Tijdschrift voor Lerarenopleiders — Jrg. 30 (november 2009) Nr. 4

Thema:
OPLEIDEN IN DE SCHOOL, WAAR GAAT HET OVER EN WAAR GAAT HET OM?

3
Redactioneel
Ellen van den Berg (hoofdredacteur)

4 Vooraankondiging VELON congres
Informatie voor het VELON congres dat op 8 en 9 maart 2010 gehouden wordt in Noordwijkerhout.

5 Inleiding bij het themanummer: Opleiden in de school, waar gaat het over en waar gaat het om?
Corinne van Velzen, Aalt Riezebos & Marcel van der Klink
Dit themanummer komt op het moment dat alle samenwerkingsverbanden (zowel opleidingsscholen als de academische opleidingsscholen) die aan konden tonen met voldoende kwaliteit samen op te leiden (bijna) een subsidiebeschikking van het ministerie van OC&W hebben gekregen. Een mooi moment om te laten zien wat door een aantal betrokkenen de afgelopen jaren is ontwikkeld en wordt onderzocht. Maar ook om duidelijk te maken dat Opleiden in de school nog lang niet af is. Dat de grootste uitdaging nog komt: het samen ontwikkelen van duurzame leerarrangementen waarmee studenten worden voorbereid op het leraarsberoep. Een opgave niet alleen voor Nederlandse instituten en scholen maar evenzeer voor de Vlaamse collega’s, ook al kiezen die andere oplossingen, passend bij hun situatie.

10 Het Thorbecke Voortgezet Onderwijs als opleidingsschool
Roeland Boot
In dit artikel wordt uiteengezet wat de algehele opleidingsstructuur is op het Thorbecke Voortgezet Onderwijs )TVO’. Het gaat hier om een erkende opleidingsschool waar studenten van diverse lerarenopleidingen worden opgeleid. Aan bod komen de Thorbecke Opleidingsschool, de begeleidingsstructuur, de Thorbecke Academie, de diversiteit aan coaches en het Samen Opleiden. Ook wordt ingezoomd op de concrete opleidingsactiviteiten.

14 Kwaliteit van de opleidingsschool maak je samen! / Naar een instrument voor kwaliteitsontwikkeling
Miranda Timmermans, Ruud Klarus & Bas van Lanen
Veel scholen voor primair en voortgezet onderwijs ontwikkelen zich, in samenwerking met lerarenopleidingen, tot opleidingsscholen. Dat betekent onder andere dat zij verantwoordelijkheid gaan dragen voor de kwaliteit van het leren en opleiden van studenten op de eigen school. Dit roept vragen op over de invulling van kwaliteit, kwaliteitsontwikkeling en kwaliteitszorg op dit gebied, zoals: wat is nou kwaliteit van een opleidingsschool en welke kenmerken spelen daarin een rol? En zeker ook: welke plaats krijgt het authentieke en specifieke van de werkplek in het opleiden van studenten? Bovenstaande vragen zijn voor opleidingsscholen uit primair en voortgezet onderwijs in de regio Arnhem/Nijmegen aanleiding geweest onderzoek te doen naar de kwaliteit van de eigen opleidingsscholen. Het onderzoek heeft als concreet product het kwaliteitsinstrument KwaliteitsOntwikkeling OpleidingsSchool (KOOS) opgeleverd. In dit artikel wordt KOOS gepresenteerd, waarna beide pijlers en de kwaliteitsgebieden worden toegelicht. Tot slot wordt aan de hand van een praktijkvoorbeeld ge•llustreerd hoe scholen het instrument gebruiken.

21 Opleiden in de School: een Dubbelslag!?!

Jantsje van der Wal & Frans Adriaenssen
2005: Een school wil zich ontwikkelen tot een opleidingsschool. Een belangrijk doel: betere docenten aan kunnen trekken door ze mee op te leiden en daarmee aan school te binden. Een nevendoel is dat er zo een groep docenten ontstaat met sterke coachende kwaliteiten en vaardigheden. Docenten die ook bij de begeleiding van studenten, docenten en leerlingen worden ingezet. Een dubbelslag die anno 2009 geslaagd lijkt. Na vier jaren is de school deel van een door de NVAO beoordeelde opleidingsschool. In dit artikel blikken twee direct betrokkenen terug op het proces. Wat werd beoogd? Welke stappen zijn genomen, wat vraagt het van een school, welke processen spelen zich af en wat zijn succesfactoren. Ook gaan de auteurs in op de bedreigingen en daarmee ook de uitdagingen die er voor de komende zes jaar liggen.

