE REKENKLAS
Anneke Noteboom

Wereld Van Het Jonge Kind — Jrg. 42 (december 2014) Nr. 4

Special: Naar buiten allemaal!

5  Naar buiten allemaal
THEMA
Henricke van den Hurck, Denise Bontje
Juist in de tijd waarin het jonge kind steeds meer in aanraking komt met digitale media, wordt (terecht) het belang van spelen in de natuur vaker benadrukt. Lees waarom de redactie van HJK het de hoogste tijd vindt voor een special over natuur, zeker in de winter.

6  Natuur in het schoolbeleid
THEMA
Kees Both, Sophie Sliepen
Frequente ervaringen met natuur leveren een belangrijke bijdrage aan ontwikkeling van kinderen. Spelen en werken in en met het groen kun je als vorm van ‘levend leren’ zien. Hoe wakker je die manier van leren aan en neem je het op in het schoolbeleid.

11  Een seizoenscollage maken
AAN DE SLAG
Erica van de Kerkhof, Karen Leenaerts
Bekijk samen met de kinderen een prentenboek over de seizoenen. Benoem de kleuren en de verschillen door de seizoenen heen en laat hen vervolgens zelf een seizoenscollage maken.

12  Hoe richt je het schoolplein rijk in?
THEMA
Nina van Enckevort
Veel van onze schoolpleinen zijn grijs en saai. Door ze rijk in te richten, breiden we de speel-leeromgeving uit van binnen naar buiten. Hoe doe je dat en waar moet je rekening mee houden?

16  Win Hoera, sneeuw!
PRENTENBOEK VAN DE MAAND

17  Onuitwisbare indruk
COLUMN DONDERSTENEN
Aleid Truijens

18  Natuuronderwijs in koudere jaargetijden
THEMA
Henrike van den Hurck
Het regent, sneeuwt of stormt…dus ga je naar buiten! Tips en handvatten om in je beredeneerd aanbod aan kleuters gebruik te maken van het winterse weer.

22  PrentenboekIndruk
Mathieu van Meer
– De grote schaatswedstrijd
– Het Weerjongetje
– Een jaar voorbij
– Hoera, sneeuw!

24  Oud en jong: samen tuinieren
THEMA
Kees Both
Een vruchtbare vorm van ‘intergenerationeel leren’ is het samen tuinieern in een zogeheten generatietuin. Lees meer over generatietuinen en de ervaringen binnen een plaatselijk project.

28  BoekIndruk
Jan de Bas
– Met je smartphone het bos in
– Het slecht weer boek

29  Journaal
– Oproep HJK en JSW: Pilot Schooltas
– Alles hoort bij elkaar
– Digitale prentenboeken te huur
– Hulpmiddel
– Agenda

30  Muziekhoek: spelend leren over muziek
KUNST & CULTUUR
Chistiane Nieuwmeijer
Wat doen kinderen als ze spelen in een muziekhoek, en hoe kunnen ze zich daar (muzikaal) ontwikkelen? Kunnen musici of groepsleerkrachten aan die ontwikkeling bijdragen, en hoe gaat dat het beste? Moet dat apart, of juist gezamenlijk? Op zoek naar antwoorden.

34  Verwacht in HJK
– Kwaliteiten van leerkrachten
– Lievelingsjuf
– Schrijven anno 2015
– Nationale Voorleesdagen

Tijdschrift voor Remedial Teaching — Jrg. 22 (december 2014) Nr. 5

3  2015, here we come!
REDACTIONEEL
Melanie Modderman

6  ACTUEEL
– Zet alvast in de agenda!
– Leerlingen speciaal basisonderwijs zijn beter gaan rekenen
– Kandidaten met een beperking
– Kennis van leerlijnen is essentieel voor goed rekenonderwijs
– Twee uur extra gym verbetert schoolprestaties
– Wist je dat… er nu ook e-books te leen zijn bij de bibliotheek?
– Nieuwe regelgeving overgang PO naar VO
– Onderzoek autochtone achterstandsleerlingen
– Goede leerlingen verdienen net zoveel ondersteuning als zwakke leerlingen

8  Professor Ruijssenaars benadrukt belang remedial teaching ‘Tijd om te veranderen is nu aangebroken!’
Melanie Modderman
Professor Wied Ruijssenaars sprak tijdens het symposium ’10 jaar Amacura’ in Sittard op 9 oktober veelbelovende en duidelijke woorden. Ruijssenaars zette de veranderingen in de vergoede dyslexiezorg en het onderwijs in historisch perspectief en plaatste daarbij de remedial teacher terug in de schakel. Hij richtte zich in zijn verhaal duidelijk op het nu: de transitiefase, de verantwoordelijkheden van de gemeentebesturen en samenwerkingsverbanden, en daarmee op de mogelijke taken in de toekomst. Dus rt’ers opgelet: er is werk aan de winkel.

11  Begrijpend lezen met BLIKSEM
Maud van Druenen & Willy van Elsäcker
Bij begrijpend lezen draait het voornamelijk om het aanleren en inoefenen van strategieën. De remedial teacher kan hierin een belangrijke rol spelen. Door strategiegebruik hardop denkend voor te doen (te ‘modelen’) aan een kind, laat de rt’er zien hoe zij worstelt met een tekst en welke oplossingen zij inzet om die tekst te begrijpen. Door dit regelmatig voor te doen en het kind hiermee te laten oefenen, is de kans groot dat deze strategie beklijft en hij het zelf gaat toepassen. Dit is in een notendop de BLIKSEM-aanpak. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat deze aanpak effectief is. Niet in de minste plaats omdat er motiverende en aansprekende teksten voor de kinderen worden gebruikt.

15  Casus: Hoe leer je kinderen met een lag IQ beter lezen?
Leontine le Blanc
Elk kind is uniek en heeft zijn eigen aanpak nodig bij remedial teaching. Hoe zorg jij ervoor dat een kind weer vooruit gaat op een bepaald vakgebied? Deze keer een kijkje in de keuken van remedial teacher Leontine le Blanc die aan de slag ging met Kim uit groep 7. Kim heeft een total IQ van 71 en haar leesresultaten staan al een tijdje stil.

17  Wat je als beginnend zelfstandige echt moet weten
Marion Visser
Als remedial teacher staat een leerling central en moet je de leerstof goed kunnen overbrengen op je leerling. Maar als je besluit een eigen praktijk te beginnen, dien je plots over veel meer kwaliteiten te beschikken. Heb je zakelijke competenties? Hoe ga je acquireren en de juiste netwerken aanboren? Deze bijlage laat zien waar je allemaal rekening mee moet houden als je een succesvolle rt-praktijk wilt starten.

20  De rol van de ouder in de eigen praktijk
Geke Klapwijk
Samenwerken met ouders is een belangrijk onderdeel van het werk in een eigen praktijk voor remedial teaching. Zo verwacht de rt’er van de ouders dat zij ondersteunen bij het oefenen van de vaardigheden die centraal staan in de behandeling of de begeleiding. Daarmee vervullen zij als partners in het leer- en ontwikkelingsproces van hun kind een belangrijke rol. In dit artikel wordt beschreven hoe verschillende werkrelaties met ouders kunnen worden herkend en hoe je het beste de samenwerking kunt afstemmen met ouders.

23  Prijzen en belonen in de eigen praktijk
GASTCOLUMN
Tanja van Beukering

24  De eigen praktijk van…
PORTRETTEN
Melanie Modderman
Op deze twee pagina’s laten we twee inspirerende en creatieve remedial teachers met een eigen praktijk aan het woord. Ondernemers pur sang die het verschil proberen te maken.

26  Juridische zaken van een eigen praktijk / IFAA Amsterdam
PRAKTISCH
De juridische regels vliegen je om de oren als je een eigen praktijk begint. De accountants van IFAA Accountants & Belastingadviseurs in Amsterdam geven antwoord op de meest prangende vragen die hierbij om de hoek komen kijken.

28  Je eigen taal- en rekenorthotheek
Welke materialen zijn van belang in de eigen praktijk? Deze vraag stelden we enkele van onze leden. Hieronder een overzicht met de musthaves voor de eigen praktijk. En dan voornamelijk gericht op de terreinen rekenen en taal voor het primair onderwijs. Wees je ervan bewust dat je niet alles hoeft aan te schaffen. Kijk vooral wat jouw leerlingen nodig hebben en of je op school  en met collega’s materialen kunt uitwisselen.

29  Starter Margriet Smit: ‘De meeste tijd gaat zitten in het opbouwen van naamsbekendheid’
VERS BLOED
Margriet Smit
Normaal gesproken komen in de rubriek Vers Bloed remedial teachers aan het woord die nog niet zo lang geleden zijn afgestudeerd aan een Master SEN-opleiding. Omdat dit themanummer van Tijdschrift voor Remedial Teaching gaat over de eigen praktijk, laten we ditmaal Margriet Smit (33) een het woord die onlangs als remedial teacher is gestart met haar eigen bedrijf.

30  Werken met taalprofielen uit Begrijpend lezen 3.0 van Cito
ACHTERGROND
Judith Hollenberg en Ineke Jongen
De ene leerling met een zwakke score op begrijpend lezen is de andere niet. De taalprofielen en het bijbehorende stroomdiagram in de nieuwe toetsen Begrijpend lezen 3.0 van Cito helpen de remedial teacher om optimal in te spelen op de behoeften van de leerling. In dit artikel maak je kennis met deze taalprofielen en hoe je ze tijdens de remedial teaching effectief kunt inzetten.

32  Vier vragen aan Wijnand Dekker over het werkgeheugen
INTERVIEW
Erica Jansen
‘Werkgeheugen is belangrijke voorspeller voor schoolsucces’, kopten wij in ons vorige nummer. In dat artikel is uitgelegd wat het werkgeheugen inhoudt en welke wetenschappelijke onderbouwde trainingen je kinderen met werkgeheugenproblematiek kunt bieden. Nu stellen we GZ-psycholoog en orthopedagoog-generalist Wijnand Dekker van praktijk Dekker & Dooyeweerd 4 vragen waarin hij praktische adviezen geeft om het werkgeheugen te verbeteren.

34  GESIGNALEERD
– What’s App?
– Jippie!
– Shut the box
– Nationale SEN Conferentie
– Proef op de som
– Marions spellinghoekje

36  RECENSIES
– Broddelen, een (on)begrepen stoornis
– Executieve functies versterken op school. Een praktische gids voor leerkrachten
– Jeugdbeleid in transitie
– Van gedragsregulering naar opvoeding

38  LBRT info

Kind en adolescent praktijk — Jrg. 13 (november 2014) Nr. 4

 

99  Onderbuikgevoel
TEN GELEIDE
Marike Serra

148  Wat is effectief in cursussen voor kinderen die zijn blootgesteld aan partnergeweld?
STEEDS BETER OP DE KLEINTJES LETTEN
Mathilde Overbeek, Clasien de Schipper, Francien Lamers-Winkelman en Carlo Schuengel
Kinderen die ruzies en geweld tussen hun ouders meemaken, lopen een verhoogd risico op problemen. Cursussen kunnen deze problemen verminderen. Onduidelijk was hoe deze cursussen er het beste kunnen uitzien. De resultaten van het hier beschreven onderzoek laten zien dat vooral algemene cursuselementen belangrijk lijken om probleemgedrag te verminderen. Effecten van hulp worden via ouders doorgegeven: meer positieve aandacht voor ouders hangt samen met beter psychisch functioneren van ouders en kinderen.

156  Daar gaat je goede naam?
GEREGELD
Alice Broersma
In de rubriek Geregeld leggen wij het vergrootglas op wet- en regelgeving. Mr. Alice Broersma verheldert onderwerpen die voor niet-juristen soms taaie koste zijn, of bespreekt juridische thema’s die actueel zijn in ons werkveld.

158  Over steun in sociale netwerken
PAK HET SAMEN OP!
Monique van Driel, Jolanda Mathijssen, Ien van de Goor en Chijs van Nieuwenhuizen
Onderzoek laat een positieve samehang zien tussen sociale steun en welbevinden. Er wordt daarom veel verwacht van hulpverlening bij het verwerven en benutten van sociale steun. In dit artikel verkennen de auteurs het concept sociale steun en zoeken zij aanwijzingen voor werkzame factoren die hulpverleners kunnen benutten in hun dagelijkse werk. Tevens formuleren zij onderzoeksvragen met als doel nieuwe kennis te genereren.

166  ‘Samen naar Afrika: een lot uit de loterij’
INTERVIEW MET MATHIJS HOOGSTAND EN RINA GHAFOERKHAN
Linda Verhaak
Mathijs Hoogstad (32) is GZ-psycholoog (gespecialiseerd in trauma, stress en crisismanagement) en freelance trainer. Rina Ghafoerkhan (29) is psycholoog, traumabehandelaar en onderzoeker bij Equator. Als gedreven en idealistische professionals gingen zij via diverse international organisaties naar conflictgebieden om daar hun kennis en expertise in te zetten. Ze vertellen over wat zij tegenkwamen bij het ‘werken zonder grenzen’.

