PIP* pedagogiek in praktijk — Jrg. 14 (december 2008) Nr. 46

4 “Nu ook de jeugd zichzelf veel te verwend vindt moeten we ons echt zorgen gaan maken…”
Redactioneel
Bas Levering (hoofdredacteur)

4 i-PIP
– Oudercursus werkt tegen agressie bij kleuters
– Immigrantenkinderen uit armere landen presteren beter op school
– Meer moslim dan Marokkaan
– Pubers drinken driemaal zoveel als hun ouders denken
– Leeftijdsgenoten steunen elkaar online
– Leraar geliefder dan lerares
– Klas overslaan?

8 Naar een contextuele aanpak van kindermishandeling / Kindermishandeling is meer dan een gezinsprobleem
Micha de Winter
Hoe kan het dat in Nederland jaarlijks meer dan honderdduizend kinderen worden mishandeld, misbruikt of verwaarloosd? Op die vraag worden meestal individueel-psychologische antwoorden gezocht: de ouders hebben een stoornis, relatieproblemen, ze zijn zelf mishandeld, verslaafd of pedagogisch incompetent. Deze tekorten moeten door hulpverleners worden weggewerkt. Pedagogiekhoogleraar Micha de Winter vindt deze aanpak eenzijdig. Hij pleit voor een contextuele benadering die ingrijpt in de sociale omgeving en buurt waar kindermishandeling plaatsvindt.

13 Zoektocht
DOWN & OUT
Peter van der Doef
Aan de grond zitten. In het leven van alledag roept deze ervaring gemengde gevoelens op. Gevoelens van wanhoop en twijfel, maar ook van hoop en vertrouwen om de gerezen problemen het hoofd te bieden. In deze rubriek wordt gekeken naar de manier waarop hulpverleners en ouders naar problemen kijken en deze gezamenlijk leren oplossen. Hoe kan een negatieve spiraal in opvoedingssituaties worden gestopt en een positieve balans worden hersteld?

14 ‘De virtuele wereld is echt anders’
INTERVIEW
Bas Levering
Onlangs hield Martine Delfos haar intreerede als lector Virtuele ontwikkeling van de jeugd aan de hogeschool Edith Stein in Hengelo. Hoe het onze kinderen in de virtuele wereld vergaat is een thema waar veel ouders en deskundigen zich grote zorgen om maken. In haar oratie is na te lezen hoe kinderen kunnen worden opgevoed voor het leven in het virtuele milieu, dat bestaat uit tv, mobieltjes, computer, internet, gaming en iPods. Bas Levering sprak met haar over haar onderzoek en over de vraag of die virtuele wereld wel zo anders is. Daarover laat Martine Delfos geen misverstand bestaan.

18 Het begint met de naam

BLIKOPENER
Wilma van Esch

19 Over de drempel. En dan?
PEDAGOGISCH NIEUWS
Ingrid Doorten & Dorien Graas
In deze rubriek bespreekt steeds een andere medewerker van het Amsterdams Centrum voor Kinderstudies (ACK) belangrijke en actuele ontwikkelingen in het gezin, op school of in de instelling. Ditmaal een bijdrage van Ingrid Doorten en Dorien Graas. Ingrid Doorten is adviseur bij het Centrum voor ethiek en gezondheid en Dorien Graas is directeur van het Amsterdams Centrum voor Kinderstudies.

20 Islamitische scholen in de knel
Edu Dumasy
Islamitische scholen hebben het niet makkelijk. Of het nu gaat over hun bijdrage aan de integratie, de onderwijskwaliteit of bestuursperikelen, telkens weer staat het islamitisch onderwijs ter discussie. Op basis van eigen onderzoek en ervaring beschrijft Edu Dumasy de knelpunten en kansen in het groeiproces dat dit onderwijs doormaakt. Hoe zijn islamitische scholen bekneld geraakt tussen conservatieve krachten uit hun eigen geloofsgemeenschap en de eisen van de Nederlandse samenleving? En hoe kunnen zij zich hier uit bevrijden?

