Pedagogische Studië‘n — Jrg. 88 (december 2011) Nr. 6

383 Ontwikkeling en validering van een vragenlijst naar motivatie voor onderwijs van docenten in het hoger onderwijs
G.J. Visser-Wijnveen, A. Stes & P. Van Petegem
Motivatie van docenten in het hoger onderwijs is vooralsnog slechts beperkt onderzocht. Wel is er veel onderzoek gedaan naar motivatie van docenten in andere onderwijsvormen en naar motivatie van studenten. Omdat motivatie zeker ook in de context van de toenemende aandacht voor docentenprofessionalisering in het hoger onderwijs een belangrijke rol speelt, wordt in dit artikel de ontwikkeling en validering van een Nederlandstalige vragenlijst naar motivatie voor onderwijs bij docenten hoger onderwijs beschreven. De vragenlijst is gebaseerd op drie eerder ontwikkelde internationale vragenlijsten. Motivationele aspecten die hierin zijn meegenomen zijn self-efficacy, interesse en inzet. Een confirmatorische factoranalyse is uitgevoerd op de gegevens van 231 docenten uit het hoger onderwijs. Het verkennende onderzoek wijst uit dat na modificatie dit instrument voldoende betrouwbaar en valide is om breder ingezet te worden. Vervolgonderzoek in verschillende contexten is wenselijk.

400 Onderbenut btatalent in Nederland
H. Korpershoek, H. Kuyper, R.J. Bosker & M.P.C. van der Werf
Weinig havo- en vwo-leerlingen kiezen voor het natuur & techniek (NT) profiel. In dit onderzoek is uitgezocht hoeveel leerlingen niet voor het NT-profiel hebben gekozen maar wel over capaciteiten beschikken die passen bij dit profiel. De onderzoeksvraag is: In welke mate treedt er bij havo-vwo-leerlingen onderbenutting van btatalent op? Op basis van twee toetsen (rekenen in de eerste klas, wiskunde in de derde klas) en een test voor symbolische intelligentie (in de tweede klas) is voor 6.033 havo- en vwo-leerlingen een score voor btatalent berekend.

416 Ontwikkeling in de pedagogisch didactische vaardigheid van leraren in het basisonderwijs

W. van de Grift, M. van der Wal & M. Torenbeek
De activiteiten van leraren die een uitdrukking vormen van hun pedagogisch didactische vaardigheid zijn geobserveerd bij steekproeven basisscholen in Nederland, Vlaanderen, Duitsland, Slowakije, Kroati‘ en Schotland. In deze activiteiten blijkt een hi‘rarchie te bestaan die loopt van het cre‘ren van een veilig en stimulerend onderwijsleerklimaat naar effici‘nt klasmanagement, gevolgd door duidelijke en gestructeerde instructie, het intensiveren van de les, het afstemmen van het onderwijs op verschillen tussen leerlingen en het leerlingen aanleren hoe ze iets moeten leren. Uit kleinschalig cross-sectioneel onderzoek onder Duitse leraren blijkt dat de hoeveelheid arbeidservaringjaren aanvankelijk gelijk oploopt met het niveau in pedagogisch didactische vaardigheid. Na ongeveer het 20ste beroepservaringjaar treedt bij de gemiddelde leraar een geleidelijke daling op in het niveau van pedagogisch didactische vaardigheid.

433 Het niveau en de kwaliteit van leraren in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs: wat is het probleem?
DISCUSSIE
Klaas van Veen
De centrale stelling in deze discussiebijdrage is dat de kwaliteit van leraren in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs geen urgent probleem is. de beschikbare data, zoals de internationale vergelijkende PISA- en TIMSS-studies, CITO-peilingen en onderzoek van de Onderwijsinspectie, staan niet toe om rigide conclusies te trekken over de kwaliteit van leraren; meer onderzoek is daarvoor nodig. Als deze dta al snel iets laat zien, dan is het dat de kwaliteit van leraren over het algmeen voldoende is en dat de veelal paniekerige toon in de politiek en het publieke debat onterecht is. Tegelijk kan het onderwijs altijd worden verbeterd omdat lesgeven van zichzelf een ingewikkelde activiteit is. Continue professionele ontwikkeling is daarom relevant, al is onderzoek nodig naar contextspecifieke kenmerken en naar de effectiviteit van werkplekgerlateerde vormen van professionele ontwikkeling.

443 Ties with potential: Nature, antecendents, and consequences of social networks in school teams
N. Molenaar
Amsterdam: Universiteit van Amsterdam, 2010
BOEKBESPREKING
Klaas van Veen
Dit proefschrift, waarop Nienke Molenaar cum laude promoveerde, betreft een bijzonder onderzoek zowel qua thematiek als de omvang. Het proefschrift behandelt een onderwerp dat nog niet eerder in Nederlands
onderwijsonderzoek op deze manier is onderzocht: de sociale netwerken van leraren in relatie tot onderwijsverbetering en leerlingenresultaten Het doel van dit proefschrift is om meer inzicht te verschaffen in de aard, antecedenten en consequenties van de sociale netwerken van leraren in school teams.