Toon Speziaal — Jrg. 2 (december 2007) Nr. 5/6

3 Parlement onderzoekt het onderwijs
DE REDACTIE

4 Verwacht overheid RAM koers van speciaal basisonderwijs?
Martin Franken
Het speciaal basisonderwijs is op zoek naar een eigen identiteit. Om dat voor elkaar te krijgen is een verandertraject ingezet. Een RAM koers lijkt adequaat, maar dan als de afkorting van: Recht op het doel af, Aandacht voor didactiek en ontwikkelingsplanning van leerlingen en school en Meetbare resultaten.

7 Hij heeft een wrkstuk gemaakt! / Onderzoek naar leerlingentevredenheid in het speciaal onderwijs cluster 4
De kwaliteit van het speciaal basisonderwijs staat ter discussie. Veel sbo-scholen en -besturen hebben daarom de kwaliteit op de eigen school eens goed onder de loep genomen. De Aloysius Stichting Onderwijs Jeugdzorg (ASOJ) is daar ŽŽn van. En wat blijkt? De ASOJ-scholen doen het in de ogen van leerlingen voldoende tot goed en vooral de leerkrachten doen het volgens de leerlingen uitstekend.

9 Hoogste woord
COLUMN
Peter Boer

10 Autisme in het vo: alleen, of toch samen?
Esther van Efferen-Wiersma
‘Autisten hebben wij niet opschool.’ Toch wel, want op iedere school voor voortgezte onderwijs zitten maximaal twee leerlingen met een autisme spectrum stoornis (ass). De kans is dus groot dat ook u met deze leerlingen te maken krijgt. Tips voor de omgang met autistische leerlingen.

12 Speciaal onderwijs is geen locatie maar een dienst
‘T VERHAAL VAN
Als gevolg van Weer Samen Naar School (WSNS) en Leerling Gebonden Financiering (LGF) zien basisscholen een toename van leerlingen met een beperking/handicap, maar ook van gedragsmoeilijke leerlingen. Dit heeft tot gevolg dat er van leerkrachten in het reguliere basisonderwijs, nog meer dan tot noch toe, gevraagd wordt om in te kunnen spelen op verschillen tussen leerlingen.

14 Zelfevaluatiekader (ZEK) Opleiden in de School
Mark Leek
Module voor kwaliteit en zelfevaluatie

16 EŽn-zorgroute (1-zorgroute): samen onderwijs passend maken
Hoe stem ik in mijn groep het onderwijs af op de verschillende onderwijsbehoeften van de kinderen. 1-zorgroute biedt de leraar praktische handvatten om dit te realiseren en is een impuls om de kwaliteit van het onderwijs en de leerlingenzorg in de basisschool en de school voor speciaal basisonderwijs te verbeteren. Centraal in 1-zorgroute staat dat passend onderwijs geboden wordt, waarin alle leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen op basis van hun mogelijkheden en talenten.

18 Allemaal even bijzonder / Een praktijkverhaal uit het speciaal onderwijs
Gert-Jan Meijer & IJsbrand Jepma
Zonder volledig te kunnen en willen zijn, schetsen de auteurs hoe leerlingen in het cluster 4 over het algemeen de aangeboden leerstog eigen maken. En welke rol daarbij is weggelegd voor de groepsleerkracht. Ondanks de diversiteit aan diagnoses hebben de leerlingen met elkaar gemeen dat ze moeite hebben met veranderingen en het organiseren van eigen taken en activiteiten. Anders gezegd, veel leerlingen zijn ‘veldafhankelijk’ en hebben bij het functioneren in en buiten de klas sturing nodig van professionele begeleiders.

21 Zo leer je kinderen lezen en spellen (ZLKLS) in groep 3

DOEN

Tips voor de praktijk

25 Bijzondere ervaring met ass-leerlingen
Het Amstellyceum slaagt er in om kinderen met autistisch spectrum stoornis (ass) mee te laten doen aan het schoolleven, de sportweek en de gezamenlijke pauzes. “Uiteraard is het een proces van vallen en opstaan”, zegt Dick van Asperen, directeur van het Amstellyceum. “Maar de positieve punten overheersen en je leert meer te denken vanuit de leerlingen in plaats van vanuit de leerstof.”