172  SPARTA: onderzoek naar de effectiviteit van BPTG bij ASS
WERK IN UITVOERING
Simone Breider, Annelies de Bildt en Barbara van den Hoofdakker

176  De DSM-5: over professionele etiquette en pragmatische etiketten
FRICTIE
George Westermann
In de rubriek Frictie geven wisselende auteurs hun visie op een onderwerp dat discussies oproept of kijken zij kritisch naar een misverstand of dilemma waar professionals in hun werk tegenaan lopen.

179  Vakantiestress
TUSSENDOOR
Anneke Eenhoorn

180  Multisysteemtherapie bij autismespectrumstoornissen
HULP VOOR JONGERE EN DIENS HELE OMGEVING
Eefje van den Hoven, Wil Joosten, Femke Kuijpers, Jo Leunissen en Rachel van der Rijken
Over de effectiviteit van multisysteemtherapie (MST) bij jongeren met een autismespectrumstoornis (ASS) in combinatie met ernstige gedragsproblematiek is weinig bekend. Dit artikel beschrijft aan de hand van casuïstiek een aantal aandachtspunten voor de behandeling van deze jongeren. De klinische ervaring laat zien dat MST een veelbelovende behandeling is, mits in de interventies specifiek rekening wordt gehouden met de ASS-problematiek.

187  Dankbaar dat we geen dertien meer zijn
PSYCHOBELLETTRIE
Frits Boer

189  GEZIEN EN GELEZEN
– Wonderlijke wazigheid; uitleg, adviezen, tips en trucs over ADD voor jongeren en hun omgeving : Tirtsha Ehrlich
– Bijzonder mindful; mindfulnesstraining voor kinderen met psychosociale en psychiatrische problemen : Janet Bosma, Fanny Mulder, Caroline Ploeg en Margreet Tijink
– GZ-Psycholoog en Eigen Praktijk : Els van den Heuvel

191  AGENDA

Montessori Magazine — Jrg. 38 (december 2014) Nr. 1

Deze aflevering is als PDF beschikbaar

Thema: Een eeuw montessori in Nederland

1  Inhoud
VAN DE REDACTIE
Bob Molier

2  Openingstoespraak door de burgemeester van Noordwijk, Jan Pieter Lokker
VERENIGING
Montessoriconferentie 24-09-2014

4  Impressie Montessoriconferentie 24 September 2014
Bob Molier

9  Zes jaar NMV: Mooi!
COLUMN
Cor Hoffmans, voorzitter NMV

10  Eerste bezoek Maria Montessori aan Nederland
THEMA
Maartje Hazenoot
Henriëtte van Reesema (1854-1923) kreeg 100 jaar geleden Maria Montessori zover dat zij naar Nederland kwam. Maartje Hazenoot beschrijft in dit artikel hoe Henriëtte Maria Montessori uitnodigde en hoe het bezoek verliep. Henriëttes dochter Cornelia (Kitty) Philippi-Siewertsz van Reesema speelde daarbij een grote rol. Het artikel is voor een groot deel gebaseerd op het proefschrift dat Maartje Hazenoot publiceerde over Kitty en haar betekenis voor de ontwikkeling van het jonge kind in Nederland.

13  Piazza: Irma Pieper trots op het team
PIZZA
Irma Pieper
Parel: Joke Werver over M.
PAREL
Joke Werver

14  Historie VMO / Voortgezet montessorionderwijs is mooi laboratorium
THEMA
Wiebe Brouwer
In 1930 opened het Montessori Lyceum in Amsterdam (MLA) haar deuren. Het was de eerste vmo-school ter wereld. Maria Montessori had haar ideeën nog niet uitgewerkt voor het voortgezet onderwijs. Wiebe Brouwer, tot voor kort rector van het MLA, kan er goed mee leven dat Maria Montessori haar beginselen niet meteen uitwerkte naar het voortgezet onderwijs. Het Erdkinderplan, waar Montessori in 1935 mee kwam, is vooral utopisch van aard, niet zo bruikbaar als richtsnoer voor het inrichten van een curriculum. Brouwer: ‘Door de voortdurende zoektocht naar goed vmo blijven wij alert en houden wij ons onderwijs actueel. Wij geven kinderen zelfvertrouwen mee en leren ze zelfstandigheid aan. Zo blijft het vmo een mooi laboratorium.’

17  Vrijheid in verbondenheid
COLUMN
Femke Cools

18  Vijf vragen over het Montessori Kenniscentrum (MKC)
VERENIGING
Annette de Deken, Debbie van den Burgh, Martine Lammerts
– Wat kan ik vragen aan het MKC?
– Wat doet het MKC?
– Waar zit het MKC?
– Wie werken er bij het MKC?
– Hoe kom in in contact met het MKC?

20  Werkgroep Kosmische educatie
VERENIGING
Ton van der Heiden
De NMV-werkgroep Kosmische educatie is ervan overtuigd dat kosmische educatie de basis is voor het montessorionderwijs en daarom de slagader van het montessorionderwijs.

22  Wat willen leraren met ICT in het onderwijs bereiken
DE KWESTIE
Gabriël Enkelaar, Tessa Wessels, Els Wasmann-Peters, Egbert de Jong

24  COLOFON

Tijdschrift voor Orthopedagogiek – Jrg. 53 (november 2014) Nr. 11

451 Het effect van oplossingsgericht coachen van begeleiders van cliënten met verstandelijke beperkingen.
John Roeden, Marian Maaskant, Leopold Curfs
Oplossingsgericht coachen (OC) is een resultaat en competentiegerichte benadering. OC is bedoeld om individuen of groepen te helpen bij het realiseren van gewenste veranderingen in hun persoonlijke of werkomstandigheden. Doel van deze studie was om het effect van OC te vergelijken met regulier coachen (RC). Achttien teams (59 begeleiders) die een begeleidingsprobleem met een cliënt met ernstige of matige verstandelijke beperkingen (E/MVB), ervoeren, namen deel aan OC. Zesentwintig teams (59 begeleiders) werden regulier gecoacht (RC). Bij zowel OC als RC-teams werd (1) proactief denken (2) de kwaliteit van de begeleider-cliënt-relaties voor en na de interventie en tijdens follow-up gemeten. OC_teams formuleerden bovendien een teamdoel ten aanzien van begeleiding van een cliënt. Na OC en tijdens follow-up werd vastgesteld in hoeverre het gewenste doel was bereikt.

463 Gekke kinderen in de klas?
Ivo Mijland
Binnen het onderwijs hebben we meer en meer de neiging om van ‘andere’ kinderen een object te maken. Een kind dat in coördinaten te omschrijven is. Een kind van wie een omschrijving te geven is. Daarmee doen we kinderen onbedoeld onrecht aan. Want is niet elke poging om de mens als meetbaar te beschouwen, een manier om die mens zijn eigenheid te ontnemen? In dit artikel verken ik een andere weg. Want wat gebeurt er als we de ander als een subject ontmoeten. Een niet meetbaar individu dat in het leven zoekt naar zijn eigen ik. Ik doe een oproep om in een dialoog ons weten te vervangen door ons niet weten, om zo meer te weten te komen van het onzichtbare weten van het kind zelf.

470 Agenda

471 Samenvatting van Werken aan pedagogische kwaliteit – rede, Uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Kinderopvang en educatieve voorzieningen voor het jonge kind vanwege de Stichting Leerstoel kinderopvang en educatieve voorzieningen voor het jonge kind, op woensdag 17 september 2014.
Ruben Fukkink

481 Meldingen

482 Retro Perspectief
Lea Dasberg
‘Men kijkt achterom om vooruit te zien, zoals een automobilist in zijn achteruitkijkspiegel kijkt om verantwoord vooruit te rijden.’

484 Lees-v-aardig
Trijntje de Wit-Gosker
Over een boek dat iedereen kan lezen.

486 Wee-k-Lacht van…een zorgcoördinator
Maartenjan Poortinga
Over de liefde.

488 Bij-brengen
Mieke Ketelaars
Wie verre reizen maakt, komt ook weer terug. Carpe Marshmallow.

490 Weetwinkel

495 Binnengekomen boeken
– Meester Mark draait door
– Peuteren en Kleuteren – De breintheorie over het leren van het jonge kind
– Van verdringen tot vergeten. Een psychoanalytische herwerking van het geheugen
– Jan de Quay (1901-1985) – Een biografie

Talent — Jrg 16 (november 2014) Nr. 6

2  Leren excelleren
REDACTIE
Frank Stienissen

4  ‘Via interesse leren / Een structurele aanpak voor hoogbegaafde leerlingen op het College Hageveld in Heemstede’
PRAKTIJK
Het hoofbegaafdenbeleid van het College Hageveld biedt leerlingen een maximale flexibiliteit. ‘Alles mag, als het maar goed is voor de leerling’, zegt rector Wille Straathof. Het is een hele operatie om de vele ideeën om hoogbegaafden passend onderwijs te bieden uit te werken en om te zetten naar de praktijk. ‘We zijn op weg, maar we zijn wel op de goede weg’.

8  ‘Ik heb nog heel veel wilde plannen’ / Het opmerkelijke leven van de extreem hoogbegaafde Floor Sietsma
INTERVIEW
Anne van Kessel
Floor Sietsma is extreem hoogbegaafd. Ze behaalde haar vwo-diploma op haar twaalfde, had op haar zeventiende haar masterdiploma op zak en promoveerde op haar twintigste. Inmiddels doet ze een tweede studie en is ze coach. ‘Mijn ultieme droom is trainingen te geven op een zeilboot in Zuid-Spanje.’

10  Ernie en Bert
COLUMN
Maddy Hageman

11  CHALLENGE

12  Kansen en uitdagingen voor hoogbegaafde leerlingen / Onderzoekend leren
PRAKTIJK
Marieke Peeters, Jo Verlinden, Lana Goossens en Lianne Hoogeveen
Vaak hebben leraren onvoldoende kennis van de specifieke onderwijsbehoeften van hoogbegaafde leerlingen en hoe ze deze leerlingen kunnen signaleren (Bakker en Busato, 2008). Er is steeds meer behoefte aan een uitgewerkte didactiek voor deze leerlingen die aansluit bij de manier waarop ze leren.

16  KORT NIEUWS
– +Groep Peuterschool Houten
– Conferentie passend onderwijs en hoogbegaafdheid
– Feniks Talent

16  De theaterproductie
COLUMN
Lidy Mulders

17  CARLA’S CORNER
– Rosie Revere, engeneer
– Osmo
– Kerst- en winter-Origami
– Het Mediaspel van Beeld en Geluid
– YouTech

18  Onderwijs en hoogbegaafdheid: een goede combi?
OPINIE
Priscilla Keeman
De start van de schoolloopbaan van je kind stelt je als ouder voor een moeilijke keuze. Want wat is goed onderwijs voor hoogbegaafde kinderen of kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong? Kies je voor voltijds hb-onderewijs of toch een reguliere school? ‘Plusprogramma’s blijven een doekje voor het bloeden.’

22  Succesvolle aanpak onderpresteerders / ‘Jij bent toch zo slim! Daar merk ik anders niets van’
PRAKTIJK
Nienke Lok-Bakker
Hank de Kock en Marianne de Bruijn confronteren onderpresterende jongeren met behulp van ‘verhalende zelfanalyse’ met hun gedrag. Het verkregen inzicht leidt tot betere prestaties op school en thuis.

25  UITGELICHT
Priscilla Keeman
– Het Grote Vooruitwerklabboek
– HB-proof lessen en leerkrachten
– Wat maakt een les HB-proof? Aspectenverzameling
– Het verschil – wat maakt jou als leerkracht HB-proof?
– Ontwikkelplatform om lessen HB-proof te maken

26  Moiré-effect: maak je hersens in de war
VOORUIT
Maryan Camps en Els Schrover
Wat is een moiré-effect? Je spreekt het zo uit: ‘mwaaree’, het is een frans word. Een moiré-effect is een patroon van lijnen die je ziet, en die lijken te bewegen. Dat bewegende patroon bestaat niet echt, in de wereld om je heen. Het ontstaat in je hersenen wanneer die verkeerd ‘begrijpen’ wat ze zien.

27  Hartepijn
COLUMN
Annemieke van Manen

28  Can Zonder
LEERMIDDELEN
Inge Slaats
Van hoeveel beroemde wetenschappers weten we dat ze vroeger ongemotiveerd waren op school – volgens hun leraren dan. Deze arme leerlingen werden regelmatig betrapt op uit het raam staren en dagdromen. Wisten die leraren veel dat deze kleine kindertjes mede dankzij hun vroege denkwerk later belangrijke bijdragen aan de samenleving zouden gaan leveren. Tegenwoordig krijgen kinderen geen tijd meer om starend uit het raam, dagdromend of spijbelend de basis te leggen voor een leven dat de wereld gaat verrijken met originele uitvindingen en ontdekkingen.

31  Robin Naafs: ‘Boek vol goden en mythologische figuren’
DE BOEKENPLANK
Carla Desain
Elke avond na het eten duikt Robin Naafs (11 jaar, groep 8) in een boek. ‘Ik heb een favoriete leeshouding: op mijn bed, met opgetrokken knieën en mijn rug tegen de verwarming. Met een kussen achter mijn rug, dekentje over mijn benen, ‘hoodie’ over mijn hoofd en Q-music op de radio.’

