Tijdschrift voor Orthopedagogiek — Jrg. 50 (maart 2011) Nr. 3

100 Geluk op de basisschool
Michelle van Vaalen
Uit een eerste onderzoek van UNICEF (2007) blijkt dat Nederlandse kinderen, in de middelbare schoolleeftijd, zich zeer gelukkig voelen. Een volgend onderzoek van UNICEF, uitgevoerd door Bertram en Kohl (2010) bevestigd deze conclusie nogmaals. Dit is een mooi gegeven. Toch zegt het niets over geluk van basisschoolleerlingen. Het is wel nuttig on dat te weten, niet alleen als check van de vele zorgelijke verhalen die over kinderen de ronde doen, maar ook omdat geluk van belang is voor de school. Geluk is niet alleen een doel van het onderwijs, maar waarschijnlijk ook een factor in schooleffectiviteit. Daarom dus reden genoeg om daar eens naar te kijken. Dit is gebeurd in een onderzoek onder 718 kinderen uit de groepen 6 t/m 8 van 12 basisscholen in de stad Rotterdam.

105 Zippy’s vrienden, leren van een wandelende tak
Erik Jan de Wilde, Marion Panis
Een zieke oma, gescheiden ouders, een dode cavia, ruzie met een vriendje of zakken voor een zwemdiploma. Kinderen krijgen net als volwassenen soms te maken met tegenslagen en verdriet. Zippy’s Vrienden, een lesprogramma voor kinderen van 5 tot 8 jaar, leert hun stapsgewijs kleine en grote problemen flexibel en creatief op te lossen op een manier die bij hen past. Ze leren onderscheiden wat ze wel en niet kunnen veranderen.

110 Geluksles verbetert schoolprestaties
Jacqueline Boerefijn, Ad Bergsma
De effectiviteit van zes lesuren ‘Lessen in Geluk'(LIG) voor middelbare scholen in de tweede klas is onderzocht. Vijfentwintig tweede klassen (631 leerlingen) werden willekeurig toegewezen aan de LIG of hun reguliere mentorlessen. De hypotheses dat de lessen zouden leiden tot een verbetering van zelf gerapporteerd geluk en gezondheid werden niet bevestigd. De scores direct voor en direct na de lessen waren niet significant anders voor experimentele en de controle groep. De hypothese dat de lessen zouden leiden tot een verbetering van de schoolprestaties werd wel ondersteund. De kinderen die ‘Lessen in Geluk’ volgden hebben aan het einde van het jaar hogere eindcijfers dan leerlingen uit de controlegroep. We denken dat dit komt omdat de LIG veel aandacht besteedt aan het maken van positieve keuzes en dat het effect daarvan pas op de langere duur zichtbaar is geworden. Deze verklaring dient ondersteund te worden in ander onderzoek.

121 Universele preventie en weerbaarheidbevordering op middelbare scholen: Op Volle Toeren
Rinka van Zundert
Dit artikel geeft een overzicht van de prevalentie van internaliserende problematiek, onder Nederlandse jeugd en beoogt een onderbouwing te geven van het belang van universele preventie en weerbaarheidbevordering onder middelbare scholieren. Tevens wordt aangegeven waarom de adolescentie een geschikte ontwikkelingsfase hiervoor is. Daarnaast wordt ingegaan op de effectiviteit, theoretische achtergrond en inhoud van succesvolle universele preventieprogramma’s en met name van Op Volle Kracht, de Nederlandse bewerking van het Amerikaanse Penn Resiliency Program.

126 Happyles – Online steppes care aanbod voor studenten in het middelbaar onderwijs
Debie van der Linden, Rianne van der Zanne
Uit onderzoek blijkt dat het online evidence based cursusaanbod voor jongeren met depressieklachten www.gripopjedip.nl naar verhouding veel hoger opgeleide jongeren bereikt die al een milde tot matige depressie hebben. Jongeren met minder zware problematiek en jongeren die een opleiding volgen op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) of lager, worden minder goed bereikt. Ook blijken deze jongeren als ze deelnemen, moeite te hebben met de cursusstof. Tegen deze achtergrond is de online stepped care interventie Happyles ontwikkeld voor jongeren in het mbo. Happyles bestaat uit deel A; E-learning lessen over geluk voor klassikaal gebruik en deel B: een online groepscursus voor jongeren met depressieklachten.

131 Talentontwikkeling – Toepassing van de strenghts-based development benadering in het onderwijs
Djoerd Hiemstra
Hoe cre‘ren we een stimulerend leerklimaat waarin studenten het beste uit zichzelf kunnen halen? Aan de NHL Hogeschool hebben we het afgelopen jaar ervaringen opgedaan met een benadering uit de positieve psychologie die hieraan een waardevolle bijdrage kan leveren: strenghts-based development. In dit artikel zetten we uiteen wat deze benadering inhoudt en hoe zij kan worden toegepast in het onderwijs.

139 How Happy are Dutch teachers? – A brief report on a Quantitative diary study
Maja Tadic, Arnold B. Bakker, Wido Oerlemans
The central aim of this study was to investigate happiness, motivation, and work demands in everyday working life of Dutch secondary school teachers using a diary methodology. We conducted a diary study among 245 teachers. Throughout five working days, teachers reported two work-related activities they spent most time in. They also reported their happiness levels during each of those activities. In addition, they reported how demanding each activity was, as well as their motivation for pursuing the practical activities. The results demonstrate the importance of self-concordant motivation for teacher well-being. Moreover, our findings reveal that activities associated with highest happiness are not necessarily associated with lowest demands.

144 Wat gebeurt er nog meer in het kader van ‘Positief Onderwijs’ in het buiten- en binnenland?
Jacqueline Boerefijn

145 Duurzaam geluk
Ad Bergsma
‘Gelukkiger worden is net zoiets als het verliezen van gewicht. Als je echt wilt kun je een duurzaam resultaat bereiken, maar het kost veel inspanning.’ Dit is de boodschap van de Amerikaanse psycholoog Sonja Lyubomirsky, die claimt dat haar boek De maakbaarheid van het geluk voor het eerst wetenschappelijk gefundeerd advies biedt.

147 Boekbespreking

152 Retro Perspectief
Lea Dasberg
‘Men kijkt achterom om vooruit te zien. Zoals een automobilist in zijn achteruitkijkspiegel kijkt om verantwoord vooruit te rijden.

155 Binnengekomen boeken

156 Lees-v-aardig
Vandaag krijgen jullie allemaal een armbandje om je linkerpols, zegt de kleuterjuf. Want deze week is de week van ‘links’. Wat is dat juf, links? Tja, glimlacht de juf geheimzinnig. Aan het eind van deze week, dan weten jullie dat allemaal. Maar dat weet ik al hoor juf, dit is links en dat is rechts. Ja Bert, je hebt helemaal gelijk. Jij weet het al en deze week gaan de anderen het ook leren. Jij mag het voordoen. Wat is jouw linkerarm? Steek hem maar op en kies maar. Welk armbandje wil jij links hebben?

158 Wee-k-lacht

160 Weetwinkel