27 Het stagekampioenschap van de lage landen
COLUMN
Hilde Meysman

28 Wie je bent als mens en als organisatie krijgt betekenis in relatie tot de ander
Mariska Jansen
Dit artikel betreft een verslag van de tussentijdse resultaten van een onderzoek naar de vraag wat het effect is van verschillende samenwerkingsvormen van onderwijsorganisaties voor primair onderwijs en lerarenopleidingen op innovatie.

38 In gesprek met: Staatssecretaris Van Bijsterveldt over de samenwerkingsverbanden Opleiden in de school
Corinne van Velzen & Marcel van der Klink
In het kader van dit themanummer zijn we als themaredactie niet alleen ge•nteresseerd in de praktijk van opleiden in de school en in het onderzoek dat hiernaar wordt verricht, maar ook zijn we nieuwsgierig naar hoe het Ministerie van OC&W kijkt naar de actuele ontwikkelingen. Dat was de aanleiding om begin oktober bij staatssecretaris Van Bijsterveldt in Den Haag op bezoek te gaan.

41 Wel of niet kiezen voor opleiden in de school door pabostudenten / Een onderzoek naar het keuzeproces
Gerda Geerdink & Martina van Uum
Pabo Arnhem van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de basisscholen die behoren tot de Arnhemse stichting voor openbaar basisonderwijs De Basis hebben gezamenlijk een nieuw opleidingstraject ‘opleiden in de school (oids)’ ontwikkeld. Arnhemse pabostudenten kunnen aan het eind van hun eerste opleidingsjaar kiezen voor de opleidingsvariant oids of voor het al langer bestaande reguliere opleidingtraject. De desinteresse van van studenten is opvallend en teleurstellend. Na onderzoek blijkt dat de overheersende gedacht dat je binnen oids veel harder moet werkend en de onbekendheid met deze opleidingsvariant maken dat weinig studenten hiervoor kiezen. In dit artikel rapporteren de auteurs over het ondezoek.

51 Een onderzoek naar het opleiden van schoolopleiders
Peter Ruit
Opleiden in de school wordt vanuit het ministerie van OC&W sterk gestimuleerd. Daarbij wordt het van groot belang geacht dat er een deskundige opleider in de school aanwezig is. In dit artikel beschrijf ik hoe op het opleidingsinstituut van de Christelijke Hogeschool Driestar educatief de opleiders in de school (schoolopleiders) opgeleid worden.

59 Tjatjatja …
COLUMN
Ronald Soetaert

ACTUEEL – VOOR U GELEZEN
60 ‘Praktijkonderzoek in de school’
61 ‘Onderwijs aan het jonge kind… een vak apart’
62 ‘Techniek: leren door doen’
62 ‘Betekenisvol leren onderwijzen in de werkplekleeromgeving’

ACTUEEL – IN EN OM VELON & VELOV
64 Verslag studiedag 6 november: De kennisbasis van de Lerarenopleider
69 SRL¡-journaal
71 Lieve Lita (L
eerzaam Inspirerend Toepasbaar Antwoord) (Werkgroep Opleiden in de School)
72 Over sterren, boktorren … (werkgroep Belero)
73 Het ATEE congres: van Palma de Mallorca (2009) tot Boedapest (2010)

ACTUEEL – NIEUWS UIT NEDERLAND (NL) EN VLAANDEREN (VL)
75 Agenda
75-79 Algemeen nieuws
– Projecten van het Expertisenetwerk ‘School of Education’ van de associatie K.U. Leuven (VL)
– MBO tevreden over nieuwe kwalificatiestructuur (NL)
– Nieuwe minor voor leraren om rekenvaardigheid van leerlingen te vergroten (NL)
– OnderwijsPioniersprijs 2009 (NL)
– ATEE als leergemeenschap (NL)
– Extra financi‘n voor zij-instromers (NL)
– Landelijke commissie moet kwaliteit examens beoordelen (NL)
78 Publicaties
– Handen en voeten geven aan het beoordelen van docenten (NL)
– Nieuw boek over praktijkonderzoek in de school (NL)

80 Auteurspagina’s met o.a. auteursrichtlijnen
Informatie over auteurs van dit nummer

82 Jaarinhoud 30ste jaargang 2009