SpeZiaal — Jrg. 9 (april 2014) Nr. 1

Thema: COACHING

3  Over coaching in het onderwijs
REDACTIONEEL/THEMA

6  Van coaching kan het onderwijs beter worden
Helpt coaching? Die vraag lag ten grondslag aan een pilot die in 2012 werd uitgevoerd door het Centraal Planbureau. In de pilot kregen zowel zwakkere als de betere leraren te maken met coaching. Zwakkere leraren kregen twee keer zoveel coaching. De vooruitgang in gemeten leerkrachtvaardigheden was bij deze groep het grootst. Zowel leraren als directeuren waren het meest positief over de 1-op-1 interventies van de coaches, zoals lesobservaties en individuele coachgesprekken.

9  Coaching helpt het onderwijs beter worden
Coaching is voor de ontwikkeling van leraren een effectief instrument. Veel schoolbesturen maken gebruik van vormen van coaching.

13  Neem nou Poetin
COLUMN

14  Recht op een onafhankelijke coach
Coaching is voor de ontwikkeling van leraren een effectief instrument. Veel schoolbesturen maken gebruik van vormen van coaching. CNV Onderwijs beschikt, als één van de weinige vakbonden, over een netwerk van circa 50 onafhankelijke coaches, die het onderwijs uit eigen ervaring heel goed kennen. ‘Als Onderwijsbond zijn wij op zoek gegaan naar coaches die in ieder gekwalificeerd zijn en een grote eigen ervaring hebben in het onderwijs’, vertelt Jacqueline van Grevengoed van de Onderwijs Academie. ‘Voor vele gecoachten speelt de veiligheid en vertrouwelijkheid in een coachingtraject een bijzondere rol.’ (-.-) Van Grevengoed’: ‘Ik vind eigenlijk dat onze leden recht hebben op een onafhankelijke coach.’

17  Ik geloof in positieve aandacht voor mensen, over SWPBS
Een mondvol: SchoolWide Positive Behaviour Support (SWPBS). Bij de uit Amerika afkomstige aanpak die gericht is op het inrichten van een positief leer- en leefklimaat in de school, ondersteunt Corrine Bleecke teams bij het werken met deze schoolbrede aanpak. ‘Je volgt met de school een eigen route, wat al aanwezig is in de school en goed werkt, wordt geïntegreerd, want je kunt SWPBS zien als een paraplu waar werkwijzen met dezelfde uitgangspunten onder passen. Als begeleider maak je samen met de school hierin eigen keuzes, passend bij de situatie van de school’, aldus Corrine. Wel geeft zij aan dat het belangrijk is om altijd als eerste te onderzoeken of je als team duidelijk voor ogen hebt welk gedrag je graag wilt zien in de school, en waarom.

20  Laat mij maar even
‘Luister goed, dan leg ik het nog een keer uit’ of ‘Kijk goed, dan doe ik het nog een keer voor’.

24  Een Haagse brief
Peter de Boer
COLUMN

26  Meer ogen in de klas
‘In het begin ging een groot deel van de aandacht naar dat speciale kind, naar wat er allemaal met dat kind mis was. Nu ben ik veel meer gericht op collega’s, op hun vragen, hun omgang met kinderen’, vertelt onderwijscoach Willem Nieuwdorp. De roep om meer handen in de klas wordt de laatste tijd veel gehoord. ‘Ik ben het daar niet mee eens’, stelt Nieuwdorp gedecideerd. ‘Ik ben voor meer ogen die meekijken. In de praktijk zie je dat meer handen in de klas ertoe leidt dat mensen de taken gaan verdelen (-.-) Het gaat er om dat je je verdiept in de sleutel die dat kind nodig heeft!’

29  Coachen vraagt zorgvuldigheid
Je moet het als leraar zelf doen, maar niet alleen. Het leren van en met elkaar acht ik een belangrijke waarde’,  aldus Evelien Janssens, coach en onderwijsadviseur in deze bijdrage. Ze is veel als coach in scholen aanwezig en probeert leraren beter te maken in hun werk. Onevenwichtigheid, een te nadrukkelijke sturing door bestuur en/of directie liggen bij coaching op de loer. ‘Ik haal daarom in zo’n situatie ‘beoordelen en leren’ uit elkaar. Een beoordeling, het beoordelen is een zaak van bestuur en directie. Ik ben er omdat het over ‘leren’ gaat. Het is, meent Janssens een proces dat tijd vraagt. ‘Als ik het eens heel plat mag zeggen: er is vaak geen tijd voor een zorgvuldig coaching proces. Er is geen tijd om er echt eens voor te gaan.’

32  Personeelsbeleid effectief transformeren
Lou Repetur
COLUMN

34  Coachen mag soms een beetje schuren, over beeldcoachen
‘Juist dat soms pijnlijke of directe maakt dat processen sneller verlopen’.

37  Over de leraar als coach
Een goede leraar is niet louter de man of vrouw die kennis overdraagt, informatie geeft en uitleg verschaft bij ingewikkelde vraagstukken. Een leraar is en doet veel meer. Zo wordt in een uitgave van het Christelijk Pedagogisch Studiecentrum gesproken van vijf rollen: die van gastheer, presentator, didacticus, pedagoog en afsluiter. Per rol kun je aangeven welk bijbehorend gedrag wordt verondersteld. In die rollen die onderscheiden kunnen worden, past in de omgang met leerlingen de coachende houding van de leraar. Want in die coachende omgang gaat het steeds om een vorm van persoonlijke begeleiding op basis van een gelijkwaardige 1 op 1 relatie; de gecoachte leert en de coach ondersteunt dit leerproces met als doel het vergroten van persoonlijke effectiviteit.

39  Meester Jan: Een kind kun je niet overdoen
COLUMN

39  Colofon

40  Stopper