Tijdschrift voor Lerarenopleiders — Jrg. 30 (februari 2009) Nr. 1

3 Redactioneel
Ellen van den Berg (hoofdredacteur)

4 Leerstrategie‘n bij de digitale generatie: toch niet zo digitaal?
Mieke Vandewaetere, Pieter Van Haute
Recente onderzoeken geven aan dat de huidige generatie leerders een andere strategie zou gebruiken bij het verwerken van de leerstof dan de voorgaande generaties. Intussen klinkt steeds luider de roep dat leerkrachten de gehanteerde didactiek moeten aanpassen en tegemoet moeten komen aan de leerstijl van de huidige leerders. De vraag is of deze tendens moet benoemd worden als e-hysterie of kunnen we effectief spreken van een digitale generatie?

13 Presence in onderwijs / Gewaarzijn van denken, voelen en willen in het hier-en-nu, als basis voor professioneel handelen
Fred Korthagen, Frits Evelein
In het traditionele onderwijs zien we een nadruk op denken als basis voor doen en leren. Kort gezegd is het impliciete uitgangspunt: als mensen (leerlingen, leraren) nu maar het juiste in hun hoofd hebben, dan doen ze het goede. Dat uitgangspunt wordt weerspiegeld in veel criteria die wij in onze maatschappij hanteren voor de evaluatie van onderwijs en voor de toetsing en beoordeling van leerlingen en studenten. Een leerproces verdiept zich vooral als er gewaarzijn is in het hier-en-nu van denken, voelen en willen als bronnen voor handelen. In dit artikel werken wij een theoretische basis uit voor een daarop gebaseerde visie op onderwijs en opleiding.

22 Reflecteren: het belang van kennis
Piet-Hein van de Ven
Reflecteren valt niet weg te denken uit de lerarenopleiding, daarvan getuigen diverse artikelen in het Tijdschrift voor Lerarenopleiders en bijvoorbeeld ook drie recente dissertaties (Van der Leeuw (2006), Mansvelder-Longayroux (2006), Pauw (2007). In dit artikel bespreekt de auteur de rol van taal in het constitueren van professionele kennis. Van daaruit wordt een reflectieproces beschreven. Daarna wordt gesteld dat reflecteren verder moet reiken dan primaire onderwijsleersituaties, en ook visies op onderwijs en op leraarschap moet betreffen. De auteur begint met een anekdote, die een nogal onverwachte reflectie op een gebeurtenis biedt – een analyse van het onverwachte kan verhelderen wat eigenlijk verwacht wordt (Gadamer, 1972).

28 Onderzoek pabo-studenten verankerd in curriculum / Succesfactoren en keerzijden
Anouke Bakx, Hanneke Breteler, Isabelle Diepstraten & Jan Copic
In dit artikel beschrijven de auteurs een praktijkcasus ‘onderzoek’ uit de hoofdfase (derde studiejaar) van Fontys PABO Tilburg, waarbij ervaringen van de studenten Žn de opleiding centraal staan. Ze schetsen de aanleiding voor de ontwikkeling van onderzoek in het hbo en pabo in het bijzonder evenals de wijze waarop onderzoek vorm kan krijgen, gebaseerd op theorie en op verwachtingen van studenten met betrekking tot het doen van onderzoek. Vervolgens wordt ingegaan op de plaats van de praktijkcasus in de onderzoeksleerlijn, het onderzoeksproces zoals dat daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en de evaluatie achteraf onder bertrokken studenten, docenten en experts. Er wordt afgesloten met keerzijden, succesfactoren en verbeterinzichten. Met dit artikel willen we een aanzet geven tot het verder uitkristalliseren van het concept ‘de onderzoekende leraar basisonderwijs’.

36 Stage-ervaringen: studenten tussen persoon en professie
Joke Morshuis
Sommige studenten zeggen kernachtige dingen over hun docentschap als zij stage-ervaringen inbrengen op hun opleiding en andere studenten niet. De auteur is de verschillen in het verwoorden van stage-ervaringen gaan onderzoeken, aan de hand van een tiental studenten uit haar eigen mentorgroep. Met behulp van een vragenlijst, interviews en documentanalyse zijn de verschillen in het verwoorden van stage-ervaringen in kaart gebracht. Het artikel eindigt met een aantal aanbevelingen voor lerarenopleiders.

42 Liefde
COLUMN
Ronald Soetaert


43-47
ACTUEEL – VOOR U GELEZEN
verzorgd door Nadine Engels, Vrije Universiteit Brussel
‘Gelijke kansen op school: het kan!’
– ‘Wat is goed onderwijs?’
– ‘Mentor in het voortgezet onderwijs’
– ‘Bouwen aan een opleiding als platform’
– ‘Leren over innoveren’
– ‘De kunst van reflectie – Werkboek voor leraren’
– ‘Digitale didactiek – stappenplan voor hoger onderwijs’

ACTUEEL – IN EN OM VELON & VELOV
48 Gerard M. Willemsprijs uitgereikt op het VELOV-congres Gent, 2 februari 2009
49 Themabijeenkomsten VELON-werkgroep Onderzoek/VOR-divisie L&L
50 Starters in de lerarenopleiding
50 VELON werkgroep ‘Passend opleiden’ in oprichting, een eerste oproep
51 SRL¡-journaal
52 VELON werkgroep ‘Beginnende Lerarenopleiders’
53
Lieve Lita (Leerzaam Inspirerend Toepasbaar Antwoord) (Werkgroep Opleiden in de School)
54 Beroepsregister voor Lerarenopleiders Peildatum 1 februari 2009

ACTUEEL – NIEUWS UIT NEDERLAND (NL) EN VLAANDEREN (VL)
59 Agenda
59 Algemeen nieuws
– Onderwijs moet zich meer richten op opbrengsten (NL)
– Alle kinderen minstens ŽŽn jaar in een Nederlandstalige kleuterklas (VL)
– Schoolgrootte niet van invloed op arbeidstevredenheid (NL)
– Nieuwe (master)opleidingen onderwijsgevenden van start (NL)
– Onderwijs moet zelf bepalen hoe in te spelen op maatschappelijke problemen (NL)
– Onderzoeksprijs Fontys OSO 2008 (NL)
– Onderzoek naar zelfsturend leren mbo’ers (NL)
– Teleblik nu ook voor onderbouw basisonderwijs (NL)
– Start interfacultair onderzoeksinstituut AZIRE (NL)
– Project Leraar24 van start (NL)
60 Personalia
64 Publicaties
– OOg voor meer gelijke onderwijskansen (VL)
– Mentoring voor 4VMBO (NL)
– Onderzoek naar praktijkonderzoek binnen academische basisscholen (NL)
– Slimmer werken in het onderwijs (NL)
– Voorstellen voor vernieuwing VMBO (NL)
– De ideale leraar (NL)
– Boek voor (beginnende) lerarenopleiders door lerarenopleiders (NL)
– Zonder wrijving geen vooruitgang (NL)
– Competent blijven werken (NL)

67 Auteurspagina’s met o.a.
auteursrichtlijnen
Informatie over auteurs van dit nummer