Balans Magazine — Jrg. 27 (okt./nov. 2014) Nr. 8

 

3  Over compassie
REDACTIONEEL
Beatrice Keunen, interim-hoofdredacteur

4  BALANS ACTUEEL
– Open brief aan de Haagse politiek
– Ouders over Passend Onderwijs
– Dyslexiezorg naar gemeenten
– Privacy onder druk door Jeugdwet
– Cartoon: Opvoeden
– ADHD, mediacatie en maatschappij
– Onderzoek ADHD-medicatie en schoolprestaties (VU)
– Over het aanbod van Balans

9  Inclusief onderwijs door goede relaties
INGEZONDEN BRIEF
Judith van de Kam

10  Scherp dankzij ‘druk in de klas’
ONDERWIJS / REPORTAGE
Riëtte Duynstee
Veronique Keek geeft les aan groep 8 van basisschool De Odyssee, een school voor ontwikkelingsgericht onderwijs in Amsterdam. Als de kinderen in haar klas de boel op stelten zetten, gebruikt ze hulpmiddelen uit de methode ‘Druk in de klas’.

13  Gaten in een deur, vla over de vloer
GASTCOLUMN
Sandra Elberse
Sandra Elberse (32) is getrouwd met Vincent (36) en moeder van Damian (9) en Lynn (5). Twee jaar geleden kreeg hun zoon de diagnose ADHD. Sandra, ooit als groepsleidster werkzaam in de kinderopvang, besloot zich ook te laten onderzoeken. Dit gezien een aantal overeenkomstige kenmerken. Bij haar werd een jaar geleden ADHD vastgesteld.

14  ‘Wij runnen dit huis met z’n vieren’
BIJ ONS THUIS
Anouk van Westerloo
Mayke Willemsen is co-ouder van drie dochters: Manna (15), Suus (13, Asperger en hoogbegaafd) en Saartje (11, ADHD en hoogbegaafd). Met z’n vieren vormen ze een hecht en gezellig damesgezin.

19  Jeugdstelseltaal
BERICHT VAN ARGA
Arga Paternotte
Arga Paternotte is al jaren verbonden aan Balans. Ze is de voormalige hoofdredacteur van Balans Magazine en tegenwoordig adviseur van de vereniging.

22  ‘Ouders krijgen te vaak de schuld’
ODD-CD
Hester Schaaf
Nog veel meer dan bij andere stoornissen, bestaan er vooroordelen over kinderen met ODD-CD en hun ouders. Het zou geen echte stoornis zijn. Het zijn ‘die rotkinderen’. Het zou aan de opvoeding liggen. Kinder- en jeugdpsychiater Nico Beuk werkte mee aan een richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van ODD-CD. Belangrijkste boodschap: het is een echte psychiatrische stoornis, met veel comorbiditeit. Behandeling is zinvol.

26  Berechting volgens nieuwe Adolescentenstrafrecht: ‘Op grond van ontwikkeling’
INTERVIEW
Robert Vermeieren
Onlangs werd het Adolescentenstrafrecht van kracht. Het gaat om wetswijzigingen, die enerzijds rekening houden met de ontwikkelingsfase van jongeren die een delict plegen. Anderzijds ook om minder – tweede – kansen voor jongeren die heel zware delicten plegen. Robert Vermeieren, hoogleraar forensische kinder- en jeugdpsychiatrie bij het VUMC in Amsterdam, geeft zijn visie op het Adolescentenstrafrecht.

31  Geschillencommissie lijkt stap vooruit
JURIDISCH ADVIES
Onderwijsjurist Katinka Slump
Onderwijsjurist Katinka Slump behandelt in haar columns in de komende nummers diverse uitspraken van deze geschillencommissie. Volgende keer lezen we hoe het met Bram (13 met ADHD) is gelopen. Ook de school die hem weigerde werd door de Geschillencommissie in het ongelijk gesteld.

32  ‘Dyslexie? Oh, dat is de letter B en D omdraaien’
DYSLEXIE
Beatrice Keunen
8 vragen aan Mieke Urff, dyslexiespecialist en onderwijskundige op het gebied van Special Educational Needs. Onlangs verscheen van haar ‘Dyslexie: werk in uitvoering! 8 aanraders’.

34  ‘De autismekliniek was het beste voor hem’
IN VERTROUWEN
Naam van de auteur bij de redactie bekend
De opvoeding van Max (11 jaar, autisme, gemiddeld intelligent), was jarenlang ingewikkeld en loodzwaar. Toen zat er maar één ding op. ‘Hoe erg kan je falen als ouder’.

37  De gemiddelde leerling bestaat niet
OPINIE
Paul van Meenen
Paul van Meenen is sinds 2012 lid van de Tweede Kamer voor D66. Hij draagt hierbij het ‘columnstokje’ over aan zijn college Michel Rog, Tweede Kamerlid voor het CDA. Michel Rog geeft in het komend nummer van Balans Magazine zijn visie op passend onderwijs.

38  Voor een kind met dyscalculie: ‘Rekenen is topsport’
DYSCALCULIE / LEZING
Arga Paternotte
Rekenen is als een toren die je laag voor laag moet opbouwen. Mis je een laag, dan vallen er gaten. Het kan de start zijn van een vicieuze cirkel voor rekenangst: het vermijden van rekenen, achterlopen, het ontwijken van rekenen, nog meer achterlopen… Orthopedagoog Marije van Oostendorp schreef er een boek over voor docenten: ‘Aan de slag met rekenproblemen’. Om ze te helpen deze cirkel te voorkomen of te doorbreken. In November houdt Marije de Balans Magazine-lezing.

41  Miley
COLUMN
Anouk

42  Horsewise, Zelfvertrouwen door paarden
REPORTAGE / ADHD
Marian Breukhoven
Paard Purdy laat zich gewillig borstelen door Garbrielle en Martine. Zo meteen gaan ze samen een hindernisbaan lopen: twee kinderen met één paard. ‘Daardoor moeten ze goed overleggen en met elkaar samenwerken’,  zegt begeleidster Elize van zorgboerderij Horsewise. ‘Een voorbeeld van hoe kinderen hier werken aan hun doelen.’ Balans liep een dagje met haar mee.

46  Startpakket dyslexie
PRODUCTTEST & GADGETS
Monique de Mol
‘Dyslexie ie meer dan alleen moeite hebben met lezen en spellen’, vertelt dyslexiespecialist Terry van de Beek. ‘De nadruk bij hulp ligt overwegend bij het oefenen van beide vaardigheden, terwijl social-emotionele problemen vaak onderbelicht blijven.’

49  Teken je gesprek…, Over faalangst
WORKSHOP
Marian Breukhoven
De methode ‘Teken je gesprek’ is ontwikkeld door remedial teacher Adinda de Vreede. Op een middelbare school en in haar praktijk begeleidt zij kinderen met leerproblemen, ADHD, PDD-NOS, sociale onhandigheid, faalangst en/of weinig zelfvertrouwen. Marian Breukhoven volgde een workshop bij Adinda: ‘Teken je gesprek… over faalangst’.

52  BALANS IN ‘T LAND

Mensenkinderen – Jrg. 30 (november 2014) Nr. 144

Deze editie is als PDF beschikbaar

3  Daar heb ik zin in
Felix Meijer
Mijn uitdaging is om kinderen meer vanuit hun eigen interesses te laten werken en iemand voor de administratie te zoeken.

4  Ruimte voor initiatief van kinderen
Ludo Heylen
In het Ervaringsgericht onderwijs spreekt men over zeven betrokkenheidsbepalende factoren. In dit artikel wordt stilgestaan bij de zevende factor: ruimte voor initiatief van kinderen.

7  Motiveren kun je leren
Kees Vreugdenhil
Wat is motivatie? Hoe werkt intrinsieke motivatie? Wat kun je als groepsleider doen om die te wekken? Moet extrinsieke motivatie eigenlijk niet nodig zijn?

10  Hoe prikkel je de nieuwsgierigheid
Ben Tiggelaar
Een pleidooi om minder antwoorden te geven en meer vragen te stellen.

12  Leesmotivatie
Bea Pompert
Kinderen leren genieten van lezen lukt nog steeds niet echt goed in ons land. Slechts 20% van de Nederlandse tienjarigen geeft aan lezen leuk te vinden. Hoe kan je als groepsleider kinderen motiveren om te lezen?

16  Intrinsieke motivatie als onderwijsvernieuwing
Mariken Goris
Een interview met Hans Thissen, directeur van de Lanteerne in Nijmegen.

19  Intrinsieke motivatie en vraaggestuurd leren
Harry Stokhof
Uit onderzoek blijkt dat kinderen gemotiveerder leren in het onderwijs als zij hun eigen interesses mogen volgen. Mindmappen is daarbij een goed hulpmiddel.

22  Intrinsieke motivatie en onderzoekend leren
Marieke Peeters, Kristel Arntz, Liza Mourad
Een artikel over onderzoekend leren, waarbij een samenwerking tussen de Lanteerne en de Universiteit plaatsvindt.

25  Zwembandjes
Marleen van der Krogt
‘Ik doe die bandjes echtniet meer om’,  schreeuwde Daan vol overtuiging, totdat…

26  Ik moet/mag naar school
Sylvia Schipper
Intrinsiek gemotiveerde kinderen zijn een droom van iedere jenaplanschool. Maar hoe krijg je dat voor elkaar? Hoe ziet het onderwijs er dan uit? Wat zeggen bekende psychologen en onderwijskundigen over leren? Wat is de rol van de groepsleider?

29  Meedoen aan de instructie
Bayonne Sollman
Iedere groepsleider kent het wel: je staat instructie te geven, maar hebt geen idee wie er actief meedoet, aan wie de instructie voorbijgaat en wie er helemaal niets van snapt. Daarnaast is er altijd wel een kind dat bij iedere vraag zijn vinger opsteekt en eigenlijk teleurgesteld is, als het niet elke keer het antwoord mag geven. Met een simpel spel dat bij veel instructie kan worden ingezet, krijg je antwoord op al deze vragen en is ieder kind bij elke vraag betrokken.

30  Een rekenles in de stamgroep
Maaike Verschuren
Een artikel over een stamgroepleider die een rekenactiviteit, waarin breuken centraal staan, uitvoert in de stamgroep met behulp van de tafelgroepen.

33  Je-Na aan ‘t hart
Felix Meijer
Een rubriek van en voor de lezer.

34  Jenaplan’s got talent
Sander van Genderen
Een verslag van een bijeenkomst in de Regio Rijnmond.

35  Leren met interactieve media
Bernolf Kramer
Een artikel over het gebruik van interactieve media tijdens wereldoriëntatie.

38  Ouders en school
Peter van Dijk
Ouders en groepsleiders willen een goede relatie met elkaar, omdat deze het kind ten goede komt. Maar hoe bereik je op school een optimale relatie tussen ouders en team?

40  Voor je eigen bestwil
Arjan Tabak

Egoscoop — Jrg. 18 (oktober 2014) Nr. 3 — laatste nummer/gestopt

3  Tot slot…
VOORWOORD
Ellen Emonds

4  Leiders geven samen de toekomst vorm
Gérard Zeegers
‘Het vermogen tot anders waarnemen of denken is vele malen belangrijker dan de kennis die men vergaart.’ David Bohm (1917-1992), kwantumfysicus en filosoof, wijdde zijn leven aan het formuleren van een theoretisch concept om de fragmentatie in fysica en samenleving te ‘helen’. We schrijven het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Joseph Jaworski, verkocht zijn succesvolle advocatenpraktijk en ging op zoek naar het antwoord op de vraag waarom dingen in het leven gaan zoals ze gaan. En juist op het moment dat Joworski zocht naar zingeving, kwamen Bohm en diverse andere visionaire denkers op zijn pad. Toeval? Intrigerend! Welke rol, zo vroeg Jaworski zich af, speelt toeval in het leven? Hij schreef er de veelgeprezen bestseller ‘Synchroniciteit’ over. Omdat de focus in zijn boek continu gericht is op leiderschap, verdient de ondertitel nadrukkelijk chocoladeletters: ‘De innerlijke weg naar leiderschap’. In een tijdsgewricht waarin er veel geschreven en gesproken wordt over gedeeld leiderschap’. In een tijdsgewricht waarin er veel geschreven en gesproken wordt over gedeeld leiderschap, wijst Jaworski ons de weg.

10  Ode aan de oermoeder
COLUMN
Marieke Jansen-Kellendonk

12  Werken met portfolio’s
Esther Poos
In dat lijf zit een mens dat denkt en voelt: De bovenste zeven centimeter van de mens zijn interessant. Maar hou je ook rekening met de genen, darmen, verlangens, vooroordelen, herinneringen, talenten, trauma’s, maagsappen, rouwprocessen, voorbeelden, witte bloedcellen, mislukkingen, boosmakers, blijmakers, capaciteiten, zweetklieren, voorkeuren, gevoeligheden, droomveroorzakers, zenuwtrekken, behoeften en neurotransmitters? (van Herpen, n.d.)