24 Hemelbestormers
Josephine Krikke
De spaarpot van Jules Vleugels (9) is leeg. Een deel van zijn geld heeft hij overgemaakt naar het Wereld Natuur Fonds. De rest zit in de collectebus van de Dierenbescherming.

25 ‘Twee kijven, twee schuld’
DE STOPLAP
Bas Levering
In deze rubriek worden bekende en minder bekende clichŽs uit de taal van de opvoeding aan de orde gesteld.

26 Kinderen scheiden mee
Jacquelijn van der Vijver
EŽn op de zes kinderen in Nederland maakt een echtscheiding mee. Ouders zijn in een periode van scheiding vaak minder beschikbaar voor hun kinderen. Meestal moet er verhuisd worden en ook financieel gaat een gezin er op achteruit. Echtscheiding betekent dat de veilige gezinsstructuur uiteenvalt. Jacquelijn van der Vijver beschrijft de ingrijpende gevolgen die dit kan hebben voor het welzijn van een kind. Het speel- en praatprogramma KIES is ontwikkeld om kinderen de scheiding te leren begrijpen en verwerken.

30 Onderwijsraad: meer pedagogische afstemming tussen opvoedingsmilieus / Samenwerken aan een rijk programma
Peter Gramberg & Anneke de Wolff
Kinderen komen met steeds meer opvoedingsmilieus in aanraking. Jonge kinderen gaan naar een gastoudergezin, een crche en peuterspeelzaal, schoolgaande kinderen gaan naar de naschoolse opvang en vaak ook naar een sportclub of muziekschool. Peter Gramberg en Anneke de Wolff van de Onderwijsraad constateren dat basisscholen, opvangvoorzieningen en welzijnsinstellingen het belangrijk vinden om hun doelen en werkwijzen op elkaar af te stemmen, maar dat het daar in de praktijk nauwelijks van komt. Hoe kan dit beter?

35 Tienermeiden en pro ana-sites
GENERATIE M
Justine Pardoen
Rubriek over kinderen en hun mediagedrag.

36 Kanttekeningen bij de preventiedoctrine / Ingrijpen om erger te voorkomen?
Dirk Willem Postma
De roep om preventie klinkt overal. Nog meer dan problemen oplossen willen beleidsmakers, politici en pedagogen problemen voorkomen. Dat klinkt verstandig, maar zijn preventieve maatregelen wel altijd zo licht en pedagogisch verantwoord? Dirk Willem Postma plaatst kanttekeningen bij de beloften van preventie. De preventiedoctrine appelleert aan de angst dat het in de opvoeding altijd mis kan gaan. Daarmee dreigt het (zelf)vertrouwen van opvoeders en kinderen te worden ondermijnd in plaats van versterkt.

40 Jean-Jacques Rousseau (1712-1778): Meer dan een romantische kinderbeschermer
BIOGRAFIE
Hans van Crombrugge
Jean-Jacques Rousseau heeft de kijk op het kind zo ingrijpend gewijzigd, dat zonder zijn bijdrage de pedagogiek er vandaag volstrekt anders zou hebben gezien. In de duiding van zijn pedagogiek krijgen de romantische kindopvatting en de beweging ’terug naar de natuur’ de meeste nadruk, maar Rousseau realiseerde zich maar al te goed dat mensen veroordeeld zijn om met andere samen te leven en dat kinderen dat moeten leren.

44 Wet op de jeugdzorg
OP SCHRIFT
Ria Balm
Met ingang van 1 januari 2008 is de Wet op de jeugdzorg veranderd. Voorheen werden jongeren met zeer ernstige gedragsproblemen waarvoor behandeling in een gesloten setting noodzakelijk was, op basis van een civielrechtelijke titel – bijvoorbeeld een ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing – samen met strafrechtelijk veroordeelden in een justiti‘le jeugdinrichting geplaatst.

47 Agenda

48 New Delhi (India)
Kinderen van de wereld
Lambert van der Aalsvoort (foto)