Toon — Jrg. 7 & 8 (dec. 2004 & jan. 2005) Nr. 10 & 1

DUBBELDIK ONDERWIJS ONDERZOEKSSPECIAL

3 Extremisme en geweld / Praktijk en onderzoek: de sleutel tot succes
REDACTIONEEL
Boudewijn Hogeboom

6 Combinatie van vve-programma’s heeft meer effect
Hilde Kalthoff
De afbraak van gezinsgerichte programma’s is niet te rijmen met het pleidooi van deskundigen om naast activiteiten gericht op kinderen vanuit een centrum ook de ouders te betrekken. Uit een recente metaanalyse blijkt dat het versterken van een centrumprogramma met een oudercomponent effect heeft op de ontwikkeling van kinderen.

8 Ouders over schoolkeuze: tussen markt en levensbeschouwing
Lex Herweijer en Ria Vogels
De veranderingen in de positie van ouders waren voor het SCP aanleiding onderzoek te laten doen naar de opvattingen van ouders over het onderwijs van hun kinderen. Hoe denken ouders over de doelstellingen en de inrichtingen van het onderwijs? Waar letten ze op bij de keuze van een school?

12 Terug naar de kust
Rosa Eversteijn
ATC Enschede bereidt kwetsbare jongeren voor op de arbeidsmarkt. Vijf jaar geleden bestonden het ATC (arbeidstoeleiding en coaching) uit ŽŽn locatie. Inmiddels bestaat het ATC uit zeven andere locaties waar jongeren die vastlopen op school of op de arbeidsmarkt, nieuwe kansen krijgen op een baan of een opleiding.

14 Rotterdamse basisschool kijkt terug op drie jaar onderwijskansen
Elleke Poortvliet
Een dik en mooi vormgegeven rapport viel een tijdje geleden in de brievenbus van TooN. De rapportage Beweging in leren was afkomstig van ‘gewoon een basisschool’: De Sleutel in Rotterdam. D‡t prikkelt. TooN ging er kijken.

18 Zoetermeer richt schijnwerper op specifieke groep
Loes de Vries
Een klein percentage doelgroepleerlingen in Zoetermeer gaat niet naar concentratiescholen, maar volgt les op een van de andere basisscholen. Hebben deze leerlingen met dezelfde ontwikkelings- en taalachterstanden te maken als leerlingen op scholen in achterstandswijken? SCO-Kohnstamm Instituut deed onderzoek.

20 Inzicht in vocabulairekennis van brugklasleerlingen in relatie tot tekstbegrip
Hilde Hacquebord en Berend Stellingwerf
Etoc (RuG) heeft een woordenschattoets ontwikkeld waarmee een beeld kan worden verkregen van de woordkennis van brugklasleerlingen, in relatie tot het tekstbegrip van representatieve schoolboekteksten. Deze toets geeft inzicht of er sprake is van een taal- of een leesprobleem, of van beide.

28 ‘De kopklas is alsof je een nieuwe kans krijgt’
Imke Smulders
Studenten van de Universiteit van Tilburg (UvT) hebben onderzoek gedaan naar de korte termijneffecten van de Utrechtse kopklas. De resultaten van tien jaar kopklas zijn in beeld gebracht. Wat is een kopklas precies? Welke leerlingen hebben de Utrechtse kopklas bezocht? En wat zijn de resultaten?

31 Tips voor de praktijk
DOEN
Hoe beter het zelfbeeld, hoe positiever iemand in het leven staat. Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf nodig om goed te presteren en te functioneren op school, thuis en in de buurt. Hoe ontwikkel je een positief zelfbeeld? De brede school is een belangrijke plek om te werken aan zelfvertrouwen en een positief zelfbeeld. De begeleider heeft daarin een essenti‘le rol.

36 Opstap heeft na zes jaar nog steeds effect
Elleke poortvliet
Het programma Opstap, waarin moeilijk bereikbare, allochtone moeders leren hoe ze hun kleuters ondersteunen, heeft effect, ——k na zes jaar nog. Dat blijkt uit onderzoek van Cathy van Tuijl van de Universiteit Utrecht. Ze vindt het van de gekke dat niet ŽŽn ministerie geld voor Opstap over heeft.