19  Verbonden met Buiten
Annemarie van den Broek
Waar kun je kinderen in hun meest natuurlijk uitingsvorm tegenkomen? Daar waar ze vrij mogen bewegen, zelf hun geluidsvolume mogen bepalen, niet bang zijn dat ze iets omstoten of kapot maken, daar waar de omgeving uitdaagt tot ontdekken en spel. Als je kijkt naar kinderen die buiten spelen, dan zie je kinderen in hun natuurlijke leefwereld. Van een speelplein maken ze de wereld van een tekenfilm of computerspel. Van het bos maken ze een spannend doolhof waar je verstoppertje kan spelen. Buiten kunnen kinderen zichzelf zijn, zijn ze verbonden met zichzelf, de ander en de omgeving. Deze waarde van de schoolomgeving is groot en kan nog meer benut worden in het onderwijs.

23  De diagnose houdt kinderen op achterstand
Marcel van Herpen
Moeten we het nog hebben over het percentage spijbelaars en vroegtijdige schoolverlaters, over het aantal recidieven bij jeugddelinquenten, over de invloeden van agressie en porno via internet, over de problemen van allochtone jongeren, of weten we het wel en is er geen redden meer om te onderzoeken en te registreren alléén, maar moeten we iets gaan doen, hét gaan doen… doen wat we weten dat we moeten doen: Duurzaam opvoeden en ontwikkelen! (Van Herpen 2008). In het onderwijs spreken we over competenties, talentontwikkeling, aansluiten op de belevingswereld en het kennisniveau van de kinderen, maar intussen zijn sturing, controle, accreditatie, uniformering, resultaat- en productgerichtheid de heersende parameters. We hebben constructen ontworpen en in stand gehouden, om menselijk gedrag meetbaar af te rekenen. Letterlijk. Al vanaf Descartes (1596-1650) (Cogito ergo sum; ik denk, dus ik ben) wordt de geest van het lichaam gescheiden en is de aandacht voor constructen als het IQ onontkoombaar. Kinderen worden ontkoppeld van zichzelf en de omgeving. En de verantwoording wordt gezocht in het fenomeen dat het versterkt en in stand houdt: de diagnose.

29  Scheten doen wonderen!
Advertorial

34  Ruimte voor kinderen
Wilma van Esch
ErvaringsGericht werken in een ‘open framework’ benadering

41  Wat als de school de opvoeding moet overnemen?
Gérard Zeegers i.s.m. Geert Bos
Soms gaan er al intuïtieve alarmbellen af tijdens de eerste ontmoeting met een ouder. Tijdens een intakegesprek liet een moeder Gérard Zeegers weten dat ze het zo lasting vond dat haar peuterdochter vaak pas tijdens ‘Goede Tijden Slechte Tijden’ op de bank in slaap viel. Met een kwinkslag greep schoolleider Zeegers in. Maar vanaf het moment dat het meisje op school kwam, kregen de problemen thuis een steeds dramatischer karakter: het kind kwam vanaf het begin soms vervuild en met honger op school. Haar moeder bleek het ouderschap niet aan te kunnen. Voor het meisje werd de Bonckert een veilige haven. Voor alle instanties die het gezin begeleiden, was de school het zenuwcentrum. Met grote zorg zag dit team van hulpverleners de zomervakantie tegemoet: dit meisje kón niet zes weken uit beeld zijn.

46  Aandacht verdient aandacht
Anne van Hees
Aandacht is hip. Er is veel vraag naar mindfulness- en aandachtstrainingen en ook nieuwe stromingen binnen de onderwijskunde, psychologie en organisatiekunde benadrukken het belang van aandacht. Waar we gewend zijn ‘hoe-‘ en ‘wat’- vragen te stellen, is aandacht het antwoord op de diepere vraag ‘van waaruit’ we iets doen. In deze persoonlijke overdenking koppelt Anne van Hees theorie aan praktijk: ‘Brams opmerking had me goed wakker geschud.’

51  Joost wil niet meer naar school. Nooit meer.
Ellen Emonds

55  Spelend rekenen met jonge kinderen
Monique van der Heijden en Esther Poos
Jonge kinderen zijn spelenderwijs al vaak bezig met rekenen. ‘Die grote pop past niet in de kinderwagen!’ Zijn er genoeg bekers voor iedereen? Welke dag is het vandaag?’ Ook tijdens het opruimen zijn kinderen met rekenen (ordenen en meten) bezig. Recent Amerikaans onderzoek toont aan dat de vaardigheid met getallen bij jonge kinderen hun latere schoolprestaties in rekenen en lezen het beste voorspelt (Duncan e.a., 2007). Een pleidooi dus om je als begeleider van jonge kinderen ook vaak sterk te richten op het stimuleren van de reken-wiskundeontwikkeling. In dit artikel beschrijven we aan de hand van praktijkvoorbeelden uit groep 1-2 van Esther Poos hoe je aan de hand van rekenroutines de rekenwiskundeontwikkeling spelenderwijs kunt stimuleren en de rol  van de leerkracht hierbij.

COS – Jrg. 32 (november 2014) Nr. 3

2  Tweestcoop

4  Bits & Bytes
– Printer die kan tanken (http://bit.ly/dureprinterinkt)
– Je data in je eigen cloud (www.bittorrent.com/intl/nl/sync/download)
– OneNote voor in de klas (http://bit.ly/notebookcreator) (http://bit.ly/notebookcreatorinstall)
– Bouw een robot in klas: Jimmy! (www.21stcenturyrobot.com)
– Wiskunde leren kan nu volledig digitaal (www.slimleren.nl)

6  Een robot in de klas
Studio Stampij
Jan-Willem Akkermans van het NAO-project: ‘NAO zorgt voor een andere interactie dan een computer of tablet. Dit maakt de robot tot een geweldig hulpmiddel in het onderwijs.’

15  Nieuw op www.cos-online.nl
Speciaal voor abonnees heeft COS een aanvullende website met praktische tools om ict in de klas te brengen. Op www.cos-online.nl staan exclusief voor abonnees de leukste (downloadbare) lessuggesties voor zowel het voortgezet als het basisonderwijs. Onze journalisten testen hier de nieuwste ict- en lesmethodes voor in de klas en je vindt er complete downloadbare handleidingen om stap voor stap te leren werken met handige toepassingen die geschikt zijn voor het onderwijs.

16  Agora, een totaal nieuw onderwijsconcept voor het voortgezet onderwijs
KIJKJE BIJ
Mirjam Janssen
Kan dat? Een school zonder vaste lokalen en zonder rooster? Waar de leerlingen vooral hun eigen belangstelling volgen? En waar ze toch hun eindexamen halen? Ja, dat is mogelijk denken de ontwikkelaars van Agora, een totaal nieuw onderwijsconcept voor het voortgezet onderwijs.

20  Anymeeting in de lespraktijk
Tim Huijgen
Tijdens een discussie in atheneum 6 over de Koude Oorlog komt Mark goed op gang. ‘Nee dat is niet juist, je kunt het eindigen van de Koude Oorlog en het uitbreiden van de EU niet los van elkaar zien. ‘Maar welke relatie is er dan?’,  vraagt Lotte gefrustreerd. ‘Nou, eigenlijk is het heel simpel’, zegt Mark, ‘door het loslaten van de Breznjev-doctrine en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie mochten Oostbloklanden veel meer een eigen koers volgen. Vaak leidde dit na 1991 tot het lidmaatschap van de NAVO en de EU.

22  Tablet als breekijzer in het onderwijs
Brigitte Bloem
Wat betekenen tablets voor ons onderwijs? Zijn de mogelijkheden die tablets bieden breekijzer voor onderwijsinnovatie, zoals Maurice de Hond stelt? Zou de content het vliegwiel moeten zijn, zoals Johan hof van de Klas van de Toekomst ervaart? Als opmaat naar de NOT delen De Hond en Hof hun visie op de relatie onderwijsvernieuwing en tablets.

26  Op een klein stationnetje…
LESIDEE (po)
Helmar Rouwenhorst
175 jaar gelden reed de eerste trein over een spoor door ons land. Van Amsterdam werd er naar Haarlem getuft. Het zorgde ervoor dat veel mensen hun wereld vergroot werd. Een eerste bezoek aan het strand, het zien van de zee of een dagje naar Amsterdam waren nu mogelijk. Maar ging het allemaal zo gemakkelijk? Stap in dit lesidee en ontdek de begintijd van de trein.

Kinderopvang — Jrg. 24 (november 2014) Nr. 11

3  Bewegen
REDACTIONEEL
Marike Vroom, hoofdredacteur Kinderopvang

4  KORT EN KRACHTIG
Irene de Groot en Marianne Velsink
– Vermoeden (seksueel) misbruik? Bel de vertrouwensinspecteur!
– Crazy river run
– Veranderingen: Kinderopvangtotaal
– Wij doen gezond!
– Te lezen op kinderopvangtotaal.nl
– Reacties van lezers
– Brabbelen met baby’s
– Topjudoka’s helpen kinderen om grenzen te leren kennen én verleggen
– Panelvraag
– Test je pedagogische kennis
– Agenda

8  Hoe blijf je vital als pm’er? / Energiek werken, zo doe je dat
Carla Overduin
De huidige malaise in de kinderopvang en de angst om je baan te verliezen, brengen veel pedagogisch medewerkers in een negatieve spiral. Des te belangrijker om gezond te werken: dan heb je immers veel meer energie en werkplezier. Hoe pak je dat aan?

11  Professineel opvoeden
DE GASTOUDER
Clarine de Leve en Heleen Abrahamse (gastouderacademie van Vyvoj, onderzoeken, opleiden en vernieuwing)
In deze rubriek belicht de Gastouderacademie telkens een hoofdstuk uit het Pedagogisch kader gastouderopvang. Deze keer uit het hoofdstuk 8: Professioneel opvoeden.

12  Magie in een boterhamzakje / Help, onze baby’s zijn te dik!
TECHNIEK
Marianne Velsink
Moeten we ons nou ook al zorgen maken om te dike baby’s? Draven we niet een beetje door? Nee, zegt de vereniging Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland. Zij zien dat baby’s het niet makkelijk afleren als ze wennen aan weinig beweging en calorierijke voeding. De kans op overgewicht op volwassen leeftijd is groter. Een gezonde levensstijl begint dus al in de wieg.

14  Peutergym met het Beweegdiploma / Peuters leren bewegen met Nijntje
Irene de Groot
Wist je dat je bewegen kunt stimuleren door een peuter op te rollen als een pannenkoek in een badhanddoek? Dit soort activiteiten leren pedagogisch medewerkers met het programma Beweegdiploma. Kinderheld Nijntje is hiervan het gezicht. ‘We zorgen ervoor dat kinderen op de juiste manier leren bewegen,’ zegt beweegcoach Trudy.

16  PUNTJE VAN PONT
Bewegen om te ontwikkelen
Steven Pont

16  Jamila over de taaltoets
MIJN PASSIE
Carla Overduin
Jamila Doutabaa (45) is tien jaar pedagogisch medewerker, waarvan acht jaar op een peuterspeelzaal van Stichting GroeiBriljant in Rotterdam. Tijdens twee trainingen bracht ze haar taalniveau van 1F (groep 8) naar 3F (Havo).

17  Dit willen wij
OUDERS AAN HET WOORD
Carla Overduin
Barbara Meijer (33) met Filip (2). Kinderopvang: De Boshoeve in Nieuw-Vennep. Kosten voor gemiddeld anderhalve dag per week: 450 euro, geringe kinderopvangtoeslag.

18  Wat kan en wat kan niet?
SEKSUELE ONTWIKKELING
Femke van den Berg
Dreumesen die in hun blootje buiten willen spelen. Peuters die aan elkaar friemelen in de poppenhoek. Kinderen die tongzoenen op de bso. Mag dat? Wat is gezond seksueel gedrag en wanneer wordt het grensoverschrijdend? En hoe reageer je op seksueel gedrag van kinderen en maak je hen weerbaar?

22  Groen moet je doen
Marianne Wenneker
In het Jaar van de Groene Kinderopvang vind je in deze rubriek allerlei groene tips voor (buiten) spelen, leuke activiteiten om te doen met de kinderen en milieuvriendelijk schoonmaken.

26  Niet straffen, maar wat dan wel?
Astrid van Leeuwen
Sinds ontwikkelingspsycholoog en columnist Steven Pont het straffen van jonge kinderen in de opvang not done noemde, blijft het onderwerp onze lezers bezighouden. Want: ‘Theorie is mooi, maar wat doe je als een kind echt onhandelbaar is? Of thuis elke structuur mist?’ We vroegen het drie opvoeddeskundigen.

28  Beweegtips voor baby’s
Nicole de Beer
Techniek staat maar weinig op de agenda van kinderdagverblijven en bso’s. In deze driedelige serie deelt Nicole de Beer van PUREjunior leuke techniekactiviteiten voor kinderen in drie leeftijdscategorieën. Deel 2: een techniekactiviteit kinderen van 4-8 jaar.

