Praxis Bulletin — Jrg. 31 (februari 2014) Nr. 6

 

Thema: Filosoferen met kinderen8 Inleiding

THEMA
Fabien van der Ham
Filosoferen is samen leren denken.

16 Over de auteurs
THEMA

18 Is een baas altijd de baas?
THEMA (groep 1-2)
Fabien van der Ham
Heel wat kinderen dromen ervan om de baas te zijn. Ze leren nu wat dat eigenlijk inhoudt.
WEBSITE
– Praatplaatjes
20 Wat is waar?

THEMA (groep3-5)
Fabien van der Ham
De kinderen worden zich ervan bewust dat ze maar een deel van de werkelijkheid zien.
24 Helpt straf

THEMA (groep 6-8)
Fabien van der Ham
De kinderen onderzoeken het begrip straf. Kernvragen daarbij zijn: Wat is het nut van straf, is straf altijd terecht en hoe hoog of laag moet een straf zijn?28 Kun je natuur altijd herkennen?
THEMA (groep 1-2)
Marja van Rossum
Door in te zoomen op zand en zaadjes onderzoeken de kinderen het begrip natuur vanuit hun eigen ervaring en gedachten.

32 Waar houdt de natuur op?
THEMA (groep 3-5)
Marja van Rossum
De kinderen onderzoeken gezamenlijk het begrip natuur. Ze zullen ervaren dat de grens tussen wel natuur en geen natuur moeilijk te trekken is.

36 Mogen dieren uitsterven?
THEMA (groep 6-8)
Marja van Rossum
De kinderen onderzoeken wat zorgen voor de natuur inhoudt en leren een standpunt te bepalen rond ethische natuurkwesties.

40 Waar heb je een naam voor nodig
THEMA (groep 1-2)
Irma Smegen
De kinderen onderzoeken en bedenken wanneer en waarom we een naam nodig hebben en in hoeverre een naam echt bij je hoort.

44 Word je goed of slecht geboren?
THEMA (groep 3-5)
Irma Smegen
De kinderen onderzoeken wanneer en waarom iemand goed of slecht is en denken na over die begrippen. Is goed altijd goed en slecht altijd slecht?

47 Hoe kunnen wij elkaar verstaan?
THEMA (groep 6-8)
Irma Smegen
De kinderen kunnen beargumenteren wat voor en nadelen van het spreken van talen zijn en worden zich bewust van het nut van taal(les) en het leren van andere talen.

50 Waar komen dromen vandaan?
THEMA (groep 1-2)
Liesbeth Eshuis
Kinderen denken naar aanleiding van een kunstwerk na over dromen. Ze maken voortdurend koppelingen tussen eigen ervaringen en een kunstwerk.

53 Is samen beter dan alleen?
THEMA (groep 3-5)
Liesbeth Eshuis
Kinderen denken naar aanleiding van een kunstwerk na over het thema ‘samen en alleen’. Ze staan erbij stil of dingen al dan niet beter gaan als je ze samen doet of als je ze alleen doet.

55 Mogen katten vliegen
THEMA (groep 6-8)
Liesbeth Eshuis
De kinderen worden zich beter bewust van de omgang met dieren en van de relatie tussen mens en dier. Ze leren hierover te praten en kritisch na te denken door woorden te geven aan meningen die soms heel sterk gevoeld worden. (zoals ‘dat is zielig’).
WEBSITE
– Kunstplaatjes

58 Waarom is muziek wel geluid en geluid geen muziek?
THEMA (groep 1-2)
Fabien van der Ham
Door ongebruikelijke dingen met muziek te doen, ontdekken de kinderen dat je zelfs bij het maken van lol meestal toch regels nodig hebt
WEBSITE
– Lied Verdraaid

60 Kunnen bomen muziek maken?
THEMA (groep 3-5)
Fabien van der Ham
De kinderen ervaren deze les hoe moeilijk het kan zijn een definitie te maken van alledaagse, vanzelfsprekende dingen. Dat doen ze door te proberen muziek in woorden te vangen.

63 Kan muziek je veranderen?
THEMA (groep 6-8)
Fabien van der Ham
De kinderen ontdekken dat mensen niet alleen invloed hebben op muziek , maar dat muziek ook heel veel invloed op mensen heeft. Samen proberen ze te ontrafelen hoe dat komt.
WEBSITE
– Filmpje Zijn je oren de baas?

66 Kan tijd treuzelen?
THEMA (groep 1-2)
Fabien van der Ham
Een minuut is een minuut en een uur is een uur. Toch voelt dat soms heel anders. De kleuters ontdekken dat tijd kan vliegen en treuzelen en leren zo dat er kloktijd is, maar ook voeltijd.

70 Waar begin ik?
THEMA (groep 3-5)
Fabien van der Ham
Deze les zorgt voor een filosofisch bewustwordingsproces. Kinderen leren dat het heel moeilijk is om het begin en het einde van wat dan ook vast te stellen.

74 Ben ik belangrijker dan de groep?
THEMA (groep 6-8)
Fabien van der Ham
De kinderen worden zich ervan bewust dat je vaak be•nvloed wordt door ‘de’ groep. Ze leren dat het al dan niet aanpassen aan de groep een keuze is. Je hoeft de groep niet te volgen als dat tegen je eigen identiteit is.

78 Grote vragen voor kleine ontdekkers
THEMA (groep 1-2)
Jeanne van der Ham
De kinderen worden vanuit hun natuurlijke houding van verwondering uitgedaagd tot fantaseren en denken over geheimen van het leven.

81 Bestaat anders wel?
THEMA (groep 3-5)
Fabien van der Ham
De kinderen denken na over de vraag of de cultuur waarin je opgroeit van invloed is op wat en wie je bent. Hierdoor leren ze ook het abstracte begrip cultuur beter begrijpen. Tegelijk ontstaat meer begrip voor het anders zijn van anderen.

84 Kun je leven zonder je geschiedenis
THEMA (groep 6-8)
Fabien van der Ham
De kinderen denken na over of en hoe je gevormd wordt door je opvoeding, je omgeving en je ervaringen. Hierdoor krijgen de kinderen meer inzicht in zichzelf, de ander en hoe alles en iedereen invloed op elkaar heeft.

88 Kun je licht vangen?
THEMA (groep 1-2)
Fabien van der Ham
Het wordt elke dag licht en elke dag donker. Dat is zo gewoon dat je er niet eens meer bij nadenkt. Deze les gaan de kinderen dat juist wel doen.

90 Kunnen woorden een cadeautje zijn?
THEMA (groep 3-5)
Fabien van der Ham
Kinderen leren het verschil tussen geldwaarde en emotionele waarde. Hopelijk zullen ze inzien hoeveel waarde woorden kunnen hebben en dit soort waardevolle woorden vaker gaan gebruiken.

92 Is er iets wat je echt zeker kunt weten?
THEMA (groep 6-8)
Fabien van der Ham
Het zou mooi zijn als de kinderen zelf tot de conclusie komen dat weten en geloven evenveel waarde hebben en dat er daardoor respect voor elkaars geloof ontstaat.
WEBSITE
– Werkblad Zeker Weten?

96 Lezen en leren; Leestips
THEMA
Team
– Socrates op de Speelplaats
– Filosofie van de kinderjaren
– Klein maar dapper
– Vliegende papa’s
– Filosoferen op het bord
– Filosoferen doe je zo
– Filosoferen op de basisschool (Methoden)
– Praatprikkels
– Billetjes Bloot Spel
– ‘Ja, maar’ (dilemmakaarten)
– Filosofenkwartet
– Kijktips