Tijdschrift voor Remedial Teaching — Jrg. 22 (september 2014) Nr. 4

6  ACTUEEL
– Verbetering zichtbaar in taal en rekenen
– Nieuwe resultaten hersenonderzoek autisme
– Voortgang passend onderwijs
– CBS constateert: meer jongens met autisme
– Tellen op handen bij kinderen stopt door hersenverandering
– Wist je dat…
– Krachten gebundeld tegen kindermishandeling
– Zet alvast in de agenda: Panamaconferentie!
– RT-idee!
– Krijt of tablet?

8  Wat je allemaal moet weten over het groeidocument en het ontwikkelingsperspectief
ACHTERGROND
Frank Mansoer
Nu passend onderwijs een feit is, gaan twee documenten een grote rol spelen voor leerlingen die meer nodig hebben dan het reguliere aanbod van de basisschool. We doelen hier op het ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) en het groeidocument (GD). Leerkrachten, remedial teachers en intern begeleiders hebben een belangrijke taak bij het opstellen van deze documenten. De eisen voor het schrijven van het ontwikkelingsperspectief zijn landelijk bepaald, terwijl de voorwaarden voor het ontwikkelen van het groeidocument per samenwerkingsverband (SWV) verschillen. In dit artikel worden beiden documenten belicht en de relatie die ze met elkaar hebben.

11  ‘Zet op school rt’ers in bij kortdurende arrangementen
VERS BLOED
Annemarie Laseur
In de rubriek Vers Bloed komen remedial teachers aan het word die nog niet zo lang geleden zijn afgestudeerd aan een Master SEN-opleiding. Waarom kozen zij voor het vak, wat trekt hen er in aan en hoe kijken ze tegen de toekomst aan? Deze keer de 39-jarige Annemarie Laseur die voor Master SEN Leren koos. Ze werkt als remedial teacher en intern begeleider op de montessorischool Soest en heeft ook een eigen praktijk voor remedial teaching.

12  Werkgeheugen: een belangrijke voorspeller voor schoolsucces
ONDERZOEK
Berrie Gerrits en Mariëlle Gerrits-Entken
Werkgeheugenproblemen komen vaak voor bij kinderen en hebben daarom een grote impact op het leerproces van deze leerlingen. Specialisten Werkgeheugen Berrie Gerrits & Mariëlle Gerrits-Entken leggen in dit artikel de laatste stand van zaken uit als het gaat om wetenschappelijk onderzoek rondom het werkgeheugen. Daarnaast geven ze antwoord op vragen als: waarom lukt het automatiseren bij deze leerling niet? Hoe kan het dat het kind in de remedial teaching alles snapt, maar in de klas het niet kan toepassen? Hoe komt het dat ik bij dit kind het gevoel heb dat ik aan een dood paard loop te trekken?

16  Toetsen laten geen zuiver beeld zien van taalvaardigheidsniveau leerling
ACHTERGROND
Harry Paus
Welk niveau van taalvaardigheid moeten leerlingen hebben als ze de basisschool verlaten? Om antwoord te krijgen op deze vraag is het Referentiekader Nederlandse taal ontwikkeld. Om te bepalen of leerlingen daadwerkelijk het desgewenste niveau hebben behaald, wordt er een central eindtoets ontwikkeld voor taal en rekenen, gekoppeld aan het Referentiekader. Want meten is weten, denkt politiek Den Haag. Neerlandicus Harry Paus vindt dit te kort door de bocht en laat in dit artikel zien dat het bepalen van de taalvaardigheid van een leerling een stuk ingewikkelder ligt dan simpelweg toetsen afnemen.

20  Mondelinge en schriftelijke taalontwikkeling volgen door observeren
UIT DE PRAKTIJK
Maaike Pulles en Sjoeke Faasse
Het Referentiekader taal vraagt dat de ontwikkelingen van leerlingen te volgen zijn op alle domeinen van het taalonderwijs. Maar hoe volg je de moeilijker meetbare taalvaardigheden zoals gesprekken voeren, mondeling presenteren en schrijven? Het voormalig Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie en het Lectoraat Taalgebruik & Leren van de NHL Leeuwarden hebben in twee jaar tijd samen met twaalf leerkrachten gewerkt aan een observatie-instrumentarium om juist deze vaardigheden te kunnen volgen bij kinderen.