30  KINDERBOEKEN
– Schattenjagers, James Patterson : Vanaf 9 jaar
– Het klokhuisboek over hersenen, Edda Heinsman : Vanaf 9 jaar
– De Pieten maken het bond, Pimm van Hest : Vanaf 4 jaar
– Waarom huil je, kleine uil?, Philippe Goossens en Paul Friester : Vanaf 3 jaar
– Het geheim van Joris en Draakje, Jeroen Schipper en Vera de Backker : Vanaf 3 jaar
Thema
– Waar is Max?, Mathew Price : Vanaf 4 jaar
– Waar is Baby Tijger?, Marion Billet : Vanaf 1 jaar
– Mama, wat is dit?, Milja Praagman : Vanaf 3 jaar

32  Meer hbo’ers, meer kwaliteit?
Marianne Velsink
De overhead wil dat er meer hbo’ers in de kinderopvang komen om het opbrengstgerichte werken op de groep vorm te geven. Krijgt de kinderopvang hierdoor inderdaad meer kwaliteit? En: wie zijn die hbo’ers in de kinderopvang? Hebben zij iets anders te bieden dan mbo-opgeleide medewerkers? We vroegen het drie hbo-opgeleide medewerkers in de kinderopvang.

36  Je eigen eiland
KIDS ACTIEF
Carla Overduin
– Thema: Je eigen eiland
– Wat is een eiland? : 6 tot 10 jaar
– Survival : 4 tot 8 jaar
– Eilandhoppen : 2 tot 4 jaar
– wwweetjes
– Themafeestje Piraterij : Alle leeftijden
– Activiteit van de maand: Maak je Eigen eiland : 4 tot 8 jaar

38  GESPOT
– Beweeg-apps
– Van slakkenhotel tot NatuurBSO
– Speelkleed en tas in één
– Woordjes oefenen
– Knijpzakjes
– Tijd voor taart

39  Overwinning
COLUMN
Dorien

39  COLOFON

PIP* pedagogiek in praktijk — Jrg. 20 (oktober 2014) Nr. 81

3  “Hoe leerzaam is een jaren zestig-mop?”
REDACTIONEEL
Bas Levering, hoofdredacteur

6  ‘Een kritische leeftijd is er eigenlijk niet’
INTERVIEW
Bas Levering
De aanleiding was de start van het experiment met tweetalig primair onderwijs (TPO). Het gesprek van Bas Levering met prof. dr. Rick de Graaff ging echter over veel meer dan de taalontwikkeling van jonge kinderen. Er kan aan ons onderwijs in vreemde talen door het hele schoolgebouw heen nog veel worden verbeterd.

12  Brief over Zwarte Piet
OPINIE
Shanti Guanipa-Vermunt

14  Het geheim van het Finse onderwijs
REPORTAGE
Helma Brouwers
De Finse Pisa-scores zijn elk jaar weer jaloersmakend hoog. Wat is toch het geheim van het Finse onderwijs? Zijn het de universitair geschoolde leerkrachten of moeten we de verklaring ook zoeken in de voorzieningen voor kinderen van 0 tot 7 jaar? Een reportage.

18  De meetbare kleuter
ONDERZOEK
Ineke Oenema-Mostert
Er woedt een hevig debat rond het gebruik van de Cito-kleutertoetsen, maar er ontbreken nog veel feiten over de bruikbaarheid van deze scores in het dagelijks onderwijs. Kleuters zijn door hun grillige ontwikkeling moeilijk te toetsen.

22  Moeder
COLUMN
Daphne Clement

23  De kracht van positieve emoties
DE CASUS
Liesbeth van Hoof
Als ouders vastlopen met hun kind overheersen negatieve emoties, zoals angst, wanhoop en woede. Die emoties laten over het algemeen maar weinig ruimte voor creatief denken over oplossingen. Het repertoire van mogelijke reacties kan zich steeds meer gaan beperken tot twee opties: ‘vechten’ of ‘vluchten’. Het oproepen van positieve emoties zoals hoop en (zelf)vertrouwen is een belangrijke pijler in de hulpverlening. Dergelijke emoties vormen de basis voor creativiteit bij het samen zoeken naar betere wegen.

24  Het beslissende boek
Pauline Naber
Er zijn boeken die zo’n diepe indruk maken dat je er weken niet van loskomt. Er zijn boeken die je een wereld intrekken waarvan je het bestaan niet eens vermoedde. Er zijn boeken die een inzicht aandragen dat je leven verandert. In de rubriek ‘Het beslissende boek’ vertelt een pedagoog over een boek dat voor hem of haar van grote betekenis is geweest. De auteur gaat terug naar de tijd van die eerste lazing, maar gaat ook na welke sensatie het boek bij herlezing nu nog oproept.
Deze keer: De mythe van de moederliefde : geschiedenis van een gevoel, geschreven door Elisabeth Badinter.

28  Waar hangen ze uit?
Liesbeth Sluiter

30  iPads, slaap- en concentratieproblemen: een ander licht op ADHD?
ONDERZOEK
Martijn Arns
Op scholen heerst vaak de gedachte dat gemakkelijk afleidbare kinderen en kinderen met ADHD niet te dicht bij het raam moeten zitten. Maar is dat wel zo?

35  Geweld in games: hoe praatje erover?
GENERATIE M
Justine Pardoen
In alle culturen vinden onderzoekers dat het zien van geweld in de media invloed heft op kinderen en jongeren. Dat kan variëren van agressief gedrag en agressieve gevoelens tot minder empathie. Meestal wordt het gemeten als een kortdurend effect dat onmiddelijk volgt op het kijken naar geweld. Of de effecten ook na een langere periode aanwezig zijn, is veel minder eenvoudig te onderzoeken.

36  Positive Behavior Support: ontmoeting tussen onderwijs en jeugdzorg
TRANSITIE
Trees Das en José Wichers-Bots
Het gedachtegoed van Schoolwide Positive Behavior Support kan ondersteunend zijn in de samenwerking tussen onderwijs- en jeugdzorgprofessionals.

41  Communiceren een kunst?
COMMUNICEREN MET KINDEREN
Ben Baarda
Kunst biedt veel mogelijkheden om met kinderen in gesprek te raken.

42  Pietluttig
MIEREN
Ton Notten

43  Opvoeden in betrokkenheid
iPIP
Nieuws & Informatie.

44  Muhammad Iqbal (1873-1938) : opvoeden tot zelfontplooiing.
BIOGRAFIE
Hans Van Crombrugge en Naïma Lafrarchi
Het islamitische pedagogisch landschap is veelkleurig. Een biografie over de ‘modern klassieker’ Muhammad Iqbal (1873-1938).

48  Pedagogen: worden we ooit onszelf? En hoe dan?
WARM AANBEVOLEN?
Ton Notten

51  Agenda + Volgende keer + Service

Bij de Les — Jrg. 10 (november 2014) Nr. 9

5  Colofon/Redactioneel

6  Bedrijfsbezoeken
Joost Zonneveld
Hoe kan je bedrijfsbezoeken inbedden in een breder process van loopbaanoriëntatie? / Om de interesse voor een loopbaan in bijvoorbeeld de techniek te bevorderen, organiseren scholen gastlessen en bedrijfsbezoeken. Dat is alleen zinvol als scholen die inbedden in een breder process van loopbaanoriëntatie.

10  KORT NIEUWS
– Slimme leerlingen mogen nog eerder examen doen
– Bijna helft hbo-afgestudeerden heeft matig perspectief
– Homo’ meest gebruikte scheldwoord op scholen
– Amper ruimte voor gymles
– Voorlopersgroepen binnen lerarenopleidingen
– Thuiszitters
– Middelbare school Nijmegen begint met vak ‘Wirtschaftsdeutsch’
– Leraarschap weer populair, mede dankzij crisis
– Nieuw international uitwisselingsprogramma voor topdocenten
– En… international samenwerking op mbo-instellingen
– Jongens versus meisjes
– Lerarenregister
– 27 November: Dag van de Zorgcoördinator 2014

14  Basismodule decanaat
Luc Schafrat
Als beginnend decaan sla je een weg in met nieuwe uitdagingen. De cursus Basismodule decanaat helpt je om grip te krijgen op je taken en werkzaamheden.

15  De zorgcoördinator codeert: we beginnen nu pas echt
COLUMN
Martenjan Poortinga

17  Voortuiblik NVS/NVL jubileumcongres

18  Grensoverschrijdende praktijkcontacten
Cees Terlouw e.a.
Het is van belang om havisten in hun programma voor studie- en beroepskeuze al grensoverschrijdend ervaringen te laten opdoen met bedrijven op basis waarvan zij kunnen reflecteren. Hoe ziet zo’n programma eruit?

21  Stages in het vmbo
Ellen Reehorst
Stages in het vmbo zijn leerzaam, maar vaak lasting te realiseren. In dit artikel de ervaringen en tips van het Ashram College, waar elke vmbo-leerling maar liefst drie keer op stage gaat.

22 CARTOON
Leen Baars

24  Blik op het oosten
Christel Ahlers
Vanaf 2015 is Chinees een officieel examenvak. ‘Met Chinees kun je je onderscheiden van de rest en dat is altijd een goed toekomstperspectief’, aldus de zeventienjarige Daniel.

26  Kinderen met een trauma
Annelies de Jong en Willem de Jong
Annelies en Willem de Jong geven handvatten voor het begeleiden van kinderen die door een trauma slecht presenteren op school.

28  Thuiszitters in beweging
Emil Roelofs
De (langdurig) thuiszittende leerling bevindt zich vaak in complexe situatie met een lange voorgeschiedenis. Hoe doorbreek je als zorgcoördinator de impasse?

32  Juf, Titia ligt op het toilet!
Ine Spee
Soms wordt het schoolritme doorbroken door iets schokkends, iets dat iedereen in en rond de school uit het lood brengt. Hoe handel je in zo’n situatie?

35  Lezen is cool
Elise Haarman
Een pilot met vrij lezen op vmbo-KB in Duiven slaat aan. Docent Nederlands Hans van Kol vertelt enthousiast over de resultaten tot nu toe.

37  Johnny the bagger
ENERGIZER
Ivo Mijland

38  Om naar uit te zien

Vrije Opvoedkunst — Jrg. 77 (herfst 2014)

 

2  Beste lezer
Rob Tuk

3  Wereld der doden
W.F. Veltman

6  Het wonder van Limburg
Paul Kooijman
In de afgelopen acht jaar is het aantal leerlingen op vrijescholen met 22% gegroeid (1464 leerlingen). In het schooljaar 2012-2013 was de groei op de dertien bovenbouwscholen met ruim 8% een stuk hoger dan op de basisscholen (3,1%). Vrijescholen groeien, terwijl het reguliere onderwijs krimpt door de afname van het aantal Nederlanders. De groei van de bovenbouwen is niet overall gelijk. Zutphen en Groningen groeiden in de afgelopen acht jaar met 4%, Zeist, Eindhoven en Nijmegen groeiden 18%, en Noord- en Zuid-Holland groeiden 26%.

10  Rudolf Steiner – Alchemie van het alledaagse
PERSBERICHT
De redactie

12  Kinderboeken
Anke Wagemaker
– Liever dan lief ; Bente Jonker
– Kijk, de vogel zingt ; Bente Jonker
– Het wereldje van Beer Ligthart ; Jaap ter Haar
– Tatatoeks reis naar de kristalberg ; Jakob Streit
– Het sleutelkruid – Paul Biegel

16  De overstap naar de vrijeschool
Michaela Westera
Ze zaten alle drie op een Montessori-basisschool in Zutphen, maar maakten na de basisschool de overstap naar de bovenbouw van de Vrije School de Berkel (nu Vrije School Zutphen). Broers Jochem (26) en Stijn (22) en zus Caro (25) vertellen waarom zij die overstap maakten, hoe zij die ervaren hebben en hoe zij terugkijken op hun tijd op de vrijeschool.

18  God ziet de waarheid, maar zegt haar niet meteen
Verzorgd door Rob Tuk
186 jaar geleden werd Leo Tolstoi (1828-1910) geboren. Tolstoi was een meesterverteller, hoog tijd om eens een van zijn mooie verhalen op te nemen in ons blad…

24  2B of niet 2B
De redactie

25  Liefde voor het leven
LIEFDE VOOR HET LEVEN
Geraldina Metselaar
Liefde voor het leven betekent ook liefde voor lekker en gezond eten. Want eten met liefde en liefde voor het eten, houden ons springlevend. Mooi om te zien dat steeds meer mensen bewust kiezen voor een gezonde levensstijl. Dat was goed zichtbaar op hét eerste biologische lifestylefestival EKOTown, een initiatief van de biologische supermarktketen EKOPlaza. Ik sprak er over met biologisch-dynamisch bijenimker in opleiding en paardenfluisteraar Deborah Post. ‘Wat ik met paarden bereik, kan toch ook met bijen?’ TV-kok Prins van den Bergh: ‘Gezond eten is leuk en simple!’ En Pajarita Negrita…

28  Geworden wie je bent…?
Jan Alfrink
Monique Rang is in Amstelveen geboren, op 25 maart 1954. Ze is de oudste in een gezin van drie meisjes. Het jonge gezin woont op dat moment bij opa en oma in huis. Vanaf haar eerste tot haar vierde levensjaar woont ze in Zuid-Afrika. Daar zijn ook haar twee zusjes geboren, maar ze herinnert zich deze periode niet echt…

34  Passie voor pedagogie
Paul Kooijman
Het is typerend voor Annemarijke ten Thije en Danielle Buysman dat zij als kado voor het tienjarig bestaan van de Werfklas een symposium vroegen. Niet een kado voor henzelf of een kado voor de klas, maar een kado voor hun missie, want zo kun je het rustig noemen.