26 Wel signaleren, maar geen eerstelijns zorg: Als Apolloschool zijn we primair een onderwijsinstituut
Buitenveldert is een grote, maar rustige wijk in Amsterdam. Daarin past een school als de Apolloschool. “We zijn een vmbo-t school, zeg maar de oude mavo. We tellen ruim 210 leerlingen en we willen klein blijven”, zegt locatiemanager Annelieke Dee.

28 Breed draagvlak voor Bewegen in Steenwijkerland
Loes de Vries
Het Bewegen Op School (BOS)-project draait op volle toeren in Steenwijk-West. Na jarenlange voorbereiding zijn verschillende sportactiviteiten onder en an schooltijd van start gegaan. In het BOS-project, onderdeel van de Brede school in Steenwijkerland, staat de samenwerking tussen scholen, sportverenigingen en de buurt centraal. Wouter van der burg van welzijnsorganisatie Timpaan Overijssel en cošrdinator Margriet Pothast van IJsselgroep Educatieve dienstverlening zijn enthousiast over de samenwerking. “We hebben veel tijd en energie gestoken in het cre‘ren van draagvlak, maar plukken daar nu de eerste vruchten van.”

30 Motorische remedial teaching (MRT)

Binnen het onderwijs wordt het belang van een goede motorische ontwikkeling te weinig onderkend. Het motto ‘oefening baart kunst’ gaat steeds minder op. “Een vroegtijdige signalering, bijvoorbeeld in groep 2, kan veel voorkomen”, vindt Wil van Rijn, motorisch remedial teacher van het Centrum voor MRT in Amersfoort.

32 Integraal indiceren en passend onderwijs
De Landelijke Commissie Toezicht Indicatiestelling (LCTI) organiseerde op 19 november 2007 een laatste, landelijke conferentie. Belangrijk thema van de conferentie en voor de toekomst van de onderwijszorg vormt de indicatiestelling en de wijze waarop onderwijs en zorgpartijen in de regio rond de school samenwerken. In deze bijdrage blikken we terug op de conferentie en kijken in het bijzonder naar passend onderwijs en de schaduwen die deze ontwikkeling vooruitwerpen. “We zijn toe aan meer vari‘teit en doelgerichtheid in het aanbod,” aldus Fons Dingelstadt van het Ministerie van Onderwijs. Die aandacht voor een beter en meer passend aanbod lijkt goed aan te sluiten bij de ontwikkeling van een zorgplicht en passend onderwijs.

34 Echtscheiding en school: een verbindende kans
Ad Nieuwenbroek
Leerkrachten moeten beseffen dat het begrip ‘echtscheiding’ midden in de school staat. De vraag is niet: ‘heb ik ermee te maken?’, want dat is een feit. de vraag is veel meer ‘hoe leer je als school een betrouwbare buitenstaander te zijn tussen leerling en ouders?’ En natuurlijk: verbinden betekent hier niet proberen de ouders weer bij elkaar brengen. Deze actie, ook al zo vurig gewenst door de kinderen, valt uiteraard buiten de mogelijkheden en het mandaat van de school. Hoe kan je op andere manieren verbindend zijn, zonder je op het pad van therapie te begeven?

36 GESPOT
Lees, doe of kijk:
– Onderwijs persoonlijk maken
– Aan zijn wenkbrauw zie ik of hij gelukkig is / Passend onderwijs voor ernstig meervoudig gehandicapte kinderen
– Effectief omgaan met verschillen in het rekenonderwijs

38 Cošrdinatorenplatform primair onderwijs 0-12
Co de Custer
Na het opheffen van WSNS Plus en de overgang naar nieuwe wet- en regelgeving hebben cošrdinatoren de behoefte aan een bindende kracht. Daarom richten ze het cošrdinatorenplatform po 0-12 op.

39 Afkortingen

JARGON

39 Colofon