23  Een passende toekomst voor Sophie
GASTCOLUMN
Rinda den Besten

24  Hoe om te gaan met gewijzigde Citonormen
ACHTERGROND
Frank Mansoer
De landelijke normen voor Begrijpend Lezen, Spelling en Rekenen-Wiskunde uit het leerlingvolgsysteem (LVS) van Cito zijn onlangs gewijzigd. De belangrijkste redden hiervoor was dat leerlingen in het land de afgelopen jaren beter zijn gaan presteren en dus hogere scores behalen. Om dit weer in balans te krijgen, moesten de normeringen aangepast worden. Maar dit betekende wel dat de toetsscores hoger kwamen te liggen wat regelmatig leidde tot verwarring en onbegrip bij scholen en ouders. Want een toetsscore dat voorheen overeen kwam met een lage ‘B’ levert na de aanpassingen wellicht nu een (hoge) ‘C’ op. In dit artikel worden de mogelijke gevolgen van deze normupdate beschreven en de wijze waarop scholen, intern begeleiders en remedial teachers ermee kunnen omgaan.

26  Gamen en autism: hoe kun je problemen signaleren?
ONDERZOEK
Herm Kisjes en Erno Mijland
Ze sluiten zich op, hebben geen andere interesses meer, raken geïrriteerd als ze moeten eten en vaak kunnen ze met geen mogelijkheid meer stoppen met gamen. Voor hun boek Gamen en autisme deden Herm Kisjes en Erno Mijland kwalitatief onderzoek naar dit onderwerp. Naast een literatuurstudie warden 467 ouders van kinderen met autisme bevraagd over de effecten van het spelen van games op hun kinderen. In dit artikel een korte samenvatting van de bevindingen en hoe je als remedial teacher gameverslaving kunt signaleren.

29  Methodiek Zo leer je kinderen lezen en spellen
LEERMIDDELEN
Janna de Haan en Leontine le Blanc
Leerkrachten en remedial teachers hebben regelmatig te maken met tegenvallende spellingresultaten ondanks alle en aandacht voor het spellingonderwijs. Als de leerlijn spelling uit de preventieve instructiemethodiek Zo leer je kinderen lezen en spellen (ZLKLS) van José Schraven wordt ingezet is op korte termijn te zien dat resultaten van leerlingen verbeteren en dat zij weer plezier in het lezen en spellen krijgen. De methodiek onderscheidt zich van andere aanpakken doordat er een expliciete uitwerking is hoe een remedial teacher of leerkracht effectief les kan geven met eenduidige instructive en systematisch oefenen. In dit artikel wordt de leerlijn spelling uit de methodiek belicht.

32  RECENSIES
– Werkgeheugen versus Haarlemmerolie
– Werkgeheugen in de praktijk
– 153 voorbeelden over sociale situaties voor kinderen met autisme
– Nieuwe ideeën om kinderen aan het lezen te krijgen

34  GESIGNALEERD
– What’s app?
– Wist je dat…
– In het veld!
– Proef op de som
– Ken je Kenny.nl al?
– Hot potatoes: digitale interactieve oefeningen
– Speleon
– Voor in de agenda
– De spelkist
– Juffrouw Blom
– Twitternieuws
– Woordenschatspel voor groep 3
– Tips voor PDS = Stotteren
– Hoeraaaa!
– Marions s-p-e-l-l-I-n-g-h-o-e-k-j-e

38  Vicevoorzitter LBRT, Ria Kleijnen: ‘Ik ben pleitbezorger voor synergie tussen onderwijs en zorg’
KENNISMAKEN
Melanie Modderman
De LBRT mag zich prijzen. Bevlogen, inhoudelijk sterk, erg enthousiast en vastbesloten. Dat is Ria Kleijnen; dé nieuwe vicevoorzitter van de LBRT. Voor de meesten een bekend gezicht met een indrukwekkende cv. Maar aan degenen die Ria niet kennen, stellen we haar graag even voor.

39  LBRT INFO