38  Een beleving van de Zutphense Zomercursus
Michaela Westera
In de zomervakantie ging ik, als drieëntwintigjarige naar-een-baan-zoekende-leerkracht, naar de Zutphense Zomercursus. Tussen de broeierige lange dagen, het zonlicht, de stillere straten en de volle stranden en het gras tussen het zand dat op de duinen waaide, lag een week waaraan ik vol verwachting begon.

41  Zutphense Zomercursus 2014
Een cursist
Een week samenvatten in een artikel is ondoenlijk, een klein kijkje in de week kan wel… Onderstaand schrijven geeft een impressive van een week vol enthousiaste collega’s van vele scholen in België en Nederland, docenten en gastsprekers.

44  Het verhaal van een vlieger
Een jongen had met zijn vader een vlieger gemaakt. Dat was een waar kunstwerk geworden, waar zij de hele winter aan gewerkt hadden. Het lichte houten kruis was omgeven door mooie doorzichtige kleuren die in levendige vormen omhoog golfden…

46  Het ‘Still face’-experiment
Guido Smeting
In de jeugdcultuur van onze westerse samenleving is ‘cool’-zijn al tientallen jaren in zwang. In films, reclames, muziek, in sociale situaties en ook in groepsgedrag is een ‘onbewogen’ gezichtsuitdrukking, en een fysieke expressive met een ‘sausje’ van onverschilligheid, een synonym voor ‘kracht’ en ‘onkwetsbaarheid’. In de taal van jonge mensen klinkt terugkerend ‘chill’ en ‘chillen’ als ‘vergrotende trap’ van ‘cool’, waarmee ‘kwetsbare’ hartewarmte afkoelt naar een ogenschijnlijk onkwetsbaar en ‘relaxt’ niveau van ‘onderkoeling’. Poliair daaraan is er een groepscultuur van ‘oververhit’ provocerend gedrag, naast een over-sympatisch alles van en bij elkaar ‘lief en schattig’ vinden (vooral bij meiden). Kortom; er is iets aan de hand met de ‘warmtehuishouding’ van onze relaties.

50  Moed
JAARFEESTEN
Loïs Eijgenraam
De zomer heeft haar zonnekracht volop gegeven. Hemel en aarde hebben elkaar in alle glorie en pracht aangeraakt. Nu trekken zij zich weer van elkaar terug: de eerste bladeren kleuren, bessen rijpen, noten vallen, de eerste vogels trekken weer weg… 29 September is de dag ter ere van aartsengel Michaël, de aardsengel die als opdracht heeft de mensheid te helpen om met moed en (ijzer)kracht in het leven te staan, rechtop, tussen hemel en aarde, en verbonden met de werelden om zich heen.

54  Opvoeden en tandenwisseling
Peter Evers

58  Boeken
Ria Edelman & Rob Tuk
– Vier sprookjes ; W.F. Veltman

60  Crazy loom
KNUTSELIDEEËN VOOR DE HERFST EN DE WINTER
Katja Kaiser
Er is een nieuwe rage onder de jeugd, die ‘crazy loom’ heet. Het is een knooptechniek en lijkt een beetje op scoubidou, maar in plaats van plastic draad gebruik je gekleurde elastiekjes. Er hoort een speciaal miniweefraam bij, de ‘loom’, en ook met een gewone haaknaald kun je met de elastiekjes van alles maken, zoals sieraden, sleutelhangers, kleine figuurtjes en zelfs poppenkleertjes en accessoires. Als je wat ervaring hebt opgedaan, kun je bovendien zelf je eigen ontwerpen maken. Het schijnt dat dit niet alleen bij meisjes, maar ook onder de jongens heel populair is. Hier volgen een paar leuke beginnersprojecten die je hopelijk nog niet bent tegengekomen.

65  Het eikenloof
Michael Bauer

Praxis Bulletin – Jrg. 32 (november 2014) nr. 3

5  Kijk ze daar nou staan. Mensfiguren (3)
BEELDEND, KUNST, TEKENEN (groep 7-8)
Ino de Groot
Als kinderen in de bovenbouw zich door en door bewust zijn van hun lichaamshouding, is succesvol mensfiguren construeren en tekenen nog maar een kleine stap.
WEBSITE
– Knipplaat

10  Het broertje van Roodkapje
CREATIEF SCHRIJVEN (groep 7-8)
Fabien van der Ham
Door kinderen een verhaal te laten schrijven vanuit een personaal perspectief, leren ze om zich in iemand anders te verplaatsen.

14  Lezen. Tablets in de klas
MEDIAWIJSHEID (team)
Tessa van Zadelhoff
Veel leerkrachten zijn zoekende hoe ze tablets een plaats kunnen geven binnen het onderwijs. In deze negendelige serie willen we u rondom verschillende onderwerpen inspireren om tablets in te zetten in uw lessen.

16  Smikkelen en smullen
SINTERKLAAS, RECEPTEN, MUZIEK (groep 3-4)
Hans van Eerden, Dineke Sanders
Leer de kinderen een smakelijk sinterklaaslied en laat ze zowel klassikaal als in circuitvorm werken aan toepasselijke activiteiten.
WEBSITE
– Lied
– Werkbladen
– Voorbeeldbrief
– Receptenkaartjes
– Sjabloon
– Rollenspelkaartje
– Boekentips en links
– Extra Lessuggesties

22  Passend Onderwijs
PASSEND ONDERWIJS (team)
Peter de Vries
Hoe ziet passend onderwijs eruit in de Oostenrijkse regio Stiermarken en wat kunnen we daar in Nederland van leren?

26  Wortelstamp. Aan de kook (3)
KOKEN, RECEPTEN (groep 3-5)
Nicole Boogers, Emma Peters
In deze 32e jaargang van Praxis Bulletin gaan we aan de kook. Elke maand vindt u in deze rubriek eenvoudige gezonde en praktische tips bij de uitvoering.
WEBSITE
– Opdrachtkaart

28  Wie kijkt ziet meer
FOTOGRAFIE, BEELDEND, MEDIAWIJSHEID (groep 1-8)
Marijke Liefting
Laat kinderen eens anders kijken naar de wereld om hen heen. Wie zijn focus verlegt, ontdekt en ziet andere dingen.

32  Hé, luister eens even!
AUDITIEVE STOORNIS, BIJZONDERE KINDEREN (team)
Elise Huesmann, Inge van de Sande
Kinderen met een auditief verwerkingsprobleem verstaan je vaak niet, ook al kunnen ze technisch gezien goed horen. Wat is er met deze kinderen aan de hand en hoe voorkomt u problemen?

39  Nieuwtjes en weetjes
PRIKBORD (team)

40  Het Lawaai-waait
LIED VAN DE MAAND (groep 1-8)
Mary Heylema
WEBSITE
– Melodie
– Karaokeversie

Wereld Van Het Jonge Kind – Jrg. 42 (november 2014) Nr. 3

4  Verhogen van de spelbetrokkenheid
SPELEN
Elly Singer, Mehrnaz Tajik
Wanneer een kind hoog of goed betrokken kan spelen, ontwikkelt hij zich op een veelzijdige manier. Hoe kun je de spelbetrokkenheid verhogen? Het onderzoek dat in dit artikel wordt belicht maakt je bewust van je eigen gedrag en invloed.

9  Feestmaal voor de koning
AAN DE SLAG
Erica van de Kerkhof
Feestmaal voor de koning is een feest voor het oog met prachtige illustraties die op humoristische wijze en met aandacht voor detail de eetgewoonten van allerlei dieren in beeld brengt. Zo ligt bij de gorilla een enorme berg met bananenschillen en heeft de vleermuis een hele verzameling glazen potjes met allerlei insecten.

10  Het optimaliseren van begrijpend lezen
TAAL
Aafke Bouwman, Karin van de Mortel
Als je begrijpend leesresultaten wilt optimaliseren zorg je voor goed onderwijs in begrijpend luisteren in de onderbouw. Hoe pak je dat aan?

14  De Pieten maken het bont
PRENTENBOEK VAN DE MAAND

15  Gezocht: kundige grootouders
COLUMN DONDERSTENEN
Aleid Truijens

17  Burgerschapseducatie in de kleutergroep
ZO DOE IK DAT
Yvonne Leeman, Job Morsink
Welke doelen kun je stellen voor burgerschapseducatie in de kleutergroep en hoe maak je burgerschap betekenisvol voor kleuters? Ervaringen van een project op hogeschool Windesheim.

20  PrentenboekIndruk
– Moffel en Piertje vieren Sinterklaas
– Moffel en Piertje vieren Kerst
– Zwarte Piet in 7 dagen
– Kerstmis
– De Pieten maken het bont

22  Muzische tussendoortjes
ICT & MEDIA
Yannah Balcaen, Marieke Mestdag
Door de iPad klassikaal aan te bieden tijdens muzische tussendoortjes kun je naast de muzische ontwikkeling ook mediavaardigheden bij de kleuters ontwikkelen.

27  Boekindruk
Jan de Bas
– Ik wil begrijpen wat je echt nodig hebt
– Basisboek RTI: Groei meten voor passend onderwijs
– Ik zag twee beren filosoferen

29  Structureel Coöperatief leren met kleuters
Annet Mennink, Marieke op den Kamp
Lang zitten in de kring, luisteren en wachten totdat je misschien ook eens iets mag zeggen. Gelukkig komt dat in de meeste groepen niet voor. Het is nuttig om in een (kleine) groep activiteiten uit te voeren. Maar hoe zorg je ervoor dat alle kinderen actief en betrokken zijn bij de groepsactiviteit? Dit artikel laat zien hoe je gebruik kunt maken van Structureel Coöperatief leren.

33  Journaal
– Nederland is een feest!
– Filosoferen met kleuters
– Bewegingsonderwijs
– Agenda

34  Verwacht in HJK
– Special: Naar buiten allemaal!
– Rijke buitenomgeving
– Generatietuinen
– In de winter

JSW Jeugd in School en Wereld – Jrg. 99 (oktober 2014) Nr. 2

  3  De gouden vissticks
VAN DE REDACTIE
Karen van Kooten

  6  Vroege signalen van dyscalculie
REKENEN & WISKUNDE
Sylke Toll, Hans van Luit
Leerlingen met dyscalculie of ernstige reken-wiskundeproblemen laten vaak op jonge leeftijd al bijzonderheden zien in hun (voorbereidend) rekengedrag. Het vroegtijdig herkennen van deze signalen maakt passende hulp mogelijk. Maar wat zijn precies de signalen die in de kleutergroep of onderbouw opgemerkt kunnen worden.

12  Effectief leesonderwijs
TAAL
Erik Moonen
Als het om onderwijskwaliteit gaat, zijn leerkrachten de bepalende factor. Dat staat buiten discussie. Leerkrachten  maken het verschil. En toch heb je maar weinig aan zo´n constatering. Want wat is dat, het verschil maken? En hoe doe je dat bijvoorbeeld in het leesonderwijs.

18  Zo maak je thematisch werken betekenisvol
Margriet van Galen
Je kunt kinderen woorden leren over kleding, met bijbehorende plaatjes, maar het werkt beter als ze kleding voelen, aantrekken, vergelijken en met meer knopen spelen. Door cultuureducatie te koppelen aan lesstof, maak je thematisch werken betekenisvol.

32  De voorbereiding van PO naar VO
ORIËNTATIE OP MENS EN WERELD
Spier ten Doesschate
Hoe bereid je kinderen van achterstandsscholen voor op de overgang naar het voortgezet onderwijs? Bijvoorbeeld door ze vanuit verschillende levensbeschouwingen bewust te maken van hun talenten, vaardigheden, houdingen en wat ze daar in het onderwijs mee kunnen. Verslag van een project Onderwijstijdverlenging.

40  De bouw van een IKC in de praktijk
Mirjam Tielbeek-Bertels
De veranderende samenleving vraagt om het aangaan van vergaande vormen van samenwerking tussen onderwijs en opvang. Een Kindcentrum vormt hierop een antwoord. Wat betekent dit voor ouders, professionals en kinderen? Wat zijn de voordelen van samen 1?

RUBRIEKEN

11  Lezersactie
Win Meester Mark draait door!

16  Tips en Tools ICT
WWWJSW
Tessa van Zadelhoff, Arno Coenders

22  Nieuws, congressen, publicaties, websites, nieuwe onderwijsproducten
UITGELICHT
– Dag van de Leraar: terugblik
– Lancering leermiddelenportaal.nl
– Tablets in de klas: een meerwaarde
– Drie aanbevelingen voor de overheid
– Lesbrief Kinderrechten
– Agenda

25  Verbanden leggen
PRAKTIJK
Magda van der Wulp
In deze praktijkbijdrage wordt aandacht besteed aan Verbanden, als een gebied in het rekenwiskunde onderwijs dat meestal niet zo veelvuldig wordt aangeboden. Zeker niet in de lagere groepen. Deze Praktijk richt zich dan ook op aandacht voor Verbanden in groep 3, 4 en 5.