42 Kwaliteitszorg is en blijft mensenwerk
Roelande Hofman, Nynke Dijkstra en Dominique Majoor
Een grootschalig onderzoek naar kwaliteitszorg in het primair onderwijs is gedaan door GION en RISBO. In de kwaliteitszorg zijn twee perspectieven te onderscheiden, de bepaling en beoordeling van kwaliteit van de eigen school (‘accountability’) enerzijds en het ontwikkelen en verbeteren (‘improvement’) van de school als organisatie anderzijds.

44 Positieve effecten van het BOV-project
Dr. Kees Vernooy
De effecten van het BOV-project – Beginnend Lezen en Omgaan met verschillen – zijn positief. Enkele gemeten resultaten bij de deelnemende basisscholen zijn: het aantal risicolezers is teruggebracht, het beoogde AVI-niveau aan het einde van groep 3 werd gehaald.

48 ‘Als wij in de stad een school moeten runnen, komt het ook goed’
SERIE: De plattelandsschool (4)
Reiny de Feiter
Wat betekent het plattelandsschool te zijn tijdens de presentatie van het onderzoekrapport Dilemma’s in het groen. Het rapport gaf een analyse van onderwijskansen voor 1.25 leerlingen in het basisonderwijs op het platteland. De informatie moest even bezinken. Toen dachten ze: dat rapport gaat op punten ook over ons.

50 Taalontwikkeling gaat sneller met pre-teaching
Paula Bosch
Door pre-teaching bij basisschoolleerlingen gaat de taalontwikkeling sneller en de woordenschatuitbreiding vooruit. Dit blijkt uit een klein onderzoek dat is gehouden onder kinderen van een basisschool in Amsterdam Zuid-Oost. Hoe de school dit traject heeft aangepakt, beschrijft Paula Bosch.

58 Jeugdinstellingen op 1 lijn met Operatie Jong
Boudewijn Hogeboom
Met een te grote groep jongeren gaat het niet goed. Veel instellingen en organisaties staan klaar om hulp te bieden, maar te vaak leidt dat niet tot oplossingen. Operatie Jong, het samenwerkingsverband van zeven departementen, wil daar verandering in brengen.

RUBRIEKEN

17 Anne Frank revisited
kriens

24 BOEKENENZO
– Observatie jonge kinderen
– Beeldwoordenboek
– Groep 8
– Onderwijskalender
– Verhalen uit de zwarte klas
– Multifunctionele gebouwen
– Woordenschat met Z@ppflat
– Gesprek over zorgleerling
– Waardig en vaardig
– Meertalig opgroeien
– Handboek huiselijk geweld
– Buurtschool Almelo
– Voorlezen aan peuters
– Nederlands voor Turken
– Meertaligheid Europese steden

35 Stress, druk, stress of toch gewoon druk
ZEEPKIST
Matthieu Gelissen, IB-er van Ostadeschool

35 Bazar: meer leesplezier op het VMBO
de jonge onderzoeker
Rosa Eversteijn

40 GAAN
– Conferentie brede school
– Jeugdliteratuur en oorlog
– Kind tussen twee vuren
– Leerlingenzorg
– Omgaan met ouders
– West-Afrikaans sprookje
– Jeugdzorg in onderzoek
– Leerlingenzorg in het vmbo en praktijkonderwijs

54
KORT NIEUWS
– Makkers en maatjes
– Schakelklassen uitproberen
– Competentiegericht MBO
– OALT in brede school
– Allonchtone leerlingbegeleiders
– Informatielijn voor jeugdzaken
– Dutchkids over discriminatie
– Huisbezoek werkt
– VMBO’ers positief over MBO
– Tachtig miljoen voor buurtsport
– Extra beloning directeuren en leraren
– Marokkanen presteren beter dan turken
– Docent van het jaar
– Getallen over leerlingenzorg
– Subsidie voor allochtone onderzoekers

61 WATERDICHT (zie onderaan)

64 Onderzoek: waarnaar?
3-OVER
Frederique Assink, Bert van der Neut en Bart Engbers aan het woord.


— Deze maand in WATERdicht:

Als ik boven kom
Zie ik vogels, mooi
Op het water
In de golven


— Firas, 11 jaar, Syrie.