Praxis Bulletin — Jrg. 29 (februari 2012) Nr. 6

Thema: KUNSTZINNIGE VORMING & TAAL
Praxisbulletin Themaboek Taalvangers
Lesidee‘n voor:
OB – Onderbouw
MB – Middenbouw
BB – Bovenbouw
SB – Schoolbreed

7 Taal en verbeelding, verbeelding en taal [Inleidend artikel]
THEMA (team)
Ino de Groot
Kunstzinnige vorming, waartoe alle kunstvakken behoren, is de ‘moeder van alle vakken’. Taal is de ‘zus’ van de moeder. De ’tweelingzus’. En samen vormen ze een ‘eeneiige tweeling’. Zonder taal geen verbeelding, zonder verbeelding geen taal! De taal geeft de verbeelding woorden. Om te waarderen, te oordelen, te bevragen of te vertellen. Verhalen, gedachten en gevoelens worden verbeeld in de kunst. En taal spreekt daar weer over…

14 ‘Je ziet toch dat het mooi is…?!’
THEMA (Groep 1-3) / LESIDEE OB 1
Helmy de Haan
‘Je bent mooi’, zegt Melanie. Ze kijkt me aan, springt van aar stoel en zit ineens op mijn schoot. ‘Je bent mooi, juf!’ en ik krijg een kus. ‘Wat vind je mooi, lieverd?’ vraag ik. ‘Je haar’, zegt Melanie en ze pakt mijn paardenstaat. ‘Het hobbelt, juf, als je loopt…’

17 Dag in, dag uit…, week in, week uit…
THEMA (Groep 1-3) // LESIDEE OB 2
Steven Hopman
De agenda van kinderen zit vol. Tjokvol! Maar gelukkig geven al die activiteiten ook een zekere houvast. Want zicht hebben op wat er komen gaat, is handig. Zo hou je het leven een beetje in eigen hand. Zo is het leven een beetje voorspelbaar.

20 Olifantenbal
THEMA (Groep 1-3) / LESIDEE OB 3
Marjanka van Maurik
Veel vaders en moeders gaan regelmatig met hun kinderen naar het bos. Voor een picknick, En de kinderen spelen heerlijk tussen de bomen. Vaak hebben ze een bal bij zich, die ze dan ook heel vaak weer kwijtraken. Die bal is dan heel hoog ini een boom blijven steken of is helemaal verdwenen in de struiken…

24 ‘Tegeltje, tegeltje, aan de wand…, wie is de wijste van het land?’
THEMA (Groep 4-6) / LESIDEE MB 1
Marjolein Koppert
Tegeltjeswijsheid: soms heerlijk tenenkrommend, soms prachtig diepzinnig en soms heel onverwacht…


28 Wondersteentje met bijsluiter
THEMA (Groep 4-6) / LESIDEE MB 2
Saskia de Jong, Ino de Groot
Neem een steentje mee naar school en haal het op een goed moment tevoorschijn. Vertel de kinderen dat het een bijzondere steen is. Een steen met magische krachten! Bedenk een voorval, waarin de steen ervoor gezorgd heeft, dat de dag anders en leuker en prettiger verliep dan het zich aanvankelijk liet aanzien.

31 Heppie!!
THEMA (Groep 4-6) / LESIDEE MB 3
Saskia de Jong, Ina de Groot
De prachtige poster Heppi (van Plint) – in felle kleuren, met het heerlijke gedicht over gelukkig zijn, lekker in je vel zitten – is de aanleiding voor dit lesidee.

34 De route van huis naar school en terug…
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 1
Patricia van Dijk
Dag in, dag uit ga je heen en weer. Misschien wel twee keer per dag: heen en weer, heen en weer! Acht jaar lang dezelfde route. Van en naar school. Of is het: van en naar huis? Ga ik naar huis? Of kom ik van school? Er lijkt geen begin te zijn. En ook geen einde…

37 Knuffeldoek
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 2
Saskia de Groot, Ino de Groot
Een tekening met een opbeurende kreet op doek voor iemand die belangrijk voor de leerling is.


40 ‘En…Actie!’
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 3
Dineke Sanders
Verhalen die echt tot leven komen…Kinderen denken, schrijven, tekenen, verbeelden en maken zo een eigen animatiefilm. En de Premire is een van de hoogtepunten in het schooljaar.