29  Cadeau bij abonnement

30  De schoolweek van Mieke Michiels
SCHOOLWEEK
Mieke Michiels (33) is drie dagen per week intern begeleider op basisschool de Vijf Hoeven in Tilburg. Zij werkt op maandag, dinsdag en donderdag. Mieke is te volgende via Twitter, @MiekeMichiels3.

36  Lezen meten
OPEN BOEK
Marieke Baselmans
Benieuwd naar het leesgedrag van je leerlingen, het leesbevorderend gedrag van leerkrachten en het uitleengedrag van bibliotheekboeken? In dit artikel staat het meetinstrument de Bibliotheekmonitor centraal. Het helpt je om te bepalen waar je als school je interventies op kunt richten.

39  Van de stapel
Bianca Pannekoek
– Passend onderwijs
– Handelingswijzer
– Opbrengst en ontwikkelingsgericht werken

45  Voordeel voor abonnees

46  Real Life Rekenen
GEREEDSCHAP
Anita Lek
Real Life Rekenen traint leerlingen om hun rekenkennis actief toe te passen. De titel zegt het al: rekenen uit het echte leven. In deze Gereedschap wordt de methode (bedoeld voor groep 6 tot en met 8) onder de loep genomen.

50  Verwacht in JSW
– Special: Games in het onderwijs
– Ludodidactiek
– Het nieuwe gymmen
– Anti-pestprogramma’s

SpeZiaal — Jrg. 9 (november 2014) Nr. 3

Thema: Digitaal bij de les

3  Kan dat een digitale revolutie in het onderwijs?
REDACTIONEEL

6  Digitale revolutie
REVOLUTIE
Gaat het Doorbraakakkoord dat de PO- en VO Raad sloten met de ministeries van Onderwijs en Economische Zaken zorgen voor een versnelde doorvoering van digitaal onderwijs? Op bestuurs- en beleidsniveau wordt hard gewerkt aan meer concrete plannen en afspraken. De PO- en VO Raad hebben afgesproken om de regie van de uitvoering en implementatie ter hand te nemen. Alle partijen realiseren zich dat juist de inzet van digitale media en meer interactieve software kunnen bijdragen aan onderwijs meer op maat van de leerlingen. Paul Rosenmöller zegt in de Nationale Onderwijskrant: ‘We zijn ambitious, maar we gaan niet implementeren. De besturen en scholen zijn zelf aan zet.’

10  Ervaringskennis uitwisselen via app
LEER-KRACHT
Schoorvoetend sluit ook het onderwijs zich aan bij het gebruik en de toepassing van digitale media in het onderwijs. In het landelijk project Leer-Kracht, dat door het fonds Kinderpostzegels mede mogelijk gemaakt wordt, wordt gewerkt aan een special app voor leraren. Die app moet er mede aan bijdragen, dat de grote hoeveelheid beschikbare praktijk, ervaringskennis in het onderwijs, beter wordt gedeeld. Binnenkort is het zover en krijgen de deelnemers aan het landelijk project Leer-Kracht de beschikking over deze special voor het onderwijs ontwikkelde digitale tool.

12  Autonomie docenten versus controlezucht
AUTONOMIE
Jelmer Evers is een leraar met een uitgesproken mening over het onderwijs. Al enige tijd werkt Evers met ‘eigen’ videolessen’ die online worden gezet voor de leerlingen. Hij heeft dus ervaring met het inzetten van digitale media om zijn onderwijs beter te maken. Evers Hecht weinig geloof aan de opbrengsten van het Doorbraakakkoord dat de PO- en VO Raad sloten met de ministeries van Onderwijs en Economische Zaken. In de plannen wordt uitgegaan van de autonomie van docenten. ‘Een nobel striven, maar die autonomie zal met deze plannen niet gerealiseerd worden. Waar het werkelijke knelpunt zit, is de behoefte van de overhead aan controle middelen zoals de verplichte toetsen en de vastgestelde eindexamens.’

14  Niet kiezen voor digitale boekjes
VERNIEUWING
‘Waarom kiezen voor het substitueren van papieren boekjes?’ De vraag wordt opgeworpen door Prof. Dr. Peter Sloep. Hij werkt op de Open universiteit, waar het afstandsonderwijs al een lange staat van dienst heeft. ‘Waarom kiezen voor werkvormen waarin ‘methoden’ central staan, zoals altijd al het geval is geweest. Waarom proberen we nu juist niet te kiezen voor didactische vernieuwingen?’

16  Heel soms kan ik wel huilen
COLUMN

17  Uitgevers gaan digitaal
Een korte reactive van Stephan de Valk, directeur van Noordhoff Uitgevers op het Doorbraakproject. ‘Voor het verbeteren van die resultaten zijn personaliseren en digitaliseren heel krachtige instrumenten, zonder dat het een op zichzelf staand doel is.’

18  Snel internet en een goede bekostiging
PO-RAAD
‘Je zult vooral eerst de basisvoorzieningen op orde moeten hebben. Dat betekent bijvoorbeeld snel internet voor iedere school en passende bekostiging. We moeten het nu nog steeds doen met een papieren logica van afschrijven’, Aldus Albert Helder in zijn bijdrage aan het gesprek over snelle digitalisering van het onderwijs’.

20  Genoeg geweest
COLUMN
Peter Boer

21  Het onderwijs zal in beweging moeten komen
PRAKTIJK
Het Hondsrugcollege is al bijna een geheel digitale school. Met 2000 iPads in de groepen 1, 2 en 3 is het onderwijs op schrift en in boeken naar de achtergrond gedrongen. Kees Versteeg vertelt hoe er gewerkt wordt en waarom digital onderwijs beter onderwijs kan betekenen. ‘Op basis van profielen van leerlingen krijgen alle leerlingen maatwerk en eigen leerlijnen. Door middle van Learning Analitycs hebben we meer en beter inzicht in het leergedrag van leerlingen’, legt Kees Versteeg, de rector van deze scholengemeenschap uit. Het is noodzakelijk dat het onderwijs wat digitalisering betreft het heft in eigen handen neemt. ‘Te lang hebben wij ons als een luie klant opgesteld. Wij nemen af wat anderen voor ons maken. Het onderwijs moet niet gebruik maken van de leermiddelenketen, maar een schakel worden binnen de leermiddelenketen’.

24  Tijd rijp voor doorbraak ICT
DOORBRAAK
‘Het gebruik van digitale media is volgens mij maar één aspect van het gebruik van ICT in het onderwijs. Volgens mij moet de grote verandering in het onderwijs komen van wat ik noem ‘leermanagementsystemen’. ‘Hans de Vries werkt als coordinator van het kenniscentrum Leermiddelen bij de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO). ‘Op basis van het profile en de vorderingen van leerlingen kunnen dergelijke systemen suggesties doen voor een verstandige volgende stap in het leerproces.’ De Vries is van mening dat de tijd rijp is voor een doorbraak van ICT in het onderwijs.

26  Het momentum mag niet verloren gaan
ONDERWIJSRAAD
In 2008 schreef de Onderwijsraad een advies over digitalisering in en van het onderwijs, onder de titel ‘Onderwijs en Open Leermiddelen’. Een enigszins gedateerd document, dat toch nog steeds de moeite van het lezen waard is. De constatering in het Advies van de Onderwijsraad dat ICT kan bijdragen aan onderwijs op maat is en blijft actueel. Toepassingen in ICT sluiten nauw aan bij de wijze waarop huidige generaties zaken leren en informative verwerken. Die constatering van de Raad, gemaakt in 2008, laat zien hoe urgent en belangrijk het is, dat het onderwijs snel ernst maakt met de digitalisering van het onderwijs. De Onderwijsraad toont zich voorstander van een actieve houding van het onderwijs. ‘Scholen en leraren zouden meer aan het werk moeten om zelf digitale leermiddelen te ontwikkelen’.

29  Onvervalste verontwaardiging
COLUMN
Lou Repetur

30  De beste les, kennis die overall toegankelijk is
KENNIS
Al weer enige tijd zijn in het onderwijs leraren, docenten in de weer met digitale content die ze met simple camera’s of zelfs met hun mobiele telefoon voor hun leerlingen online zetten. Soms gaat het om lesinstructies, soms om uitleg van begrippen, soms om een toelichting bij projecten. Steeds is het de bedoeling dat het leerlingen helpt bij de uitvoering van lesopdrachten en dat het digitale helpt om het herhaald af te spelen, maar ook op ieder moment dat het leerlingen uitkomt. De term Flipping the classroom herinnert aan kleine filmcameraatjes (Flipcamera), die zich uitstekend lenen om ‘lessen’ op te nemen. Wouter Kesseler, innovator en ontwikkelaar, werkt aan een platform voor die beste lessen. ‘Het beeld dat ons voor ogen staat, is dat van kennis, en dat die, essentieel voor ons onderwijs, overal persoonlijk toegankelijk is.

32  Onderwijs en zorg komen samen, het KEC
ONDERWIJS EN ZORG
In September vond de feestelijke aftrap plaats van de bouw van een voor Nederland uniek kenniscentrum, waarin onderwijs- en jeugdzorginstellingen samenwerken: het Kennis- en Expertise Centrum (KEC) in Roermond.

34  Van leerachterstand naar ICT-voorsprong
VOORSPRONG
‘Het special basisonderwijs heeft een doelgroep leerlingen met lichte gedragsproblemen en leerachterstanden’, vertelt Harold Bal directeur van een school voor speciaal basisonderwijs in zijn bijdrage aan het gesprek over digitalisering van het onderwijs. ‘Juist vanwege die leerachterstand, die wij als school niet kunnen inhalen, zijn wij een paar jaar geleden gestart met inventariseren in ICT. Van leerachterstand naar ICT voorsprong, hebben we dat genoemd.’ Leerkrachten moeten wel meedoen en bijblijven, meent Bal. ‘De vaardigheid, competenties rond ICT gebruik van meeste docenten, moet wel mee veranderen. De rol van docenten bij de inzet van ICT verandert immers ook.

36  Moet dat nou, die digitalisering
DIGITALISERING
Er is al heel veel gezegd en geschreven over digitalisering van het onderwijs. Hoe belangrijk, noodzakelijk is een voortschrijdend gebruik van digitale media en interactieve software voor het leer- en ontwikkelingsproces van jonge mensen? Hoe nuttig en zinvol een dergelijke vraag ook kan zijn, hij lijkt ook wel een beetje op het filosoferen over de verwoesting van de aarde op het moment dat een watervloed op je afkomt. We houden het in ieder geval niet droog, hoe overtuigd we ook raken van de mening dat digitalisering eigenlijk niet zou moeten.

39  Digi
COLUMN
Meester Jan

39  COLOFON

Pedagogiek — Jrg. 34 (oktober 2014) Nr. 2

81  Polderjihadi’s
COLUMN
Joep Bakker (Redactie Tijdschrift Pedagogiek)

ONDERZOEK

84  Informatiegebruik in verantwoordingsgerichte en schoolontwikkelingsgerichte onderwijssystemen: een Nederlands-Vlaams perspectief.
Roos van Gasse, Jan Vanhoof (Universiteit Antwerpen) en Willem de Vos (Hogeschool Rotterdam)
Wereldwijd wordt hoe langer hoe meer belang gehecht aan informatiegebruik in scholen. Hoewel verschillen in het informatiegebruik van scholen in onderzoek vaak gerelateerd worden aan een verantwoordingsgericht of schoolontwikkelingsgericht onderwijssysteem, is onderzoek dat informatiegebruik in verschillende onderwijssystemen diepgaand beschrijft en vergelijkt schaars. In deze studie onderzoeken we gelijkenissen en verschillen in het informatiegebruik van schoolleiders binnen een verantwoordingsgericht en een schoolontwikkelingsgericht onderwijssysteem, respectievelijk Nederland en Vlaanderen. De resultaten wijzen uit dat schoolleiders uit beide onderwijssystemen andere verwachtingen percipiëren inzake informatiegebruik, andere soorten informatie gebruiken en ook verschillen in de manieren waarop zij informatie gebruiken. Een opvallende vaststelling is dat sterkere verwachtingen naar verantwoording niet noodzakelijk in negatieve zin wegen op het schoolontwikkelingsgericht informatiegebruik van schoolleiders.

107  Implementatie van preventiemaatregelen van seksueel misbruik in de kinderopvang: het perspectief van managers en pedagogisch medewerkers.
Channah Zwiep en Lotte Spoormakers (Universiteit van Amsterdam)
Dit artikel gaat over een onderzoek naar 13 preventiemaatregelen ter voorkoming van seksueel misbruik die ontwikkeld zijn voor de kinderopvang op basis van het Rapport Gunning. Voor dit kwalitatieve onderzoek zijn respondenten (n=37) geïnterviewd, waarvan 21 van hen werken als manager en 16 als pedagogisch medewerker in de kinderopvang. De preventiemaatregelen worden volgens hen in zijn algemeenheid goed ontvangen en, binnen de mogelijkheden van het beleid en de uitvoering, zo goed mogelijk geïmplementeerd. De deelnemers kennen de maatregelen en zijn hierover overwegend positief. Bij verschillende organisaties zijn de maatregelen dan ook een vanzelfsprekend gegeven op de dagelijkse werkvloer. Toch worden er enkele knelpunten genoemd, zoals handelingsverlegenheid door gebrek aan kennis over seksuele opvoeding en over signaleren en melden bij seksueel misbruik. Ook de bezuinigingen in de kinderopvang worden gezien als knelpunt om de maatregelen uit te voeren.

