SpeZiaal — Jrg. 3 (maart 2008) Nr. 1

3 SpeZiaal met de Z van Zorg
DE REDACTIE

4 Gedragsproblemen in de klas
TIG, onderwijzer
Een cluster 4-leerling, ofwel een kind met gedragsproblemen, wordt door leerkrachten al gauw ‘lastig of vervelend’ gevonden. Vanuit die emotie worden gedragsproblemen dan ook regelmatig afgestraft. Maar het wordt een stuk rustiger in de klas als de leraar zelf goed voorbeeldgedrag laat zien. Rustig en niet emotioneel. En geen straf geven… maar juist aanleren.

7 Kansen voor kinderen
Dolf Janson
Werk maken van passend onderwijs betekent meer dan het organiseren van ‘zorgtrajecten’ of het maken van afspraken tussen instellingen, hoe belangrijk die ook zijn. Onderwijs passend maken voor kinderen vraagt in de eerste plaats een visie op wat ‘passend’ is en op de factoren die onderwijs passend maken.

9 Autistentrekjes
COLUMN
Peter Boer

10 Nieuwe uitdaging voor de pabo’s
In 2011 moet de ambitieuze wet op het passend onderwijs zijn ingevoerd. Kortweg wil dat zeggen dat voor zowel leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben om onderwijs te kunnen volgen als ‘gewone’ leerlingen de kansen op de beste ontwikkeling centraal komen te staan. Het betekent ook dat er op een andere manier gekeken zal worden naar goed onderwijs. Onderwijs dat uitgaat van het kind, van het individu. Basisscholen zullen veel gedifferentieerder gaan werken en ze zullen te maken krijgen met een veranderende populatie.

12 Veel beweging op kleine schaal
‘T VERHAAL VAN
In de regio Midden-Brabant hebben ouderverenigingen, instellingen voor zorg en jeugdhulpverlening, primair, speciaal en voortgezet (speciaal) onderwijs vergaande plannen als het gaat om leerlingen met speciale onderwijs- en zorgbehoeften. Kenmerkend in deze regio is vooral de wijze waarop aan dit proces vorm wordt gegeven. Er wordt namelijk van onderaf inhoud gegeven aan de toekomstige onderwijs- en zorgstructuur. “Het gaat er om op kleine schaal veel in beweging te krijgen”, aldus Joost van Gils, algemeen directeur Stichting Speciaal Onderwijs Tilburg. “Includeren noemen we dat hier.”

14 Een andere kijk op leren / Werken met kernconcepten
Herm Verbugt
Basisschool Aan de Bron is in 2004 ontstaan uit een fusie van drie scholen in de binnenstad van Weert. Voor de gemeente Weert de eerste brede school.

16 Autist ziet wel de bomen, maar niet het bos
Autisten denken en verwerken informatie uit hun leefwereld heel anders dan waarop informatie in onze samenleving aangeboden wordt. Ondanks dat er al veel expertise is op het gebied van autisme, werd in de regio Tilburg gesignaleerd dat de consultatiemogelijkheden voor autistische mensen op het gebied van individuele hulpverlening verbreed moesten worden. Zodoende is alle expertise gebundeld in een kernteam autisme. “Autisten nemen de wereld gefragmenteerd waar”, legt Sya Linssen, GZ-psycholoog bij MEE regio Tilburg, uit. “Ze zien de bomen en niet het bos. Autisten hebben moeite met verbanden leggen, die niet strikt logisch zijn en daarom noem ik ze ‘dus’ denkers. Als dit, dan dat. Maar soms is er geen dan…”

19 Adequaat signaleren
DOEN

Tips voor de praktijk

23 Taallees-expertise op het sbo
Susan de Boer
De overheid wil met het project Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden het onderwijs in taal en lezen verbeteren op scholen met veel kinderen van laagopgeleide ouders. Sbo De Boemerang in Apeldoorn is een van die pilotscholen. “Ook binnen het sbo moeten we resultaten laten zien”, aldus directeur Anja Duynstee. Daarnaast moeten projecten als LISBO (Lees Impuls Speciaal Basis Onderwijs) en LINN (Lees Interventie Noord-Nederland) voorkomen dat kinderen uitvallen op lezen in het reguliere onderwijs.

25 De ondernemende leerling
Marijke Bertu
‘Zeg, wat wil je later worden? Geef eens antwoord op die vraag! Als ik groot ben, word ik…, want dat wil ik toch zo graag!’

26 Passend onderwijs, cirkel of spiraal?
Draaien we in een cirkel of raken we in een spiraal? Komen we steeds op hetzelfde punt uit of komen we wel degelijk verder? Die vraag stelden we aan Henk Keesenberg, kwartiermaker van het project Passend Onderwijs. In 2012 moet Nederland beschikken over regionale netwerken die ervoor zorgen dat er geen kinderen in het onderwijs tussen de wal en het schip vallen. Een hoge ambitie.

29 HECHT om verbondenheid met ouders te cre‘ren
Katja Bosch & Jenny de Vos
HECHT is een bijzonder ouder-kind-schoolprogramma met activiteiten die ouders thuis met hun kind uit kunnen voeren.

30 Een koord met gekleurde draden
Marlies
Over clusteroverstijgende ambulante begeleiding

32 Zorgpreventie project
EŽn ding is wel duidelijk: tot nu toe is veel aandacht uitgegaan naar de inrichting van een stelsel van reactieve zorg en er is relatief weinig aandacht voor preventie. Niemand ontkent dat preventie noodzakelijk is en dat het beter is te voorkomen dan genezen.

34 Pesten, een gruwel
Naar schatting gaan meer dan 350.000 kinderen en 250.000 volwassenen in Nederland dagelijks gebukt onder (ernstige) pesterijen. Op scholen, verenigingen, op straat, in de speeltuin, op het werk; overal waar mensen elkaar ontmoeten, bestaat de kans dat er gepest wordt. Als je het zo beschouwt, is pesten een stevige gruwel waar we niet serieus genoeg mee om kunnen gaan.

36 GESPOT
Lees, doe of kijk:
– Werken met drukke leerlingen. Een handreiking voor begeleiders
– Ik zag twee beren experimenteren. Natuur- en scheikunde-experimenten voor jonge kinderen
– Lobby voor LOB (Loopbaanori‘ntatie en -begeleiding). Een film en gespreksleidraad over loopbaanori‘ntatie en – begeleiding

39 Afkortingen

JARGON

39 Colofon