45 Vlinderwoorden
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 4
Ino de Groot, Jan de Haan
Vlinderwoorden…Naammaan, toppot en kurkkruk zijn de mooiste. Maar droppord, pennep en deurrued doen ook mee. Het is een sprookje, dat een vleugelslag van een vlinder in Brazili‘ hier een storm kan veroorzaken. Zo werkt dat niet.

47 Stemmingmakerij
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 5
Mary Heylema
Hoe voel je je? Geef maar eens eerlijk antwoord op die vraag. Het is niet altijd eenvoudig, om je stemming in woorden te vangen. Daar hoort misschien ook wel een kleurbij, een geluid, een hartenkreet of een snik.

49 Woorden aan het woord
THEMA (Groep 4-8) / LESIDEE MB BB 6
Mary Heylema
Van ŽŽn onzer verslaggevers; ‘Voor het voetlicht’.

54 Mijn vriend Sjoerd zegt altijd…
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 1
Patricia va Dijk
Mijn vriend Sjoerd zegt altijd: ‘Heb ik al sorry gezegd?’ Mijn buurman Rob zegt altijd: ‘Komt goed’. Anneke zegt altijd: ‘We hebben het niet leuk!’.

57 Als ik zie, dan vraag ik je...
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 2
Martin Hunziker, Ino de Groot
Ik vraag me altijd af wat een afbeelding op een schilderij zelf zou vertellen, als die kon praten. Of een figuur van brons. Wat zou die te zeggen hebben?

59 Spieken
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 3
Ino de Groot
Het lijkt logisch in de ontwikkeling van het schrift: eerst was er een ding, toen was er een tekening van dat ding en toen werd de tekening van dat ding geabstraheerd. En zo ontstonden tekens.

62 Ik ben mijn naam
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 4
Saskia de Jong, Ino de Groot
Ieder mens is uniek. Een unieke persoon, met een unieke naam. En zou je die naam nu ook op een geheel eigen wijze kunnen schrijven.

65 Nieuws in beeld
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 5
Robin Kuijpers
In de kring bespreken we regelmatig actuele thema’s. Leerlingen introduceren dan zelf een onderwerp uit het nieuws of ik geef een aanzet, door een filmpje te laten zien of een krantenkop te bespreken…

68 ‘Vandaag spreken wij tot de verbeelding!’
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 6
Robin Kuijpers
Het doel van dit lesidee is, dat de leerlingen van groep 7/8 spreekwoorden uitbeelden. Het wordt een oefening met collagetechnieken: het combineren van tekenen met opgeplakte afbeeldingen.

72 Gedeelde boosheid is dubbele boosheid!
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 7
Marjanka van Maurik
Belletje trekken noemde wij het vroeger. En tegenwoordig wordt – gelukkig- dit kattenkwaad nog steeds uitgehaald. Ik vertel Casper, die er na schooltijd even zin in had om juist bij die ene mevrouw, die altijd boos wordt aan te bellen…

76 Tekenen met woorden
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 8
Harmen Hettinga, Ino de Groot

80 Afstandsbediening
THEMA (Groep 6-8) / LESIDEE BB 9
Gerda Jongerden
Als we een beeld zien, dan kunnen we het woord, dat daarbij hoort, voor ons zien of opschrijven. In de bovenbouw kun je dat bij de meeste beelden, toch? Als we een woord lezen, dan zien we er een afbeelding bij in ons hoofd.

84 Lief dagboek...
THEMA (Groep 1-8) / LESIDEE SB 1
Patricia van Dijk
Elke dag een belevenis optekenen. Gevoelens of gedachten, die opkomen naar aanleiding van het dagelijkse leven. Gewoon dat wat je bezighoudt, dat wat blijft haken aan je geheugen, wat je droomt of bedenkt.

87 Fossiel van de toekomst
THEMA (Groep 1-8) / LESIDEE SB 2
Lies van den Berg
In de krant staat een berichtje (met foto) van een fossiel van een plant. Uit dat berichtje blijkt dat planten eerder voorkwamen dan we tot nu toe dachten. Zo’n fossiel vertelt ons een verhaal.

90 Ik ben
THEMA (Groep 1-8) / LESIDEE SB 3
Patricia van Dijk
De miniaturen van een getijdenboek tonen mensen in hun eigen omgeving. Soms werkend op het land, soms flanerend, soms schuilend in huis voor de kou. Soms ook met een heel levensverhaal, verscholen in de tekening…

93 Ik geef mijzelf!
THEMA (Groep 1-8) / LESIDEE SB 4
Ino de Groot
‘Blonde krullen’, ,die zijn mooi!’ ‘Nee, joh, zwarte vlechten!’…