123  Kinderen en jongeren kritisch leren omgaan met reclame – het aanbod en de kwaliteit van reclameopvoedingspakketten
Joris Van Ouytsel, Wil Meeus, Michel Walrave, en Aleksander Driesen (Universiteit Antwerpen)
Door de komst van nieuwe digitale reclamevormen waarbij de reclame moeilijk van andere inhoud te onderscheiden valt, is er vernieuwde belangstelling voor reclameopvoeding, die kinderen en jongeren willen beschermen tegen de invloeden van de commerciële wereld. Leraren hebben nood aan kwaliteitsvol lesmateriaal om hun leerlingen reclamewijsheid bij te brengen. In deze studie worden enkele gratis aangeboden educatieve pakketten rond reclamewijsheid op inhoud en kwaliteit geanalyseerd. Daarvoor ontwikkelden we een checklist die gebruikers in staat moet stellen om de inhoudelijke diversiteit en de kwaliteit van reclamewijsheidpakketten te beoordelen. Daarnaast kan de checklist ook gebruikt worden door ontwikkelaars van nieuwe lespakketten. De onderzoeksresultaten geven inzicht in de kwaliteit en de aard van het huidige aanbod aan reclamewijsheidspakketten en leiden tot enkele belangrijke implicaties voor de praktijk.

150  Informatie op het internet over time-out als opvoedstrategie. Een analyse met inhoudelijke en formele criteria
Christa Nieuwboer, Tristan Frencken en Randy ter Hark (Fontys Hogeschool)
Introductie. Op het internet is de meest uiteenlopende informatie te vinden van zowel professionals als leken. De gezaghebbendheid, actualiteit, volledigheid, nauwkeurigheid en leesbaarheid van professionele informatie staat ter discussie. Naast enkele formele eisen en een geode leesbaarheid moet de inhoud van pedagogische informatie over een complexe opvoedstrategie als time-out, die bij een onjuiste uitvoering tot machtsmisbruik kan leiden, expliciet gebaseerd zijn op empirische evidentie en op aanwijzingen van experts. Doel. Vaststellen of online informatie over time-out aan kwaliteitscriteria voldoet. Methode. Via een zoekstrategie indentificeerden we Nederlandstalige websites (N = 24) met informatie over time-out. De gevonden teksten warden geëvalueerd aan de hand van drie formele criteria (HON), vijf evidence-based inhoudelijke criteria, vijf door experts genoemde practice-based criteria en het leesbaarheidsniveau (CEFR), resulterend in een score van 0-10. Resultaten. Een kwart van de websites scoorde voldoende (laagste cijfer: 2, hoogste cijfer: 7.6; M = 4.6; SD = 15.). Het leesbaarheidsniveau van de teksten was goed tot redelijk goed. Aan twee van de drie formele criteria werd slecht voldaan. Geanalyseerde websites voldeden redelijk aan één van de vijf op empirisch bewijs gefundeerde inhoudelijke criteria over time-out en goed tot redelijk aan drie van de vijf inhoudelijke criteria die in de praktijk belangrijk zijn. Op de websites die als eerste getoond worden in de resultaten van een standard zoekmachine kunnen ouders de meest essentiële informatie over time-out vinden. Discussie: De informatie over time-out  op Nederlandstalige websites is meestal niet volledig en voldoet vaak niet aan formele en inhoudelijke criteria. Een ‘gouden standaard’ voor informatie over time-out ontbreekt evenwel. Onderzoekers noemen diverse opties om met de gevaren van onjuiste informatie op het internet om te gaan: mediawijsheid van ouders vergroten, verantwoordelijkheid van beroepskrachten versterken, een ‘gouden standaard’ hanteren of een keurmerk instellen. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek wordt gepleit voor een combinatie van de diverse opties en nadruk gelegd op de mediaverantwoordelijkheid van individuele beroepskrachten in het pedagogisch werkveld.

Jeugd en Co — Jrg. 8 (Sept./Okt. 2014) Nr. 4

 

 

3  Zelfhulp
REDACTIONEEL
Merel van Dorp, hoofdredacteur Jeugd en Co

4  WAT SPEELT
Merel van Dorp
– Financiële ots voor jeugdige veelplegers
– Hoe staat het nu met
– In cijfers
– Cover foto
– Kinderrechten in Nederland nog steeds geschonden
– Jeugdzorg twittert
– Sociale wijkteams: geen team en onvoldoende geschoold
– Nog minder jeugdzorgbudget door bevolkingskrimp
– De Agenda

7  Namen van jeugdzorgmedewerkers mag
DE STELLING
Ditty Eimers

8  ‘Ik word minder onzeker’
UIT DE KNEL
Eva Prins

10  Slim ongaan met massaontslag
TRANSITIE
Sigrid Starremans
De transitie zorgt voor een slagveld in jeugdzorgland. Een kwart van de medewerkers verliest waarschijnlijk zijn baan. En specialistische kennis dreigt verloren te gaan. ‘Je wilt je expertise delen, maar jezelf niet overbodig maken’.

14  Gemeentelijke taart
COLUMN
Erna Bosschart

16  Het nut van adolescentenstrafrecht
DELINQUENTIESPECIALIST LOES KEIJSERS
Merel van Dorp
Sinds 1 april kunnen jongeren tussen de 16 en 23 jaar berecht worden binnen het jeugd- óf volwassenenrecht. Terecht, vindt delinquentiespecialist Loes Keijsers, want veel jongvolwassenen zijn geen echte criminelen. Zij halen alleen maar kattenkwaad uit om indruk te maken op hun vrienden.

19  Biblebelt
COLUMN
Fokko Witteveen

20  ‘Praat openlijkk over seksuele geaardheid’
LHTB-JEUGD
Een transgender, biseksuele jongen of lesbische meid in je behandelgroep? Praat erover, adviseren mensen uit het veld. ‘Achteraf gezien hadden we het er meteen over moeten hebben, want daarna was het geen issue meer.’

23  Een opgeblazen zaak
VOOR DE RECHTBANK
Eline Groenendaal
Wat als journalisten hun neus steken in een jeugdzaak en een schooldirecteur zijn mond niet kan houden? Moet je dáár weer een zaak van maken of hopen dat het overwaait?

24  Meer burgerverantwoordelijkheid helpt jeugdzorg
DE POLL
Merel van Dorp
Beleidsambtenaren, wetenschappers en medewerkers uit jeugdzorg en GGZ staken de koppen bij elkaar tijdens het congres ‘Transformeren doe je samen’ in Ede afgelopen juni. JeugdenCo stelde deelnemers de vraag: ‘Helpt meer eigen verantwoordelijkheid van burgers de jeugdzorg?’

26  ‘Onveiligheid werkt verslavend’
DE JEUGD VAN: Schrijver Anke Hulst
Annemarie van Dijk
Hij groeide op zonder vader; zijn moeder kon de zorg voor haar vier kinderen niet aan. Toch ziet schrijver Auke Hulst ook de romantische kant van zijn jeugd. ‘Alles kon bij ons thuis.’

28  Worldcup voetbal voor zwerfjongeren
STRAATKINDEREN IN BURUNDI
Miranda van der Hoek
Brazilië. Voetballers uit alle windstreken. Veel pers. Het wereldkampioenschap voetbal, inderdaad. Maar dan van straatkinderen. Miranda van der Hoek filmed de Street Child World Cup in Rio de Janeiro en reisde mee met een bijzonder team uit Burundi.

33  DEBOELDEBOEL
Sam van Bokkem

34  WIELEESTWAT
Erwin Duits

COS – Jrg. 32 (oktober) Nr. 2

2  Tweetscoop

4  Bits & Bytes
– De Apple Watch (http://www.iculture.nl/dossiers/apple-watch)
– USB 3.1
– Handig zo’n nasje (http://nl.wikipedia.org/wiki/Network-attached_storage)
– Gratis Office voor kinderen
– Creatieve technolgie voor scholieren tijdens STRP Biënnale 2015 (http://www.strp.nl)

6  Experts voorspellen…Het onderwijs van de toekomst
Studio Stampij
Communiceren via een horloge, een digitale boekentas, een robot voor de klas…Welk effect hebben deze innovaties op het onderwijs in de komende jaren?

12  Digital Storytelling in de klas
Marleen Kuijsters
Ditigal Storytelling is één van de leukste manieren om te leren. Het produceren van filmpjes en het zelf monteren met de nieuwste technieken is niet alleen leuk, het helpt ook nog eens bij het leerproces. ‘Storytelling is al zo oud als de mensheid. Vroeger in gesproken woord, later met afbeeldingen en vandaag met digitale gereedschappen’. aldus Suzanne van Koolwijk van Kidzstudio. Een blik op Digital Storytelling in de praktijk.

14  Seven Days if Feedback
Doe als school mee aan de grootste online health challenge voor jongeren!

15  Muiswerk Educatief verrast gebruikers
Muiswerk
Het begin van dit schooljaar was een spannend moment voor educatieve uitgeverij Muiswerk Educatief. gebruikers die voor het eerst weer inlogden in de reken- en taalprogramma’s van de uitgever werden verrast door het volledig nieuwe Muiswerk Online 2.0

16  ‘Ik ben nog nooit een docent tegengekomen die niet met ict aan de slag wil’
Pieter van den Brand
Internet heeft een hoge vlucht genomen in het mbo en het hoger onderwijs. Onderwijsniveaus die dicht bij de dagelijkse praktijk staan. De achterstand van po en vo is echter schrikbarend, meent internetspecialist Erik Huizer. Scholen zouden meer werk moeten maken van niet alleen ict in de klas, maar ook van nieuwe processen en werkwijzen. ‘Betrek leerkrachten en vooral leerlingen zelf erbij. De laatsten zijn vaak veel verder dan hun docenten.

20  ‘Een veilig, schaalbaar en toekomstvast draadloos netwerk voor het onderwijs
Theo Louwers
Het onderwijs wordt digitaler, mobieler en differentieert naar individuele leerlingen. Mobiele devices ondersteunen het leerproces. Maar de netwerken in scholen zijn niet altijd veilig of geschikt om grootschalig toegang te beiden aan draadloze apparaten. Dit, en de hoge kosten, remt de belangrijke ontwikkeling naar digitaal maatwerk op scholen. Eduroam is een oplossing.

22  Back 2 Basics!
EVALUATIE
Ron Dikken
Vroeg geleerd, is oud gedaan. Dat geldt ook voor elementaire computervaardigheden. Starten met de computer richt zich op het aanleren hiervan en bestaat uit twee delen: ‘Spelen met de computer’,  dat bedoeld is voor kinderen in groep 2, en ‘Werken met de computer’,  voor kinderen in groep 4 t/m 6.

24  ‘Met een schat aan verzamelde gegevens, kun je kijken naar de kwaliteit van het onderwijs’
Q&A
Mandy de Bruijn
‘Ruimte voor onderwijs. Meesters in onderwijslogisitek.’ Zo luidt de slogan op de homepage van Rovict’s Commercieel Manager Ingrid Verhoef.

26  Op ict-stoomcursus bij Microsoft
ANPinOpdracht
Vierentwintig leraren uit het basis- en voortgezet onderwijs uit het hele land zaten deze zomer voor één dag zelf weer in de schoolbanken.  Ze kregen op een praktische manier les in het onderwijzen met behulp van technologie. Microsoft springt hiermee in op het advies van de Onderwijsraad waarin het waarschuwt dat scholen onvoldoende aandacht besteden aan het ontwikkelen van ict-vaardigheden en 21st Century Skills.

28  Werken met Chromecast
HOW TO
Henk Botter
Aansluiten, verbinden, genieten. Dat zijn de drie woorden die horen bij Chromecast. Chromecast, uit de stal van Google, lijkt een uit de kluitengewassen usb-stick verpakt in een doosje van 12x12x4 cm. Op het doosje staan drie icoontjes die horen bij de drie woorden die Google gebruikt om dit apparaatje aan te prijzen. Voor 35 euro kun je muziek, films en websites via je wifi-netwerk streamen vanaf je smartphone, tablet of laptop naar de tv. Hoe werkt het en wat kun je ermee op school?

30  Nieuw op www.cos-online.nl
Speciaal voor abonnees heeft COS een aanvullende website met praktische tools om ict in de klas te brengen. Op www.cos-online.nl staan exclusief voor abonnees de leukste (downloadbare) lessuggesties voor zowel het voortgezet als het basisonderwijs. Onze journalisten testen hier de nieuwste ict en lesmethodes voor in de klas en je vindt er complete downloadbare handleidingen om stap voor stap te leren werken met handige toepassingen die geschikt zijn voor het onderwijs.